Jakie produkty nie zawierają laktozy? Zobacz, czym zastąpić mleko i jego przetwory. Oto zamienniki dla osób z objawami nietolerancji laktozy

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Obecnie większość produktów mlecznych dostępnych jest w wersji bezlaktozowej lub roślinnej. fot. freepik
Obecnie większość produktów mlecznych dostępnych jest w wersji bezlaktozowej lub roślinnej. fot. freepik
Produkty bez laktozy to żywność wolna od cukru mlecznego, który u wielu osób wywołuje mniej lub bardziej nasilone objawy nietolerancji pokarmowej. Związek ten znajduje się jednak nie tylko w mleku i jego przetworach, ale także w produktach wysokoprzetworzonych, suplementach diety i lekarz. Jego eliminacja wymaga zmiany diety, jednak nie aż takiej, jak kiedyś. W sprzedaży dostępna jest bowiem żywność bez laktozy, zarówno odzwierzęca, jak i roślinna. Zobacz listę produktów bezlaktozowych i niskolaktozowych, które stanowią zamienniki dla tych tradycyjnych. Podpowiadamy też, co nie zawiera jednocześnie glutenu.

Spis treści

Nietolerancja laktozy wymaga zmiany diety, by zlikwidować objawy

Laktoza to cukier mleczny, a dokładniej – dwucukier złożony z cząsteczki glukozy i cząsteczki galaktozy. Występuje w mleku krowim w ilości 4-5 procent. Do trawienia laktozy, które zachodzi w jelicie cienkim, niezbędny jest enzym laktaza lub inaczej beta-D-galaktozydaza. Osoby, u których występuje niedobór tego enzymu (lub rzadziej niezdolność do jego wytwarzania), po spożyciu laktozy odczuwają nieprzyjemne objawy jej nietolerancji.

Przy nietolerancji laktozy związek ten nie ulega rozkładowi w jelicie cienkim, tylko przechodzi niezmieniony do jelita grubego, gdzie ulega fermentacji z udziałem mikroflory jelitowej. Produktami tych procesów są kwas mlekowy, dwutlenek węgla i wodór, które przyczyniają się do występowania objawów takich jak: bóle w podbrzuszu, nudności, wzdęcia, gazy, kolki, przelewanie się w brzuchu oraz biegunki. Dolegliwości zwykle pojawiają się w ciągu od 30 minut do 2 godzin po spożyciu laktozy, a ich nasilenie zależy od przyjętej ilości laktozy.

Polecamy też:

Nietolerancja laktozy nie jest reakcją alergiczną, która w przypadku mleka nie dotyczy wcale zawartego w nim cukru, tylko białek. Choć symptomy nietolerancji laktozy nie prowadzą do powstawania uszkodzeń w układzie trawienia, powodują spory dyskomfort i pogarszają jakość życia. Dlatego wiele osób, które zaobserwowały u siebie opisane wyżej objawy po spożyciu mleka, trwale z niego rezygnuje. Skutkiem unikania laktozy może być jednak całkowity zanik wytwarzania laktazy i zdolności trawienia cukru mlecznego.

Kto powinien jeść produkty bez laktozy?

Produktów zawierających laktozę, a więc mleko, jego przetwory i pochodne (np. białka mleczne czy serwatkowe) powinny unikać – lub ograniczyć spożycie – osoby z upośledzoną tolerancją cukru mlecznego. Restrykcje dotyczą również suplementów diety i leków zawierających krystaliczną laktozę. Cukier ten występuje w ok. 20 proc. lekarstw wydawanych na receptę, m.in. pigułkach antykoncepcyjnych, ale też w ok. 6 proc. leków dostępnych bez recepty, np. łagodzących objawy nadkwaśności.

Trzeba jednak wiedzieć, że całkowita rezygnacja ze spożywania produktów mlecznych najczęściej nie jest konieczna. Są one istotnym źródłem niezbędnych związków odżywczych, takich jak białko, wapń, magnez, witaminy A, D i z grupy B, których może w diecie zabraknąć. Co jednak najważniejsze, pewne ilości laktozy mogą być bezpiecznie konsumowane nawet przy jej nietolerancji – według danych The Cleveland Clinic to jednorazowa porcja ok. 12 g laktozy, co odpowiada np. szklance mleka.

Występowanie niekorzystnych objawów po spożyciu mleka można też ograniczyć, rozkładając dawki produktów mlecznych na mniejsze porcje, łącząc je z innymi składnikami posiłków. Można też wspomagać się preparatami zawierającymi laktazę, np. przyjmować je przy spożyciu mleka lub mieszać z jego przetworami.

Dowiedz się również:

Jakie produkty nie zawierają laktozy? Lista zamienników mleka i jego przetworów

Przy nietolerancji laktozy można bezpiecznie spożywać produkty oznaczone jako wolne od laktozy, co jest dla informacją dobrowolnie umieszczaną przez wytwórcę najczęściej na opakowaniach produktów przetworzonych. Do wyboru są różne opcje.

Produkty bez laktozy:

  • produkty mleczne bezlaktozowe – wyprodukowane z mleka, z którego usunięto laktozę; za mleko „bezlaktozowe” przyjmuje się mleko zawierające poniżej 0,5 proc. laktozy,
  • produkty mleczne spożywane z dodatkiem enzymu laktazy w kroplach lub tabletkach,
  • mleczka roślinne, np. mleczko sojowe, migdałowe, owsiane, konopne, ryżowe, kokosowe, z nerkowców itp.,
  • roślinne zamienniki żółtego sera, np. mozzarelli, cheddara, parmezanu itp.,
  • parmezan, pecorino romano, dziugas i inne twarde, długodojrzewające sery krowie – najlepiej fermentujące dłużej niż przez 6 miesięcy,
  • produkty nie zawierające w składzie czystej laktozy oraz składników i dodatków takich jak mleko, serwatka, mleko w proszku itp.; możliwość zawartości śladowych ilości laktozy dotyczy też produktów oznaczonych informacją „może zawierać mleko” czy „w zakładzie produkcyjnym przetwarzane jest mleko”.

Sprawdź też: Tym zastąpisz chleb. Zobacz 13 najlepszych zamienników pieczywa

Produkty z niską zawartością laktozy:

  • pełnotłuste fermentowane napoje mleczne bez dodatku nieukwaszonego mleka czy mleka w proszku, np. jogurt grecki, kefir, mleko zsiadłe (zawierają mniej laktozy niż ich niskotłuszczowe zamienniki),
  • produkty mleczne o obniżonej zawartości laktozy, np. w przypadku mleka jako produkt o „zredukowanej zawartość laktozy” uważa się mleko, w którym jej stężenie jest obniżone o 50 proc.,
  • masło klarowane (ghee),
  • mleko kozie i jego przetwory – choć tak jak krowie zawiera laktozę, przez wiele osób są od nich lepiej tolerowane.
Co zamiast mleka krowiego? Zobacz wady i zalety jego zamienników, czyli mleczek roślinnych. Podpowiadamy też, jak w 2 minuty przyrządzić taki napój w domu. Przesuwaj zdjęcia w prawo, naciśnij strzałkę lub przycisk NASTĘPNE.

Dieta bez mleka to nie problem! Napoje roślinne są już wszęd...

Te produkty nie zawierają glutenu i laktozy

Niektóre osoby muszą zwrócić szczególną uwagę na to, by wybierana przez nich żywność była wolna jednocześnie od laktozy, jak i od glutenu. Spożycie tych dwóch problematycznych składników naraz jest możliwe w przypadku sięgania po potrawy takie, jak np. makaron z serem, pizza czy ciasto drożdżowe. To również wysokoprzetworzone wyroby zawierające oczyszczony gluten i laktozę jako dodatki funkcjonalne, takie jak wędliny, słodkie i słone przekąski, produkty w proszku.

Mleko, sery i inne przetwory zawierające laktozę są przeciwwskazane w celiakii i stanach zapalnych jelita cienkiego z nadwrażliwością na gluten, które powodują zwiększenie przepuszczalności jego śluzówki i ograniczenie wchłaniania substancji odżywczych. Nie spożywa się ich również w przypadku uszkodzeń i operacji jelita cienkiego, a także przy chemioterapii.

Zobacz: Celiakia to choroba kobiet. Cierpi na nią dwa razy więcej pań niż panów

Nietolerancję laktozy wykazuje też duży odsetek chorych z nieswoistymi zapaleniami jelita grubego, m.in. z chorobą Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, którym towarzyszą krwawo-śluzowe biegunki i niedobory żywieniowe. Laktozy nie toleruje też ok. co trzecia osoba z zespołem jelita drażliwego (ZJD, ang. IBS).

Również starszy wiek może wiązać się z ograniczoną zdolnością organizmu do trawienia laktozy i glutenu, dlatego w przypadku jakichkolwiek zaburzeń jelitowych najlepiej jest wyłączyć je z diety na ok. 2 tygodnie i obserwować, czy znikają niekorzystne objawy.

Zobacz też:

Polecjaka Google News - Strona Zdrowia

Zadbaj o optymalne trawienie

Dodaj firmę Autopromocja
emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Jak kupić dobry miód? 7 kroków

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na stronazdrowia.pl Strona Zdrowia