Mgła mózgowa nie tylko z powodu COVID-19. Co jeszcze może powodować zaburzenia koncentracji i kłopoty z pamięcią?

Marta Siesicka-Osiak
Marta Siesicka-Osiak
Problemy z koncentracją lub pamięcią, które utrudniają pracę umysłową, powinny być pilnie skonsultowane ze specjalistą.
Problemy z koncentracją lub pamięcią, które utrudniają pracę umysłową, powinny być pilnie skonsultowane ze specjalistą. Andrea Piacquadio / Pexels
Mgła mózgowa to – wbrew panującej powszechnie opinii – pojęcie znane i używane od dawna. Nie dotyczy wyłącznie skutków zachorowania na COVID-19, z którym jest obecnie kojarzone. Może towarzyszyć także innym schorzeniom, np. depresji lub chorobie Hashimoto. Choć nie jest jednostką chorobową, to termin ten jest powszechnie używany do opisywania szeregu zaburzeń neuropsychiatrycznych. Sprawdź, czym objawia się mgła mózgowa, co ją wywołuje i jak ją zdiagnozować?

Spis treści

Czym jest mgła mózgowa? Jakie daje objawy?

Mgła mózgowa (z ang. brain fog) to zespół symptomów występujących przy różnych chorobach. Objawia się przede wszystkim odczuciem, że procesy związane myśleniem, rozumieniem i zapamiętywaniem nie przebiegają w prawidłowy sposób. Obecnie najczęściej kojarzona jest jako jedno z neurologicznych powikłań przejścia COVID-19.

Zobacz: Niski poziom żelaza możliwą przyczyną długiego covid

Wśród objawów mgły mózgowej wymienia się problemy z:

  • używaniem i rozumieniem mowy,
  • koncentracją,
  • pamięcią,
  • rozwiązywaniem problemów.

W opisach mgły mózgowej towarzyszącej infekcji koronawirusem pojawią się dodatkowo symptomy takie jak:

  • przewlekłe zmęczenie,
  • brak jasności umysłu i zmieszanie,
  • silne bóle głowy,
  • zniechęcenie i brak motywacji.

W zależności od stopnia nasilenia dolegliwości, zaburzenie może utrudniać codzienne funkcjonowanie w szkole lub pracy. To, co powinno wzbudzić niepokój i skłonić do konsultacji lekarskiej, to:

  • zapominanie o wydarzeniach i szczegółach,
  • powtarzanie tych samych pytań i opowieści,
  • trudności z zapamiętywaniem nowych informacji,
  • niemożność skupienia się na wykonywanych zadaniach,
  • łatwe meczenie się,
  • problemy z obsługą urządzeń, gotowaniem lub naprawianiem rzeczy.

Wpływ infekcji koronawirusem na pracę mózgu. Jak długo może utrzymywać się mgła mózgowa?

Obecnie o mgle mózgowej mówi się głównie w kontekście COVID-19. Może jej doświadczać nawet 30 proc. ozdrowieńców. U niektórych chorych objawy neurologiczne mogą utrzymywać się nawet do kilku miesięcy po przebytej chorobie. Zaburzenie jest uznawane za część zespołu pocovidowego (PACS).

Czytaj też: Czy pandemia przyczyni się do demencji?

Przyczyny występowania mgły mózgowej są nadal badane. Naukowcy uważają, że istotną rolę w jej rozwoju mogą odgrywać zarówno czynniki psychologiczne, jak i fizjologiczne.

Wśród potencjalnych powodów wymieniają zdolność koronawirusa do przedostawania się do tkanki mózgowej, co może prowadzić do uszkodzenia i chorób mózgu. Także zapalne cytokiny wytwarzane przez układ odpornościowy podczas zakażenia mogą sprzyjać stanom zapalnym mózgu. Zaburzają one komunikację między neuronami i mogą przyczyniać się do występowania mgły mózgowej.

Badania na temat patogenezy mgły covidowej zaprezentowano podczas tegorocznego zjazdu Amerykańskiej Akademii Neurologii (American Academy of Neurology – ANN). Naukowcy dostarczyli dowodów na biologiczne podłoże tej dolegliwości:

U osób z zaburzeniami poznawczym po przechorowaniu COVID-19 wykazano wyższe poziomy markerów stanu zapalnego (CRP) oraz amyloidu A, który tworzy złogi. U pacjentów wykazano też inne zmiany związane z wydzielaniem czynników zapalnych.

Inne czynniki, które mogą wywoływać objawy neurologiczne podczas infekcji koronawirusem, to:

  • zaburzenia snu,
  • samotność i obniżony nastrój,
  • zwiększone odczuwanie lęku i stresu,
  • zmiany w diecie i odwodnienie,
  • mniejsza aktywność fizyczna,
  • skutki uboczne przyjmowanych leków.

Co jeszcze może powodować mgłę mózgową? Najczęstsze choroby skutkujące jej wystąpieniem

Mgła mózgowa może rozwijać się także u osób cierpiących na różne choroby przewlekłe:

  1. Stwardnienie rozsianechorzy z SM mogą odczuwać łagodne do umiarkowanych zmiany w zdolności do podejmowania decyzji oraz w przetwarzaniu i zapamiętywaniu informacji. Mogą one prowadzić do frustrujących codziennych sytuacji, takich jak np. problem ze znalezieniem kluczy.
  2. Zespół przewlekłego zmęczenia (CFS) – częstym objawem przewlekłej postaci tego schorzenia jest silne zmęczenie i zaburzenia koncentracji.
  3. Stres i depresja – poważne zaburzenia nastroju oraz przewlekły stres mogą skutkować problemami ze snem i brakiem energii. W efekcie skutkuje to zaburzeniami pamięci i koncentracji, może też wpływać na zdolność do podejmowania decyzji.
  4. Anemia – osoby cierpiące z powodu niedokrwistości mogą odczuwać silne zmęczenie psychiczne i fizyczne oraz objawy mgły mózgowej z powodu niewystarczającego dotlenienia organizmu.
  5. Zmiany hormonalne – menopauza, ciąża, niedoczynność tarczycy i choroba Hashimito mogą powodować zmiany hormonalne, które wpływają na pracę mózgu. Może to skutkować m.in. problemami z pamięcią i skupieniem, które są podobne do tych występujących w mgle mózgowej.
  6. Zespół tachykardii postawy (POTS) – zmiany częstości akcji serca i wysokości ciśnienia krwi podczas wstawania wiązane są z dezorientacją, problemami z pamięcią, koncentracją i komunikacją.

Wśród innych chorób wymienianych jako objawiające się mgłą mózgową znajdują się choroba Alzheimera, bezdech senny oraz otyłość. Winne mogą być także przyjmowane leki, w szczególności chemioterapia, środki nasenne, przeciwlękowe, statyny, kortykosteroidy oraz niektóre leki przeciwbólowe.

Sprawdź: Obturacyjny bezdech senny można leczyć na NFZ. Zobacz zasady refundacji
https://stronazdrowia.pl/ta-choroba-powoli-wykancza-cialo-jak-leczyc-bezdech-senny-na-nfz-zobacz-kiedy-podejrzewac-problem-i-do-jakiego-isc-lekarza/ar/c14-18273859

Gdzie szukać pomocy, gdy mgła mózgowa utrudnia życie?

Przyczyną mgły mózgowej może być także niehigieniczny tryb życia – brak wystarczającej ilości snu, stres, zła dieta oraz brak aktywności fizycznej. W tym przypadku w pierwszej kolejności należy zadbać o regularne i zbilansowane posiłki, zdrowy sen oraz codzienną dawkę ruchu i odpoczynku.

Jeśli objawy są dokuczliwe i utrudniają codzienne funkcjonowanie, konieczna jest wizyta u lekarza, który określi przyczynę dolegliwości. Wykluczy lub potwierdzi zaburzenia pocovidowe, sprawdzi, czy mgła nie sygnalizuje początku choroby otępiennej lub nie świadczy o depresji.

Już teraz mówi się o tym, że zaburzenia neuropsychiatryczne po przebyciu COVID-19 mogą zwiększać ryzyko wystąpienia chorób otępiennych. Dlatego, jak podają specjaliści z Dolnośląskiej Fundacji Alzheimerowskiej, nie należy lekceważyć objawów mgły covidowej i niezwłocznie skonsultować się ze specjalistą:

Jeśli zauważysz u siebie niepokojące objawy związane z tzw. „mgłą pocovidową”, wskazane jest przeprowadzenie badania funkcji poznawczych oraz wizyta u psychologa lub lekarza psychiatry. Na konsultację u lekarza psychiatry i badanie psychologiczne może umówić się każda osoba powyżej 18. roku życia, w dowolnej Poradni Zdrowia Psychicznego posiadającej umowę z NFZ. Na wizytę nie jest wymagane skierowanie od lekarza POZ lub specjalisty.

Dodaj firmę
Logo firmy Narodowy Fundusz Zdrowia Centrala
Warszawa, ul. Rakowiecka 26/30
Autopromocja

Zdrowie całej rodziny pod kontrolą

Materiały promocyjne partnera
od 7 lat
Wideo

Jakie są najczęstsze przyczyny biegunki u dorosłych?

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!
Wróć na stronazdrowia.pl Strona Zdrowia