reklama

Objawy cukrzycy u dzieci – jakie są pierwsze symptomy choroby i jakie zachowania dziecka wymagają konsultacji z lekarzem?

Natalia FalarzZaktualizowano 
Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, która może ujawnić się praktycznie w każdym wieku, również u małych dzieci.
Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, która może ujawnić się praktycznie w każdym wieku, również u małych dzieci. Myriams-Fotos/pixabay.com
Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, która pojawia się nawet u małych dzieci. Dlatego rodzice powinni być świadomi jej objawów, by w razie ich wystąpienia jak najszybciej udać się do lekarza i ustalić sposób terapii. Szybko podjęte leczenie pozwala ograniczyć szkody w organizmie dziecka, zapewniając mu prawidłowy wzrost i rozwój.

Cukrzyca młodzieńcza a inne typy cukrzycy

Cukrzyca to choroba ogólnoustrojowa, wyróżniająca się nieprawidłowym metabolizmem węglowodanów. Występują wtedy zaburzenia metaboliczne, będące wynikiem braku działania insuliny, związany z zaburzeniami jej wydzielania lub zmianami w jej działaniu. Zaburzeniom tego typu często towarzyszą procesy zapalne w organizmie, zaburzenia neurologiczne i predyspozycje do zmian miażdżycowych.

Insulina to hormon wydzielany do krwi poprzez komórki beta wysp trzustki. Jest konieczny do przyswajania przez tkanki glukozy, którą organizm pozyskuje ze spożywanych węglowodanów.

W cukrzycy może wystąpić nieprawidłowy stan fizjologiczny:

  • hiperglikemia, czyli zwiększone stężenie glukozy we krwi,
  • hiperlipidemia, czyli zwiększone stężenie różnych rodzajów tłuszczów we krwi,
  • hiperaminoacydemia, czyli zwiększenie stężenie różnych aminokwasów we krwi.

Cukrzyca nie jest chorobą jednolitą. Dotychczas wyróżniono 4 typy cukrzycy:

  • cukrzyca typu 1 (młodzieńcza),
  • cukrzyca typu 2,
  • cukrzyca ciężarnych,
  • cukrzyca wtórna.

Objawy cukrzycy u dzieci i młodzieży związane bezpośrednio z zaburzeniami tolerancji glukozy mogą mieć bardzo zróżnicowane podłoże. U dzieci mogą występować wszystkie znane postaci choroby, poza cukrzycą ciążową. Rośnie liczba przypadków, w których nie można jednoznacznie zakwalifikować postaci cukrzycy.

U młodych najczęściej pacjentów diagnozuje się cukrzycę typu 1. Typ ten pojawia się u dzieci po 6. miesiącu życia i spowodowany jest znacznym niedoborem insuliny w następstwie samozniszczenia wysp trzustkowych produkujących ten hormon. W Polsce co roku diagnozuje się ponad 1200 nowych przypadków cukrzycy typu 1 u dzieci.

Różnicowanie typu cukrzycy u młodych pacjentów opiera się głównie na obrazie klinicznym, a więc wnikliwej diagnozie. Cukrzyca może pojawić się u dziecka w każdym wieku.

Po rozpoznaniu cukrzycy u dzieci należy monitorować regularnie ich wzrost i rozwój. Co 2 lata należy wykonywać badania w kierunku celiakii. U chorych na cukrzycę mogą pojawić się pewne choroby towarzyszące, jednak nie oznacza to, że rozwiną się u wszystkich dzieci.

Choroby i zaburzenia towarzyszące cukrzycy:

  • niedoczynność tarczycy,
  • nadczynność tarczycy,
  • celiakia,
  • bielactwo,
  • pierwotna niedoczynność nadnerczy,
  • lipodystrofia, czyli zanik tkanki tłuszczowej,
  • obumieranie tłuszczowate skóry,
  • zespół organicznej ruchomości stawów,
  • obrzęk,
  • zmiany kostne.

Przyczyny cukrzycy u dzieci są uzależnione są od jej typu. Cukrzyca typu 1 jest chorobą autoimmunologiczną i ma podłoże genetyczne. Natomiast cukrzyca typu 2 rozwija się pod wpływem czynników zewnętrznych.

Czynniki zwiększające zagrożenie cukrzycą typu 2 to:

  • nadwaga,
  • otyłość,
  • niezdrowa dieta, obfitująca w wysokoprzetworzoną żywność,
  • brak aktywności fizycznej,
  • czynniki genetyczne.

Czytaj także

Objawy cukrzycy u dzieci

Objawy cukrzycy typu 1 u dzieci to:

  • częste oddawanie moczu, czyli poliuria,
  • wzmożone pragnienie, czyli polidypsja,
  • nagła utrata masy ciała określana jako chudnięcie bez powodu, związana
  • z odwodnieniem bądź brakiem odpowiedniej podaży kalorii,
  • ciągłe zmęczenie i osłabienie,
  • częste wstawanie do toalety w nocy,
  • moczenie nocne z uwagi na to, że organizm chcąc usunąć nadmiar cukru częściej wydala mocz,
  • zaburzenia widzenia,
  • rozdrażnienie,
  • brak chęci do nauki,
  • zaburzenia rytmu serca, związane z podwyższonym poziomem cukru we krwi, uszkadzającym naczynia krwionośne oraz nerwy,
  • zajady w kącikach ust,
  • zapach acetonu z ust,
  • kurcze mięśni.

U dzieci z cukrzycą typu 1 jednym z głównych objawów choroby jest wzmożone pragnienie. Dziecko może wypijać nawet 6 litrów wody dziennie, wciąż odczuwając ciągłe pragnienie.

Pod wpływem częstego oddawania moczu może dojść do odwodnienia lub nawet niewydolności nerek. Utrata masy ciała związana jest z niedoborem insuliny w organizmie, dlatego w przypadku nagłego chudnięcia należy skontaktować się z lekarzem.

Należy być też czujnym, gdy dziecko skarży się na nagłe skurcze łydek, ponieważ zwykle wynika to z niedoboru potasu. Dziecko zmagające się z cukrzycą typu 1 może być apatyczne i blade, jak również często zapadać w drzemki.

Objawy, jakie daje u dzieci cukrzyca typu 2, to:

  • częste napady głodu,
  • zmęczenie i senność,
  • umiarkowanie zwiększone pragnienie,
  • objawy skórne: sucha i swędząca skóra,
  • infekcje intymne.

Polacy jedzą za dużo cukru! Jak to wpływa na ich zdrowie? [RAPORT]

Objawy cukrzycy u dzieci – reguła czterech symptomów

W Wielkiej Brytanii w 2012 roku wdrożono kampanię społeczną mającą na celu uświadamianie rodziców co do symptomów cukrzycy typu 1. Akcję tę, w języku angielskim określono jako 4T, od słów:

  • toilet (toaleta),
  • tired (zmęczony),
  • thirsty (spragniony),
  • thinner (chudszy).

Częste oddawanie moczu powinno zaniepokoić rodziców, zwłaszcza jeśli dotychczas dziecko robiło to regularnie. Jeśli rodzicom wydaje się, że żadna ilość napojów nie jest w stanie ugasić pragnienia dziecka, jest to kolejny objaw, jakiego nie powinny bagatelizować.

Pogodne i energiczne wcześniej dziecko skarży się na brak energii? To także powód do wizyty u lekarza. Wyraźnym sygnałem do niepokoju jest też sytuacja, kiedy niemowlę przestaje przybierać na wadze, a starsze dziecko zaczyna ją tracić.

Obecność już dwóch spośród czterech wymienionych objawów powinna być wskazaniem do konsultacji lekarskiej. Jest to tym bardziej istotne, jeśli na cukrzycę typu 1 choruje ktoś z rodziny.

Czytaj także

Cukrzyca dziecięca – diagnoza i leczenie

Rodzic, który zaobserwuje u swojej pociechy pierwsze objawy cukrzycy, powinien udać się z dzieckiem do lekarza rodzinnego, gdzie wykonany zostanie prosty test diagnostyczny –badanie glikemii na czczo.

Badania wykonywane w diagnostyce cukrzycy u dzieci to:

  • poziom cukru na czczo,
  • doustny test obciążenia glukozą, czyli krzywa cukrowa,
  • oznaczenie przeciwciał przeciwko antygenom wysp trzustkowych,
  • oznaczenie stężenia insuliny lub peptydu C,
  • oznaczenie hemoglobiny glikowanej,
  • oznaczenie glukozy w moczu,
  • oznaczenie ciał ketonowych w moczu lub w krwi,
  • badanie poziomu cholesterolu.

Warto przeczytać:

Jeśli badania wskażą na cukrzycę, należy udać się do diabetologa w celu ustalenia schematu leczenia dziecka, które bazuje głównie na podawaniu insuliny. Cukrzycy typu 2 nie leczy się na początku farmakologicznie, lecz zmienia dietę oraz negatywne nawyki w ogólnym stylu życia dziecka.

W momencie, w którym trzustka wydziela zbyt mało insuliny bądź całkowicie przestaje ją produkować, jedyną metodą leczenia jest dostarczanie insuliny z zewnątrz. Podaje się ją w formie wstrzyknięć przy użyciu specjalnych wstrzykiwaczy, bądź w postaci ciągłego podskórnego wlewu z użyciem osobistej pompy insulinowej.

Ilość podawanej insuliny, a także częstość i pora wstrzyknięć, uzależnione są od liczny posiłków zjadanych przez dziecko, ich wielkości i składu, a także od prowadzonego trybu życia. Nie bez znaczenia jest też ewentualna obecność innych chorób.

W leczeniu cukrzycy u dzieci kwestią kluczową oprócz insulinoterapii jest odpowiednie żywienie. Posiłki muszą dostarczać energii niezbędnej do prawidłowego wzrostu, a także powinny sprzyjać utrzymaniu masy ciała odpowiedniej do wzrostu. Optymalny dobór dawek insuliny sprzyja zachowaniu stężenia glukozy we krwi przybliżonego do wartości prawidłowych. W ten sposób można uniknąć negatywnego wpływu nadmiaru lub niedoboru glukozy na funkcjonowanie narządów.

Kluczowym elementem terapii cukrzycy jest właściwie zbilansowana i urozmaicona dieta cukrzycowa, która dostarcza niezbędnych witamin i składników mineralnych. W cukrzycy typu 1 priorytetem jest zachowanie równowagi pomiędzy przyjmowaną insuliną, węglowodanami i aktywnością fizyczną.

W cukrzycy typu 2 ważne jest monitorowanie ilości i jakości spożywanych węglowodanów. Poziom cukru może się ustabilizować, jeśli wprowadzona zostanie dieta niskoglikemiczna.

Czytaj także

Insulinoterapia u dzieci chorych na cukrzycę

Insulinoterapia u dzieci i młodzieży z cukrzycą powinna być podjęta jak najszybciej. Zapobiega to cukrzycowej kwasicy ketonowej, czyli stanowi groźnemu dla zdrowia, a nawet dla życia pacjentów. Często zdarza się, że rodzice ignorują pierwsze sygnały. Wówczas do lekarza zgłaszają się, gdy choroba jest już zaawansowana.

Niezależnie od grupy wiekowej, w jakiej znajduje się dziecko, insulina musi być podawana jako substytut w stopniu jak najbardziej przypominającym rytm jej naturalnego wydzielania w organizmie.

Poza ustaleniem schematu insulinoterapii bardzo ważne jest równoczesna edukacja dziecka i jego rodziny co do tego, jak radzić sobie z cukrzycą na co dzień. Wiedza powinna być podawana w sposób dostosowany do wieku dziecka, a kompleksowa edukacja – do potrzeb całej rodziny.

W insulinoterapii dzieci i młodzieży należy dążyć do utrzymania odpowiedniego stężenia insuliny, jakie pokrywa całodobowe zapotrzebowanie podstawowe oraz zapotrzebowanie zwiększone, odpowiednie do posiłków, jakie spożywa dziecko.

Dobową dawkę insuliny należy regularnie kontrolować oraz modyfikować, o ile jest taka konieczność. Chore dzieci należy zachęcać do wstrzyknięć w te same okolice ciała w tych samych porach dnia, jednak unikać wstrzyknięć w te same miejsca. Obowiązkiem rodziców i lekarzy jest monitorowanie miejsc i metody wykonywania wstrzyknięć insuliny.

ZOBACZ: Cukrzyca jest epidemią XXI wieku

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3