Przedawkowanie witaminy C – objawy i skutki. Zapotrzebowanie na witaminę C oraz jej rola w funkcjonowaniu organizmu

Beata Bączkiewicz
Witamina C ma postać białego, kryształowego proszku.
Witamina C ma postać białego, kryształowego proszku. 123rf
Przedawkowanie witaminy C, czyli kwasu askorbinowego z konwencjonalną dietą jest trudne. Zupełnie inaczej sprawa wygląda w przypadku suplementów diety i leków zapewniających kwas askorbinowy w bardzo wysokich dawkach, przekraczających dzienne zapotrzebowanie. Ponieważ witamina C jest jednym z kluczowych i niezbędnych związków organicznych, które potrzebne są do prawidłowego funkcjonowania organizmu, koniecznością jest zapewnienie każdego dnia odpowiedniej podaży tego związku. Czy można przedawkować witaminę C? Czy nadmiar witaminy C jest szkodliwy?

Z powodu swoich przeciwutleniających i odpornościowych właściwości witamina C jest powszechnie stosowana jako środek zapobiegający powstawaniu lub leczący różne dolegliwości i choroby. Są to m.in. choroby układu krążenia i naczyniowego, związane z wiekiem zwyrodnienie plamki żółtej, zaćma, grypa i przeziębienie. Warto zatem dbać o dostarczanie organizmowi kwasu askorbinowego w odpowiedniej dawce.

Rola witaminy C w organizmie

Witamina C jest niezbędnym związkiem organicznym, o którego właściwą podaż wskazane jest zadbać spożywając różnorodne pokarmy, będące jej źródłem. Witamina C jest rozpuszczalna w wodzie, ale wskutek gotowania, smażenia lub pieczenia jej zawartość w żywności znacznie się obniża (nawet o 90 procent), ponieważ ta ulega zniszczeniu. Stopień wchłanialności witaminy C z pożywienia jest wysoki, bowiem sięga 70-80 procent spożytej dawki.

Poziom kwasu askorbinowego jest różny w zależności od rodzaju tkanki lub narządu. Najwyższy obecny jest w leukocytach (białych krwinkach), oczach, nadnerczach, przysadce mózgowej i mózgu. Niższy poziom witaminy C utrzymywany jest w płynach pozakomórkowych (takich jak osocze, ślina czy czerwone krwinki).

Czytaj także

Obecność witaminy C obok witaminy B6, B3, żelaza i aminokwasu metioniny, wymagana jest do biosyntezy L-karnityny. Witamina C służy do syntezy neuroprzekaźników dopaminy i noradrenaliny, a także metabolizmu aminokwasu tyrozyny, z którego wymienione powstają.

Ważną rolę pełni witamina C w syntezie kolagenu, który jest elementem tkanki łącznej budującej skórę, chrząstki między stawowe i międzykręgowe, naczynia krwionośne. Kolagen zapewnia elastyczność, wytrzymałość i regenerację wymienionych tkanek, oraz odporność na uszkodzenia mechaniczne. Dzięki obecności kolagenu rany szybciej się goją, co zapobieganiu krwawieniom, skóra jest napięta, a zmarszczki znacznie później stają się mocno widoczne.

Czytaj także

Kwas askorbinowy jest naturalnym i silnym przeciwutleniaczem, który uczestniczy w reakcjach neutralizowania wolnych rodników powodujących przewlekły stan zapalny. Odgrywa ważną rolę w procesach odpornościowych, w mechanizmie regulowania procesów zwalczania drobnoustrojów chorobotwórczych przez leukocyty. Ważną rolą tego związku jest zwiększanie wchłaniania żelaza z pokarmów roślinnych.

Zapotrzebowanie na witaminę C

Zapotrzebowanie na witaminę C różni się w zależności od wieku, płci, wykonywanej aktywności, stanu fizjologicznego i zdrowia człowieka. Dla dzieci dzienna dawka powinna wynosić ok. 40 mg. Dorosłe kobiety powinny dostarczać ok. 75 mg, a podczas laktacji minimum 120 mg. Mężczyznom zalecaną dawką jest 90 mg witaminy C na dobę. Dla osób o wysokim poziomie aktywności fizycznej, trenującym sporty wytrzymałościowe (bieganie, jazda na rowerze, rolkach itp.). zalecaną dawką jest ok. 200 mg kwasu askorbinowego na dobę.

Źródła witaminy C – ich spożycie nie grozi przedawkowaniem witaminy C!

Przedawkowanie witaminy C przy korzystaniu z jej naturalnych źródeł nie jest możliwe. Warto zatem sięgać po owoce i warzywa, które są w nią bogate, aby korzystać z jej pozytywnych właściwości. Kwas askorbinowy występuje m.in. w owocach cytrusowych, pomidorach, soku pomidorowym, ziemniakach, a także w natce pietruszki, kapuście (zwłaszcza kiszonej), kiwi, aceroli i truskawkach.
Najbardziej zasobne w witaminę C są (zawartość na 100 g świeżego produktu):

  • owoce dzikiej róży 250-800 mg
  • natka z pietruszki 269 mg,
  • czarna porzeczka 150-300 mg,
  • czerwona papryka 125-200 mg,
  • brokuły 65-150 mg,
  • brukselka 65-145 mg,
  • kalarepa 70-100 mg,
  • truskawki 46-90 mg.
  • kiwi 84 mg,
  • szpinak 40-84 mg,
  • grejpfruty: 30-70 mg
  • kalafior 37-70 mg,
  • kapusta 35-70 mg,
  • czerwone porzeczki 26-63 mg,
  • pomelo 61 mg,
  • cytryna 40-60 mg
  • pomarańcza 30-50 mg,
  • agrest 25-40 mg,
  • maliny 19-37 mg,
  • młode ziemniaki 20-33 mg,
  • cykoria 6-33 mg,
  • pomidor 5-33 mg,
  • fasolka szparagowa 25-30 mg,
  • mandarynki 27 mg,
  • rzodkiewka 25 mg,
  • jabłko 0,5-20 mg,
  • banan 7-14 mg,
  • ziemniaki zimowe 7-8 mg.

Kwas askorbinowy rozpuszczalny jest w wodzie i może być niszczony przez wysoką temperaturę, dlatego stężenie witaminy C w produktach może być obniżone przez dłuższe przechowywanie oraz gotowanie – warzywa i owoce najkorzystniej spożywać na surowo.

W przypadku większości osób dodatkowa suplementacja witaminy C nie jest konieczna, ponieważ jej odpowiednia dawka przyjmowana jest w pokarmie. Warto zatem dbać o odpowiednio różnorodną i zbilansowaną dietę, bogatą w warzywa i owoce (minimum 500 g na dobę), aby dostarczyć każdego dnia odpowiednią dawkę witaminy C.

Badania pokazały, że witamina C przyjmowana w pokarmie jest około pięciokrotnie lepiej przyswajana oraz dłużej utrzymuje się w organizmie, niż ta pochodząca z farmaceutyków i suplementów diety. Stosowanie dodatkowych dawek witaminy C zalecane jest przy jej niedoborach w diecie lub przy przejściowym zwiększonym zapotrzebowaniu. W przypadku wystąpienia tych okoliczności, warto jednak skonsultować suplementację kwasu askorbinowego z lekarzem.

Czy można przedawkować witaminę C?

Przedawkowanie witaminy C jest dość trudne, choć nie niemożliwe. Przy jego umiarkowanym spożyciu (ok. 30-180 mg/dzień) szacuje się, że ok. 70-90 proc. substancji zostanie wchłonięte – absorpcja spada do 50 proc. dopiero przy dawkach większych niż 1000 mg/dzień. Jednak nawet wtedy nadmiar witaminy C nie kumuluje się w organizmie i cechuje się niską toksycznością.

Przedawkowana witamina C, która nie zostaje wykorzystana na potrzeby organizmu jest wydalana wraz z moczem w ciągu kilku godzin od spożycia. Dzieje się tak dzięki jego właściwości, jaką jest rozpuszczalność w wodzie. W ten sposób organizm sam naturalnie broni się przed hiperwitaminozą. Dodatkowo ściśle kontroluje stężenie witaminy C w tkankach i osoczu, zwłaszcza przy jej doustnym podawaniu w postaci suplementów diety i leków. Niemożliwe jest zwłaszcza przedawkowanie witaminy C pochodzącej z naturalnych źródeł pokarmowych. Dzieje się tak, ponieważ trudno spożyć tak duże ilości warzyw i owoców, aby doszło do nadmiernego przyjęcia kwasu askorbinowego.

Aby przedawkować witaminę C (ok. 1000 mg), należałoby zjeść około 29 pomarańczy, 13 papryk lub 20 kg jabłek w ciągu dnia.

Ryzyko nadmiernego spożycia witaminy C rośnie w przypadku stosowania suplementów diety, ponieważ wtedy wystarczy przyjęcie kilku tabletek. Dlatego zaleca się stosowanie zrównoważonej i zbilansowanej diety, w której dawka witaminy C będzie dostarczana w dawkach adekwatnych do potrzeb organizmu, a jej nadmiar zostanie usunięty wraz z moczem.

Witaminy – działanie, dzienne zapotrzebowanie i najlepsze źr...

Przedawkowanie witamin C – objawy

O przedawkowaniu witaminy C można mówić w przypadku przyjmowania dawki, co najmniej 1000 mg dziennie przez długi okres czasu. Nadmiar witaminy C w organizmie nie jest jednak poważnym zagrożeniem dla życia lub zdrowia, ponieważ ciało posiada mechanizmy chroniące. Zbyt duże jej spożycie witaminy C nie pozostaje bez wpływu na ludzki organizm, wywołując mało komfortowe dolegliwości.

Najczęstszymi skutkami nadmiernego przyjmowania kwasu askorbinowego są problemy wynikające z niedostatecznego wchłaniania go w przewodzie pokarmowym. Objawy przedawkowania witaminy C to:

  • biegunka,
  • nudności i wymioty,
  • skurcze brzucha,
  • zgaga,
  • refluks,
  • wzdęcia,
  • uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej,
  • zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

Efektem ubocznym nadmiernego stosowania witaminy C może być też wysypka. Objawy te znikają zazwyczaj po odstawieniu lub zmniejszeniu przyjmowanych dawek kwasu askorbinowego. Nadmiar obecności witaminy C w organizmie może również przyczyniać się do niszczenia szkliwa zębów czy do powstania nieprawidłowego odczynu pH w jamie ustnej. Aby uniknąć tego problemu, warto dokładnie przepłukać usta wodą po zażyciu witaminy C i dbać o prawidłową higienę jamy ustnej.

Kiedy przedawkowanie witaminy C jest niebezpieczne?

Przedawkowanie witaminy C może być niebezpieczne w przypadku niektórych chorób. Na nadmierne spożycie kwasu askorbinowego powinny uważać osoby z kamicą nerkową i osoby z tendencją do tworzenia się kamieni w układzie moczowym.

Badania wykazały, że osoby, które przez wiele lat zażywały codziennie, co najmniej 1000 mg witaminy C, częściej miały problemy z kamieniami nerkowymi.

Nadmiar kwasu askorbinowego przekształca się w kwas szczawiowy, który wytrąca się z wapniem w postaci kamieni w drogach moczowych. Regularne przyjmowanie nadmiernych dawek witaminy C może również przyczyniać się do nadmiernego wchłaniania żelaza. W przypadku zdrowych osób może nie być to problemem, jednak u osób z hemochromatozą może spowodować zaostrzenie przeciążenie żelazem i doprowadzić do uszkodzenia tkanek, uszkodzenia wątroby, cukrzycy czy niewydolności serca.

Czytaj także

Przedawkowanie witaminy C może być również niebezpieczne w przypadku stosowania niektórych leków. Kwas askorbinowy może wchodzić z nimi w interakcję. Na przykład witamina C w dawce większej niż 1000 mg na dobę w połączeniu z tabletkami antykoncepcyjnymi może przyczyniać się do zwiększenia poziomu estrogenu we krwi, a co za tym idzie nasilić jego działania niepożądane. Mogą to być dolegliwości ze strony pęcherzyka żółciowego, infekcje pochwy wywołane drożdżakami, wzdęcia, nudności i wymioty. Nadmierne dawki witaminy C mogą też potęgować toksyczność i działania niepożądane antybiotyków i preparatów żelaza.

Niedobór witaminy C – objawy

Przedawkowanie witaminy C może wiązać się z nieprzyjemnymi konsekwencjami, jednak niedobór witaminy C niesie za sobą znacznie bardziej negatywne skutki. Między innymi może być nim szkorbut – choroba związana z niedoborem kolagenu, objawiająca się zmęczeniem, znużeniem, krwawieniami, wypadaniem zębów, osłabieniem tkanki łącznej i kruchością naczyń włosowatych. Inne konsekwencje niedoboru witaminy C to niedokrwistość, astma czy problemy z kośćmi.

  1. Goluch-Koniuszy Z., Fugiel J.: Rola składników diety w syntezie wybranych neutotransmiterów.. Kosmos, 2016.
  2. Maćkowiak K., Torliński L: Współczesne poglądy na rolę witaminy C.... Nowiny Lekarskie 2007.

Flesz - Polacy żyją krócej. Co nas zabija?

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3