Ciągłe zmęczenie - przyczyny, skutki i leczenie. Czym jest zespół przewlekłego zmęczenia i jak go leczyć?

Martyna Robek
Ciągłe zmęczenie może mieć zarówno błahe, jak i poważne podłoże. Z tego względu nie należy bagatelizować tego stanu. Rekomendowanym rozwiązaniem jest konsultacja z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej i wykonanie szeregu podstawowych badań.
Ciągłe zmęczenie może mieć zarówno błahe, jak i poważne podłoże. Z tego względu nie należy bagatelizować tego stanu. Rekomendowanym rozwiązaniem jest konsultacja z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej i wykonanie szeregu podstawowych badań. unsplash.com
Ciągłe zmęczenie i senność mogą być symptomami poważniejszych schorzeń. Nie jest tak w każdej sytuacji i czasem jest to po prostu oznaka przewlekłego stresu lub sygnał ze strony organizmu, że potrzebujemy dłuższego odpoczynku i relaksu. Jeżeli mimo przesypiania 8 h w ciągu nocy, codziennie budzisz się z uczuciem wyczerpania i braku energii, to powinieneś skontaktować się ze specjalistą w celu przeprowadzenia podstawowych badań profilaktycznych. Dowiedz się, jakie mogą być potencjalne przyczyny tego, że odczuwasz brak chęci do życia i towarzyszy ci uczucie ciągłego zmęczenia. Podajemy także możliwe rozwiązania. Jeżeli chcesz znaleźć odpowiedź na pytanie: dlaczego jestem ciągle zmęczona, zapoznaj się z treścią naszego artykułu.

Ciągłe zmęczenie i senność

Czy w ostatnim czasie często zdarza Ci się łapać na tym, że brakuje Ci koncentracji? Czy po pracy lub po szkole musisz się zdrzemnąć, bo w innym wypadku jesteś nie do życia? Czy bardzo ciężko wstaje Ci się rano i nie potrafisz się dobudzić przez większość dnia? Jeśli odpowiedziałeś twierdząco na te pytania, to możesz cierpieć na zespół przewlekłego zmęczenia. Jego przyczyn jest wiele i najczęściej trzeba wykonać wiele badań, aby się upewnić, co powoduje ten stan w przypadku konkretnej osoby. Jeśli objaw ten utrzymuje się mimo tego, że dbasz o wypoczynek i relaks, to warto skonsultować się z lekarzem w celu przeprowadzenia badań profilaktycznych. Najważniejsze, by nie bagatelizować tego stanu i nie próbować go leczyć na własną rękę. Najpierw należy wykluczyć poważne przyczyny, które mogą powodować ciągłą senność, a dopiero gdy badania niczego nie wykażą, można próbować zmienić złe nawyki i zadbać o zdrowy styl życia oraz zbilansowaną dietę.

Oczywiście należy mieć na uwadze, że każdy człowiek ma czasem gorsze okresy, w których trakcie będzie się czuł gorzej niż zwykle. Jeżeli żyjemy w biegu, podejmujemy kilka prac jednocześnie, a przy tym nie dbamy o wypoczynek i niezdrowo się odżywiamy, to nie powinno nas dziwić, że nasz organizm w którymś momencie daje o sobie znać. Jeżeli jednak dopadają nas dolegliwości bólowe o nieznanym pochodzeniu, cierpimy na zaburzenia snu i depresyjny nastrój, spadła nasza odporność, a sen nie przynosi żadnej poprawy, to możemy cierpieć na zespół przewlekłego zmęczenia. Czym on jest i jak się objawia?

Czym jest zespół przewlekłego zmęczenia?

Uczucie zmęczenia jest dolegliwością, która może wskazywać na występowanie choroby, ale nie musi. Wyróżniamy dwa typy zmęczenia: psychiczne oraz fizyczne. Naszą uwagę powinno zwrócić, gdy uczucie zmęczenia stale się powtarza, ma charakter przewlekły, dokucza nam i znacznie obniża możliwości codziennego funkcjonowania, a przy tym osłabia zdolności percepcyjne i wpływa na problemy z koncentracją.

Zespół przewlekłego zmęczenia (chronic fatique syndrome - CFS) to inaczej zespół chronicznego zmęczenia, syndrom chronicznego zmęczenia, encefalopatia bólowa. Jest to choroba, która charakteryzuje się występowaniem ciągłego uczucia wyczerpania, a także wieloma innymi, utrudniającymi codzienne funkcjonowanie objawami. Według dostępnych kryteriów diagnostycznych za chorobę uznaje się tę dolegliwość w sytuacjach, gdy stan utrzymuje się ponad 6 miesięcy i zdecydowanie spada aktywność życiowa w porównaniu do tego, co było przed pojawieniem się przemęczenia oraz występowanie silnie złego samopoczucia po jakimkolwiek wysiłku psychicznym bądź fizycznym. Choroba może występować zarówno w formie łagodnej, jak i intensywnej, uniemożliwiającej lub znacznie upośledzającej codzienne funkcjonowanie. Około 75 proc. osób cierpiących na zespół przewlekłego zmęczenia jest niezdolnych do podejmowania pracy. Najczęściej współwystępuje ona z takimi chorobami jak:

  • Depresja.
  • Fibromialgia.
  • Migrena.
  • Zespół jelita drażliwego.
  • Zespół suchego oka.
  • Zapalenie pęcherza moczowego.
  • Alergie.
  • Hashimoto.
  • Zespół stawu skroniowo-żuchwowego.
  • Zespół Raynauda.

Warto przeczytać także:

Zespół chronicznego zmęczenia - przyczyny

Przyczyny CFS nie zostały do końca wyjaśnione. Dużą uwagę zwraca się na przeżyte w dzieciństwie traumy, dysfunkcje nadnerczy i układu odpornościowego, a także niektóre markery genetyczne. Choroba może się także rozwinąć po przebytej infekcji: mononukleozie, CMV, odrze, wirusowi opryszczki, a także jako skutek występowania choroby autoimmunologicznej, alkoholizmu czy choroby psychicznej. Może być także efektem ubocznym terapii - chemioterapii, radioterapii, leczenia immunosupresyjnego.

Zespół przewlekłego zmęczenia może wystąpić na skutek długotrwałego zaniedbania higieny codziennego życia. Narażone na chorobę są osoby, które nadużywają alkoholu, palą papierosy, nie wysypiają się, nie dbają o wypoczynek, rezygnują z aktywności fizycznej, pracują w nadmiarze, prowadzą stresujący tryb życia, niewłaściwie się odżywiają.Na chorobę najczęściej cierpią osoby młode, ambitne, które są aktywne zawodowo. Częściej dotyka ona kobiety. Nie oznacza to jednak, że nie może dotknąć również osób w podeszłym wieku, choć dzieje się to zdecydowanie rzadziej.

Jak widać, przyczyny ciągłego zmęczenia mogą być bardzo różne. Bardzo ważne jest, aby nie dochodzić do nich samodzielnie, lecz skontaktować się ze specjalistą i wspólnie przeprowadzać konieczne badania. Brak energii do życia może bowiem znacząco obniżać jego jakość, a nawet całkowicie uniemożliwiać codzienne funkcjonowanie. Nie dopuszczajmy do tego i korzystajmy z fachowej pomocy.

Objawy świadczące o przewlekłym przemęczeniu

Do głównych objawów przewlekłego zmęczenia zalicza się przede wszystkim:

  • Sen, który nie przynosi odpoczynku.
  • Brak energii.
  • Ciągłe odczuwanie zmęczenia.
  • Senność.
  • Bóle stawowe, którym nie towarzyszą opuchlizna ani zaczerwienienia.
  • Poważne problemy z pamięcią krótkotrwałą i koncentracją.
  • Bóle głowy o nieznanej przyczynie.
  • Złe samopoczucie po wysiłku, które utrzymuje się ponad 24 godziny.
  • Bóle mięśniowo-stawowe.
  • Wrażliwość na dotyk szyjnych węzłów chłonnych.
  • Ból gardła.

Jeżeli co najmniej cztery z tych objawów współwystępują równocześnie, to możemy mówić o zespole przewlekłego zmęczenia. Stan taki musi się utrzymywać lub nawracać minimum przez 6 miesięcy. Uczucie to nie może ustępować po odpoczynku i ma znacząco wpływać na codzienną aktywność: rodzinną, zawodową, społeczną.

Zespół przewlekłego zmęczenia - jak leczyć?

Ciągłe zmęczenie i osłabienie bardzo obniżają komfort naszego codziennego życia. Istnieje kilka dróg leczenia CFS. Wszystko zależy od tego, co w danym przypadku okaże się najważniejszą przyczyną występowania choroby. Najczęściej jednak poleca się terapię poznawczo-behawioralną, a także stopniową rehabilitację ruchową. Ma to na celu zmniejszenie poziomu zmęczenia, lęku, a także negatywnego samopoczucia po wysiłku fizycznym. Dzięki temu poprawiona zostaje zdolność do pracy oraz funkcjonowania w społeczeństwie i relacjach. Czasem włącza się leczenie farmakologiczne, np. jeśli CFS jest skutkiem występowania depresji. Oprócz tego chory ma uczyć się wypoczywania i jak najczęściej się relaksować. U niektórych bardzo dobre rezultaty przynoszą medytacja, joga, modlitwa. Styl leczenia również powinien być dopasowany do osobowości i stylu życia chorego.

Przyczyny powodujące ciągłe zmęczenie i senność

Uczucie zmęczenia i senność nie zawsze są od razu symptomami zespołu przewlekłego zmęczenia. Czasem ich źródła leżą w zaniedbaniu którejś sfery życia. Jeżeli dopadł Cię nieustanny brak energii, przyczyny mogą być różne. Oto najważniejsze z nich:

  • Odwodnienie organizmu - pamiętajmy, aby regularnie nawadniać organizm odpowiednią ilością płynów. Najlepsze jest spożywanie wody mineralnej, soków wyciskanych z owoców czy ziół.
  • Nieodpowiednia ilość snu - nadmierna senność w ciągu dnia może być spowodowana brakiem dostatecznej ilości snu. Należy spać codziennie minimum 7 godzin dziennie, a także dbać o to, by kłaść się i wstawać o tych samych porach regularnie. Wszystko, co zakłóca nasz sen powinno zostać wyeliminowane.
  • Nieodpowiednia dieta - jeżeli nie dbasz o to, by dostarczać organizmowi właściwej ilości składników odżywczych, to nie powinno Cię dziwić, że dotyka Cię ospałość i uczucie zmęczenia. Należy przede wszystkim unikać niezdrowych tłuszczy oraz cukrów prostych.
  • Życie w stresie - jeżeli zbyt długo i intensywnie odczuwamy napięcie organizmu, to prędzej czy później odczujemy zmęczenie psychiczne i będzie nam dokuczać brak energii życiowej. Należy dbać o stosowanie technik relaksacji, wysypiać się i dbać o swój komfort psychiczny.
  • Niskie ciśnienie - jeżeli zazwyczaj Twoje ciśnienie jest niskie (poniżej 90/60 mm Hg), to możesz odczuwać ciągłe zmęczenie nawet po dobrze przespanej nocy. Niskiemu ciśnieniu mogą towarzyszyć zawroty głowy, mroczki przed oczami, drętwienia kończyn i ich szybkie marznięcie, trudności z koncentracją. Należy udać się z tym do lekarza.
  • Niedoczynność tarczycy - jeżeli praca naszej tarczycy jest zaburzona, to mogą pojawiać się uczucie zmęczenia, brak energii, ospałość, wahania nastroju. Konieczne będzie podjęcie odpowiedniego leczenia hormonalnego.
  • Wirus HCV - wirusem można się zarazić np. u fryzjera, dentysty, podczas operacji, u kosmetyczki. Objawy to m.in.: bóle stawów i mięśni, brak apetytu, stany podgorączkowe, senność, ciągłe przemęczenie.
  • Choroby serca i płuc - ciągłe zmęczenie i brak energii mogą świadczyć o chorobie serca, występującej po nieodpowiednio leczonej grypie. Oprócz tego takie objawy mogą towarzyszyć niektórym chorobom płuc, np. przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc.
  • Cukrzyca - z powodu niedostatecznego zaopatrzenia komórek w glukozę komórki nie są w stanie funkcjonować prawidłowo, co prowadzi do senności, częstego oddawania moczu, wzmożonego pragnienia i dolegliwości takich jak apatia i ociężałość.
  • Anemia - czyli niedobór hemoglobiny i białka bogatego w żelazo. Anemia, czyli niedokrwistość również takie objawy jak ciągłe zmęczenie i nadmierna senność w ciągu dnia, ospałość, zmęczenie, brak energii. Skuteczne w leczeniu anemii jest przyjmowanie żelaza - szpinaku, brokułów, czerwonego mięsa oraz warzyw strączkowych.
  • Nadmiar kofeiny - jeżeli pijemy 1 lub 2 filiżanki kawy dziennie, to nic nam nie grozi. Problemem są większe jej ilości. Nadmiar kofeiny nie pobudza, lecz staje się przyczyną zmęczenia. Należy zatem ograniczyć ilość wypijanej kawy, herbaty i innych napojów pobudzających.
  • Bezdech senny - jest zaburzeniem oddychania, które powoduje, że przestaje się oddychać na jakieś 10-20 sekund. Każda próba zaczerpnięcia powietrza powoduje wybudzanie chorego i przez to przerywa poszczególne fazy snu. Takie osoby kładą się i budzą bardzo zmęczone.
  • Nietolerancja pokarmowa - zdarza się, że nasz organizm nie toleruje jakiegoś pokarmu. Przez to nasz mózg jest niedotleniony i pojawiają się w konsekwencji brak energii i senność. Aby wykluczyć tę przyczynę, należy wykonać odpowiednie testy i zacząć unikać potraw, które powodują takie objawy.
  • Menopauza - w okresie przekwitania również pojawiają się takie objawy jak senność, brak energii życiowej, zmęczenie psychiczne, apatia, ociężałość, osłabienie. Należy skontaktować się z lekarzem i podjąć odpowiednie leczenie w celu zmniejszenia lub zniwelowania dokuczliwych dolegliwości.

Cierpisz na bezsenność? Uważaj, niedobór snu może być groźny

Nadmierna senność - niebezpieczne przyczyny

Powyżej wymienione zostały możliwe przyczyny, które powodują stany ciągłego zmęczenia i osłabienia. Są one możliwe do wyleczenia i całkowitego wyeliminowania nieprzyjemnych objawów. Istnieją jednak także poważne choroby, które mogą mieć związek z ciągłym uczuciem wyczerpania i brakiem energii. Należą do nich:

  • Depresja.

Depresja jest trudniejsza do wykrycia, ponieważ zwykle wszystkie wyniki badań chorego są prawidłowe, on jednak stale czuje się wyczerpany, pozbawiony energii i siły do życia. Jeżeli lekarze są bezradni w odpowiedzi na nasz trudny stan, to powinniśmy umówić się na wizytę do doktora psychiatry. Być może okaże się, że przyczyna naszego stanu leży w emocjach i psychice.

  • Białaczka

Nadmierna senność, przemęczenie i osłabienie mogą być także oznakami toczącej nasz organizm choroby nowotworowej. Pamiętajmy zatem, by nigdy nie bagatelizować tych objawów, bo mogą one świadczyć o naprawdę poważnej chorobie, której zbyt trudne wykrycie może uniemożliwić skuteczne leczenie.

Hipersomnia - nadmierna senność, brak energii

Hipersomnia to choroba, która charakteryzuje się przewlekłymi zaburzeniami snu. Cierpi na nią około 5 proc. społeczeństwa. Jest to niebezpieczne zaburzenie, ale najczęściej jest możliwe odkrycie przyczyny tego stanu. Aby postawić odpowiednią diagnozę, konieczne jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu z pacjentem oraz wysłanie go na specjalistyczne badania diagnostyczne. O hipersomnii mówimy wtedy, gdy wzmożone pragnienie snu utrzymuje się przez wiele dni lub tygodni. Dwie lub trzy nieprzespane noce nie świadczą jeszcze o stanie chorobowym. Chorzy cierpiący na nadmierną senność znacznie gorzej funkcjonują w codziennym życiu, co ma wpływ na ich relacje, pracę oraz obowiązki domowe.

Chorobowe przyczyny hipersomnii to m.in.:

  • Depresja.
  • Alkoholizm oraz alkoholowy zespół abstynencyjny.
  • Nadużywanie środków odurzających i substancji psychoaktywnych.
  • Nadwaga.
  • Zaburzenia psychiczne.
  • Urazy głowy.
  • Bezdech nocny.
  • Zespół niespokojnych nóg.
  • Cukrzyca.
  • Udar mózgu, zapalenie opon mózgowych, zapalenie mózgu.
  • Infekcje wirusowe i bakteryjne.

Zobacz też:

Typowe objawy hipersomnii

Osoby cierpiące na hipersomnię nie odczuwają wyłącznie uczucia zmęczenia i senności. Do najbardziej charakterystycznych objawów choroby należą:

  • Niekontrolowane drzemki w ciągu dnia.
  • Spowolnienie mowy.
  • Kłopoty z pamięcią i koncetracją.
  • Senność po jedzeniu.
  • Omamy przysenne.
  • Odczuwanie niepokoju oraz lęku.
  • Nieumiejętność funkcjonowania w społeczeństwie.
  • Częste uczucie rozdrażnienia bez konkretnego powodu.
  • Bóle głowy.
  • Trudności z wybudzaniem się.

Jeżeli objawy takie jak ospałość, brak energii, zmęczenie, apatia, ociężałość utrzymują się ponad miesiąc, to możemy mówić o hipersomni. Zdiagnozować ją można po wykluczeniu zaburzeń psychicznych, stosowania środków odurzających, schorzeń somatycznych oraz innych zaburzeń snu.

Skuteczne sposoby na ciągłe zmęczenie i senność

Wśród najskuteczniejszych sposobów na chroniczne zmęczenie można wymienić m.in.:

  1. Brak energii, apatia i nadmierna senność, poza występowaniem poważnych chorób, mogą także świadczyć o niewłaściwej diecie. Aby dodać sobie energii i witalności, ważne jest dbanie o zróżnicowaną dietę, pełną produktów pełnoziarnistych, niskotłuszczowych przetworów mlecznych oraz pełnowartościowego białka.
  2. Należy wybierać produkty, które w niewielkim jedynie stopniu wpływają na poziom cukru we krwi.
  3. Uwaga także na nietolerancję pokarmową. Jeśli ona występuje, trzeba ściśle przestrzegać diety eliminacyjnej.
  4. Zrezygnujmy ze wszystkich napojów energetyzujących, które pobudzają na chwilę, a w dłuższej perspektywie powodują spadek energii i odczuwanie jeszcze większego niż wcześniej zmęczenia.
  5. Koniecznie należy również zadbać o odpowiednią higienę snu. Trzeba kłaść się zawsze o tej samej porze, wyciszać się przed snem, spać w chłodnym i zaciemnionym miejscu.
  6. Bardzo istotne jest również regularne uprawianie sportu. Aktywność fizyczna usuwa uczucie zmęczenia w ciągu dnia i pozwala uzyskać zdrowy, spokojny sen w nocy.

Z wizytą u Roberta Gryna. Co daje mu joga?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3