Objawy cukrzycy u dzieci – jakie są pierwsze symptomy choroby i jakie zachowania dziecka wymagają konsultacji z lekarzem?

Natalia Falarz
Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, która może ujawnić się praktycznie w każdym wieku, również u małych dzieci.
Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, która może ujawnić się praktycznie w każdym wieku, również u małych dzieci. Myriams-Fotos/pixabay.com
Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, która pojawia się nawet u małych dzieci. Dlatego rodzice powinni być świadomi jej objawów, by w razie ich wystąpienia jak najszybciej udać się do lekarza i ustalić sposób terapii. Szybko podjęte leczenie pozwala ograniczyć szkody w organizmie dziecka, zapewniając mu prawidłowy wzrost i rozwój.

Cukrzyca młodzieńcza a inne typy cukrzycy

Cukrzyca to choroba ogólnoustrojowa, wyróżniająca się nieprawidłowym metabolizmem węglowodanów. Występują wtedy zaburzenia metaboliczne, będące wynikiem braku działania insuliny, związany z zaburzeniami jej wydzielania lub zmianami w jej działaniu. Zaburzeniom tego typu często towarzyszą procesy zapalne w organizmie, zaburzenia neurologiczne i predyspozycje do zmian miażdżycowych.

Insulina to hormon wydzielany do krwi poprzez komórki beta wysp trzustki. Jest konieczny do przyswajania przez tkanki glukozy, którą organizm pozyskuje ze spożywanych węglowodanów.

W cukrzycy może wystąpić nieprawidłowy stan fizjologiczny:

  • hiperglikemia, czyli zwiększone stężenie glukozy we krwi,
  • hiperlipidemia, czyli zwiększone stężenie różnych rodzajów tłuszczów we krwi,
  • hiperaminoacydemia, czyli zwiększenie stężenie różnych aminokwasów we krwi.

Cukrzyca nie jest chorobą jednolitą. Dotychczas wyróżniono 4 typy cukrzycy:

  • cukrzyca typu 1 (młodzieńcza),
  • cukrzyca typu 2,
  • cukrzyca ciężarnych,
  • cukrzyca wtórna.

Objawy cukrzycy u dzieci i młodzieży związane bezpośrednio z zaburzeniami tolerancji glukozy mogą mieć bardzo zróżnicowane podłoże. U dzieci mogą występować wszystkie znane postaci choroby, poza cukrzycą ciążową. Rośnie liczba przypadków, w których nie można jednoznacznie zakwalifikować postaci cukrzycy.

U młodych najczęściej pacjentów diagnozuje się cukrzycę typu 1. Typ ten pojawia się u dzieci po 6. miesiącu życia i spowodowany jest znacznym niedoborem insuliny w następstwie samozniszczenia wysp trzustkowych produkujących ten hormon. W Polsce co roku diagnozuje się ponad 1200 nowych przypadków cukrzycy typu 1 u dzieci.

Różnicowanie typu cukrzycy u młodych pacjentów opiera się głównie na obrazie klinicznym, a więc wnikliwej diagnozie. Cukrzyca może pojawić się u dziecka w każdym wieku.

Po rozpoznaniu cukrzycy u dzieci należy monitorować regularnie ich wzrost i rozwój. Co 2 lata należy wykonywać badania w kierunku celiakii. U chorych na cukrzycę mogą pojawić się pewne choroby towarzyszące, jednak nie oznacza to, że rozwiną się u wszystkich dzieci.

Choroby i zaburzenia towarzyszące cukrzycy:

  • niedoczynność tarczycy,
  • nadczynność tarczycy,
  • celiakia,
  • bielactwo,
  • pierwotna niedoczynność nadnerczy,
  • lipodystrofia, czyli zanik tkanki tłuszczowej,
  • obumieranie tłuszczowate skóry,
  • zespół organicznej ruchomości stawów,
  • obrzęk,
  • zmiany kostne.

Przyczyny cukrzycy u dzieci są uzależnione są od jej typu. Cukrzyca typu 1 jest chorobą autoimmunologiczną i ma podłoże genetyczne. Natomiast cukrzyca typu 2 rozwija się pod wpływem czynników zewnętrznych.

Czynniki zwiększające zagrożenie cukrzycą typu 2 to:

  • nadwaga,
  • otyłość,
  • niezdrowa dieta, obfitująca w wysokoprzetworzoną żywność,
  • brak aktywności fizycznej,
  • czynniki genetyczne.

Objawy cukrzycy u dzieci

Objawy cukrzycy typu 1 u dzieci to:

  • częste oddawanie moczu, czyli poliuria,
  • wzmożone pragnienie, czyli polidypsja,
  • nagła utrata masy ciała określana jako chudnięcie bez powodu, związana
  • z odwodnieniem bądź brakiem odpowiedniej podaży kalorii,
  • ciągłe zmęczenie i osłabienie,
  • częste wstawanie do toalety w nocy,
  • moczenie nocne z uwagi na to, że organizm chcąc usunąć nadmiar cukru częściej wydala mocz,
  • zaburzenia widzenia,
  • rozdrażnienie,
  • brak chęci do nauki,
  • zaburzenia rytmu serca, związane z podwyższonym poziomem cukru we krwi, uszkadzającym naczynia krwionośne oraz nerwy,
  • zajady w kącikach ust,
  • zapach acetonu z ust,
  • kurcze mięśni.

U dzieci z cukrzycą typu 1 jednym z głównych objawów choroby jest wzmożone pragnienie. Dziecko może wypijać nawet 6 litrów wody dziennie, wciąż odczuwając ciągłe pragnienie.

Pod wpływem częstego oddawania moczu może dojść do odwodnienia lub nawet niewydolności nerek. Utrata masy ciała związana jest z niedoborem insuliny w organizmie, dlatego w przypadku nagłego chudnięcia należy skontaktować się z lekarzem.

Należy być też czujnym, gdy dziecko skarży się na nagłe skurcze łydek, ponieważ zwykle wynika to z niedoboru potasu. Dziecko zmagające się z cukrzycą typu 1 może być apatyczne i blade, jak również często zapadać w drzemki.

Objawy, jakie daje u dzieci cukrzyca typu 2, to:

  • częste napady głodu,
  • zmęczenie i senność,
  • umiarkowanie zwiększone pragnienie,
  • objawy skórne: sucha i swędząca skóra,
  • infekcje intymne.
Trzech na pięciu Polaków ma nadwagę, a co czwarty jest otyły. Niestety w naszej codziennej diecie stale wzrasta spożycie cukru. Jemy go aż o 12 kg więcej niż 10 lat temu. Najnowszy raport Ministerstwa Zdrowia i NFZ analizuje, jaki wpływ na zdrowie ma cukier dodawany do produktów spożywczych, którymi się żywią nasi rodacy.

Polacy jedzą za dużo cukru! Jak to wpływa na ich zdrowie? [RAPORT]

Objawy cukrzycy u dzieci – reguła czterech symptomów

W Wielkiej Brytanii w 2012 roku wdrożono kampanię społeczną mającą na celu uświadamianie rodziców co do symptomów cukrzycy typu 1. Akcję tę, w języku angielskim określono jako 4T, od słów:

  • toilet (toaleta),
  • tired (zmęczony),
  • thirsty (spragniony),
  • thinner (chudszy).

Częste oddawanie moczu powinno zaniepokoić rodziców, zwłaszcza jeśli dotychczas dziecko robiło to regularnie. Jeśli rodzicom wydaje się, że żadna ilość napojów nie jest w stanie ugasić pragnienia dziecka, jest to kolejny objaw, jakiego nie powinny bagatelizować.

Pogodne i energiczne wcześniej dziecko skarży się na brak energii? To także powód do wizyty u lekarza. Wyraźnym sygnałem do niepokoju jest też sytuacja, kiedy niemowlę przestaje przybierać na wadze, a starsze dziecko zaczyna ją tracić.

Obecność już dwóch spośród czterech wymienionych objawów powinna być wskazaniem do konsultacji lekarskiej. Jest to tym bardziej istotne, jeśli na cukrzycę typu 1 choruje ktoś z rodziny.

Cukrzyca dziecięca – diagnoza i leczenie

Rodzic, który zaobserwuje u swojej pociechy pierwsze objawy cukrzycy, powinien udać się z dzieckiem do lekarza rodzinnego, gdzie wykonany zostanie prosty test diagnostyczny –badanie glikemii na czczo.

Badania wykonywane w diagnostyce cukrzycy u dzieci to:

  • poziom cukru na czczo,
  • doustny test obciążenia glukozą, czyli krzywa cukrowa,
  • oznaczenie przeciwciał przeciwko antygenom wysp trzustkowych,
  • oznaczenie stężenia insuliny lub peptydu C,
  • oznaczenie hemoglobiny glikowanej,
  • oznaczenie glukozy w moczu,
  • oznaczenie ciał ketonowych w moczu lub w krwi,
  • badanie poziomu cholesterolu.

Warto przeczytać:

Jeśli badania wskażą na cukrzycę, należy udać się do diabetologa w celu ustalenia schematu leczenia dziecka, które bazuje głównie na podawaniu insuliny. Cukrzycy typu 2 nie leczy się na początku farmakologicznie, lecz zmienia dietę oraz negatywne nawyki w ogólnym stylu życia dziecka.

W momencie, w którym trzustka wydziela zbyt mało insuliny bądź całkowicie przestaje ją produkować, jedyną metodą leczenia jest dostarczanie insuliny z zewnątrz. Podaje się ją w formie wstrzyknięć przy użyciu specjalnych wstrzykiwaczy, bądź w postaci ciągłego podskórnego wlewu z użyciem osobistej pompy insulinowej.

Ilość podawanej insuliny, a także częstość i pora wstrzyknięć, uzależnione są od liczny posiłków zjadanych przez dziecko, ich wielkości i składu, a także od prowadzonego trybu życia. Nie bez znaczenia jest też ewentualna obecność innych chorób.

W leczeniu cukrzycy u dzieci kwestią kluczową oprócz insulinoterapii jest stosowanie diety cukrzycowej. Posiłki muszą dostarczać energii niezbędnej do prawidłowego wzrostu, a także powinny sprzyjać utrzymaniu masy ciała odpowiedniej do wzrostu. Optymalny dobór dawek insuliny sprzyja zachowaniu stężenia glukozy we krwi przybliżonego do wartości prawidłowych. W ten sposób można uniknąć negatywnego wpływu nadmiaru lub niedoboru glukozy na funkcjonowanie narządów.

Kluczowym elementem terapii cukrzycy jest właściwie zbilansowana i urozmaicona dieta cukrzycowa, która dostarcza niezbędnych witamin i składników mineralnych. W cukrzycy typu 1 priorytetem jest zachowanie równowagi pomiędzy przyjmowaną insuliną, węglowodanami i aktywnością fizyczną.

W cukrzycy typu 2 ważne jest monitorowanie ilości i jakości spożywanych węglowodanów. Poziom cukru może się ustabilizować, jeśli wprowadzona zostanie dieta niskoglikemiczna.

Insulinoterapia u dzieci chorych na cukrzycę

Insulinoterapia u dzieci i młodzieży z cukrzycą powinna być podjęta jak najszybciej. Zapobiega to cukrzycowej kwasicy ketonowej, czyli stanowi groźnemu dla zdrowia, a nawet dla życia pacjentów. Często zdarza się, że rodzice ignorują pierwsze sygnały. Wówczas do lekarza zgłaszają się, gdy choroba jest już zaawansowana.

Niezależnie od grupy wiekowej, w jakiej znajduje się dziecko, insulina musi być podawana jako substytut w stopniu jak najbardziej przypominającym rytm jej naturalnego wydzielania w organizmie.

Poza ustaleniem schematu insulinoterapii bardzo ważne jest równoczesna edukacja dziecka i jego rodziny co do tego, jak radzić sobie z cukrzycą na co dzień. Wiedza powinna być podawana w sposób dostosowany do wieku dziecka, a kompleksowa edukacja – do potrzeb całej rodziny.

W insulinoterapii dzieci i młodzieży należy dążyć do utrzymania odpowiedniego stężenia insuliny, jakie pokrywa całodobowe zapotrzebowanie podstawowe oraz zapotrzebowanie zwiększone, odpowiednie do posiłków, jakie spożywa dziecko.

Dobową dawkę insuliny należy regularnie kontrolować oraz modyfikować, o ile jest taka konieczność. Chore dzieci należy zachęcać do wstrzyknięć w te same okolice ciała w tych samych porach dnia, jednak unikać wstrzyknięć w te same miejsca. Obowiązkiem rodziców i lekarzy jest monitorowanie miejsc i metody wykonywania wstrzyknięć insuliny.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

kup teraz

ONLYBIO

Odżywka emolientowa 50ml

Poprzednia najniższa cena: 8,00 zł8,00 zł

kup teraz

ONLYBIO

Odżywka humektantowa 50ml

Poprzednia najniższa cena: 8,00 zł8,00 zł

kup teraz

ONLYBIO

Szampon balansujący 50ml

Szampon balansujący Hair in Balance by Onlybio w m…

Poprzednia najniższa cena: 8,00 zł8,00 zł

kup teraz

ONLYBIO

Maska do włosów niskoporowatych 400 ml

Poprzednia najniższa cena: 24,99 zł24,99 zł

kup teraz

ONLYBIO

Hair Care Travel Pack Hair in Balance by ONLYBIO

Poprzednia najniższa cena: 37,99 zł54,99 zł37,99 zł

kup teraz

ONLYBIO

Ochrona przed UV w mgiełce 100ml

Poprzednia najniższa cena: 26,99 zł26,99 zł
Materiały promocyjne partnera

Katastrofa śmigłowca pod Kijowem. Zginęło kierownictwo MSW Ukrainy

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na stronazdrowia.pl Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie