Badanie pH moczu – wskazania, normy i związane z nim zaburzenia. Jak czytać wyniki badań moczu?

Justyna ŚmigarukZaktualizowano 
Badanie pH moczu jest jednym z podstawowych parametrów wchodzących w skład fizycznej analizy moczu.
Badanie pH moczu jest jednym z podstawowych parametrów wchodzących w skład fizycznej analizy moczu. 123rf
Badanie moczu wykonywane regularnie pozwala szybko zauważyć toczące się w organizmie procesy chorobowe. Jednym z mierzonych parametrów jest pH moczu, czyli jego odczyn. Prawidłowe pH moczu świadczy o tym, że w organizmie zachowana jest równowaga kwasowo-zasadowa. Zarówno za wysokie pH moczu, jak i za niskie, należy skonsultować z lekarzem.

Badanie ogólne moczu – co to?

Badanie ogólne moczu jest, zaraz po morfologii krwi, jednym z podstawowych badań laboratoryjnych. Wyniki badań moczu dostarczają lekarzowi wielu cennych informacji na temat stanu zdrowia pacjenta m.in. na temat prawidłowości funkcjonowania nerek i przemian białka i węglowodanów w organizmie.

Oddany do badania poranny mocz, oceniany jest przez diagnostę laboratoryjnego pod względem właściwości fizycznych oraz chemicznych.

W badaniu fizycznym moczu oceniane są jego:

  • barwa i wygląd,
  • przejrzystość,
  • odczyn – pH moczu,
  • woń,
  • ciężar właściwy.

Natomiast badanie chemiczne, ma na celu wykrycie ewentualnych nieprawidłowości, jak obecność w moczu składników, które nie powinny się w nim znajdować, czyli:

  • białko,
  • glukoza,
  • ketony.

Zobacz również:

Badanie moczu – normy pH moczu

Badanie pH moczu jest jednym z podstawowych parametrów wchodzących w skład fizycznej analizy moczu.

Odczyn (pH moczu), oceniany jest za pomocą 14-stopniowej skali, zgodnie z którą:

  • wartość pH < 7 – mówi o moczu kwaśnym,
  • wartość pH = 7– wskazuje na mocz neutralny,
  • wartość pH > 7– mówi o odczynie zasadowym.

Prawidłowe pH moczu powinno wynosić około 6,5-7,5,co stanowi niewielki pozom kwaśności lub niewielką zasadowość, zbliżoną do odczynu neutralnego. Zarówno zbyt kwaśny mocz, jak i nadmiernie zasadowy nie są zjawiskiem normalnym u zdrowego człowieka.

Dieta w znacznym stopniu wpływa na pH moczu. Osoby stosujące dietę bogatobiałkową z reguły mają kwaśne pH moczu, a u osób na diecie obfitującej w warzywa i owoce obserwuje się pH o odczynie zasadowym.

Czytaj także

Badanie pH moczu – wskazania do wykonania badania

Badanie moczu pod kątem jego odczynu warto wykonać przynajmniej raz do roku, aby na bieżąco monitorować stan własnego zdrowia. Wyniki te mogą również przydać się w procesie stawiania diagnozy, gdy pacjent cierpi na rozmaite dolegliwości.

Wskazaniami do wykonania badania są przede wszystkim:

  • dolegliwości ze strony układu moczowego – uczucie stałego parcia na pęcherz, częste oddawanie moczu, pieczenie i ból w trakcie tej czynności,
  • bóle podbrzusza,
  • cukrzyca i nadciśnienie – kontrolne badania,
  • podejrzenie choroby nerek.

Badanie moczu – jak pobrać próbkę do badania pH moczu?

Badanie pH moczu pod kątem jego odczynu można wykonać, oddając próbkę do laboratorium.
Aby prawidłowo ją pobrać i nie zafałszować wyników, należy postępować zgodnie z poniższymi wskazówkami:

  • mocz należy pobrać do specjalnego, szczelnego i czystego pojemnika– można go kupić w aptece, a w niektórych przychodniach dostaniemy go od pielęgniarki,
  • do badania należy pobrać pierwszy, poranny mocz, czyli ten oddawany tuż po wstaniu,
  • ilość moczu wystarczająca do badania to ok ¾ objętości pojemnika,
  • przed pobraniem moczu należy podmyć strefę intymną – zapobiega to dostaniu się bakterii do moczu, których obecność mogłaby błędnie wskazywać na infekcję intymną,
  • mocz należy pobrać ze środkowego strumienia,
  • po pobraniu moczu, należy szczelnie zamknąć pojemnik i dostarczyć go do punktu pobrań w przychodni w czasie nie dłuższym niż 2 godziny po jego pobraniu.

Zmierzyć odczyn moczu, można samodzielnie w domu, wykorzystując do tego paski do badania pH moczu. Są to specjalne papierki lakmusowe zawierające barwną skalę, które można kupić w aptece. Aby zbadać pH moczu, należy zanurzyć papierek w moczu pobranym zgodnie z wyżej zamieszczoną instrukcją. Po wyciągnięciu papierka z moczu wystarczy przyrównać uzyskaną barwę, do kolorowej skali znajdującej się na opakowaniu wskaźników i odczytać wartość, która widnieje obok otrzymanej barwy moczu.

Badanie należy powtarzać codziennie rano przez kilka kolejnych dni, a zebrane wyniki uśrednić. Z uwagi na dużo mniejszą precyzję, wyniki należy zawsze traktować orientacyjnie.

Podstawowe badania profilaktyczne, które mogą uratować Ci życie!

Badanie moczu – wysokie pH moczu

Odczyn moczu przyjmujący wysokie wartości np. pH moczu 8 wskazuje na jego zasadowy charakter. U wielu osób, wartości te nie będą wskazywać na poważne schorzenia, gdyż zasadowe pH moczu mają osoby stosujące dietę jarską – ograniczający spożycie mięsa. Wysoki udział warzyw i owoców w diecie, które są zasobnym źródłem pierwiastków zasadotwórczych, w naturalny sposób alkalizuje mocz.

Inną sytuacją, kiedy pH moczu przybiera wartości większe niż 7, jest infekcja bakteryjna stref intymnych. Bakterie produkują amoniak o zasadowym pH, które alkalizuje mocz.

Należy wiedzieć, że taki wynik powoduje też niewłaściwe pobranie próbki, czyli: zaczerpnięcie moczu nie ze środkowego strumienia, przed podmyciem się, zanieczyszczenie wtórne próbki, przechowywanie jej dłużej niż 2 godziny od pobrania poza lodówką. Jeśli wysokiemu pH moczu nie towarzyszą inne zaburzenia w mierzonych parametrach (nadmiar białka, liczne bakterie, leukocyty, nabłonki), wynik nie wiąże się na ogół z infekcją.

Czytaj także

Przyczyną, która odpowiada za wysokie pH moczu, może być także:

  • przyjmowanie leków na nadkwasotę żołądka,
  • nadmiar potasu we krwi,
  • nadczynność przytarczyc,
  • niewydolność nerek,
  • zasadowica metaboliczna i oddechowa – niedawne wymioty lub niedotlenienie tkanek.

Badanie moczu — niskie pH moczu

Badanie moczu może też wykazać jego nadmierną kwaśność, o czym świadczy pH ≤5. Również w tym przypadku, nie musi to oznaczać poważnej choroby, gdyż niskie pH moczu może występować u osób stosujących dietę bogatą w mięso i inne źródła białka.

Wówczas otrzymane wyniki powinny stanowić zachętę, do zmodyfikowania dotychczas prowadzonego sposobu żywienia.

Warto zwiększyć spożycie różnorodnych warzyw, owoców, a ograniczyć konsumpcję mięsa i przetworów mięsnych takich jak wędliny, kiełbasy. Picie naturalnej wody mineralnej nie powinno być pomijane, gdyż odwodnienie organizmu powoduje zagęszczenie moczu i koncentrację substancji wraz z nim wydalanych.

Czytaj także

Niskie pH moczu można zaobserwować u osób nadużywających alkoholu, który traktowany jest przez organizm jak trucizna.
Kwaśne pH moczu u osoby chorej na cukrzycę, hipoglikemię reaktywną lub insulinooporność, informuje, że leczenie prawdopodobnie nie przebiega w prawidłowy sposób. Szczególnie, gdy pozostałe parametry moczu odbiegają o wartości uznawanych za prawidłowe.

Podsumowując z częstych przyczyn niskiego odczynu moczu, w literaturze naukowej wskazuje się na następujące sytuacje:

  • odwodnienie organizmu,
  • niedobór potasu we krwi,
  • stosowanie diety bogatej w białko,
  • przewlekłe biegunki,
  • głodzenie się – diety odchudzające o niskiej podaży kalorii, anoreksja, postępujące niedożywienie w wyniku chorób,
  • niektóre źle leczone choroby (przede wszystkim cukrzyca),
  • kwasica metaboliczna i oddechowa stan o rozmaitych przyczynach, wymagający dalszej diagnozy.

Badanie moczu – co robić, gdy pH moczu nie jest prawidłowe?

Badanie moczu w zakresie pomiaru pH informuje o tym, czy równowaga kwasowo-zasadowa organizmu jest zachowana.

Wyników tego badania nie należy oceniać w oderwaniu od wyników z pozostałych badań, gdyż kwaśny lub zasadowy mocz nie musi świadczyć o poważnej chorobie.

Czasem stanowi sygnał, że należy zmienić dietę lub przyjmowane leki. To parametr poglądowy, niosący ze sobą jedynie ogólną informację.

ZOBACZ: Przepis na penne z bakłażanem i pomidorami.

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3