Cukrzyca - jakie ma objawy? Sprawdź, czym różni się cukrzyca typu 1 od cukrzycy typu 2

Monika ŻurawskaZaktualizowano 
Cukrzyca - jakie ma objawy? Przyczyny i zagrożenia choroby
Cukrzyca - jakie ma objawy? Przyczyny i zagrożenia choroby Katerfern [unsplash.com]
Cukrzyca jest chorobą metaboliczną. Jej przyczyną jest zaburzenie wydzielania lub działania insuliny, tj. hormonu produkowanego przez trzustkę. Najpopularniejsze rodzaje cukrzycy to cukrzyca typu 1 i cukrzyca typu 2. Najczęstszym objawem tej choroby jest zbyt wysoki poziom glukozy we krwi. Sprawdź, jakie wykonać badania, gdy istnieje u ciebie podejrzenie cukrzycy.

Cukrzyca - co to jest?

Cukrzyca to choroba metaboliczna, czyli związana z tym, jak organizm wykorzystuje pożywienie do produkcji energii. Jest to przewlekła choroba, której przyczyną jest nieprawidłowy poziom lub niepożądane działanie glukozy we krwi. To następstwo jej nieprawidłowego wykorzystywania przez komórki w ludzkim ciele. Cukrzycę uznaje się za chorobę cywilizacyjną, czyli rozwijającą się pod wpływem współczesnego stylu życia. W Polsce choruje na nią ok. 3 mln osób, choć aż 1/3 z nich o tym nie wie. Dotyka w sumie ok. 6% populacji, a według informacji Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej do 2030 roku może wzrosnąć do 10%..

Cukrzyca - przyczyny

Cukrzyca to choroba z grupy metabolicznych. Może być przyczyną uszkodzenia nerek, naczyń krwionośnych, a nawet serca.
Powodem zapadania na tę chorobę jest odporność na działanie insuliny. W związku z tym wyróżnia się rodzaje cukrzycy. Najczęściej tej klasyfikacji podlega cukrzyca typu 1 i cukrzyca typu 2.

Cukrzyca - rodzaje

Wyróżniamy cukrzycę typu 1 (tzw. cukrzyca dziecięca - spowodowana całkowitym brakiem insuliny w organizmie) oraz cukrzycę typu 2 (tzw. cukrzyca otyłych - spowodowana wyczerpaniem zapasów insuliny w organizmie).

Cukrzyca typu 1

Przede wszystkim ten rodzaj cukrzycy dotyka ludzi przed 35 rokiem życia, w tym także dzieci. Potocznie określany jest mianem “cukrzycy młodego wieku“. Przyczyna tej choroby to upośledzone działanie układu immunologicznego (odpornościowego), który wytwarza przeciwciała względem prawidłowych komórek beta trzustki. Te regulują odpowiedni poziom insuliny w organizmie. Niestety człowiek nie jest w stanie zapobiec wystąpieniu tego typu cukrzycy. Może jednak walczyć z chorobą stosując, np.:

  • dietę niskowęglowodanową,
  • aktywny tryb życia, angażujący do wysiłku partie ciała, w które w danym czasie nie otrzymuje zastrzyków z insuliną
  • zewnętrzne przyjmowanie insuliny i innych leków wspomagających.

Przeczytaj również:

Cukrzyca typu 2

Dla odmiany ten typ cukrzycy nazywany jest potocznie “cukrzycą starczą‘’, ponieważ najczęściej występuje u osób w podeszłym wieku. Na cukrzycę typu II może składać się jeden z dwóch czynników. Pierwszym, zależnym od nas samych jest otyłość (zwłaszcza brzuszna), która wpływa na insulinooporność. Ta zapasowa tkana w jamie brzusznej, nazywana tłuszczem trzewnym jest najbardziej niebezpieczna dla naszego metabolizmu, ponieważ stale wytwarza związki o działaniu prozapalnym. Dodatkowo takie “zapasy” w organizmie oznaczają, że trzustka u osób z nadwagą lub otyłych jest przeciążona. Musi produkować często przez wiele lat ponadprzeciętne ilości insuliny, aby zachować odpowiednie stężenie glukozy we krwi. Po długim czasie takiego stanu rzeczy komórki beta trzustki odpowiedzialne za ten proces ulegają wyczerpaniu i osobie chorej pozostaje jedynie sztuczne ingerowanie w poziom glukozy w organizmie.

Przeczytaj również:

Drugi czynnik, niezależny od stylu życia konkretnej osoby to genetyczne uwarunkowanie zaburzenia produkcji lub wydzielania insuliny. W tym przypadku dziedziczy się skłonność do zachorowania na cukrzycę i wszelkie zewnętrzne ingerencję nie pomogą całkowicie temu zapobiec.

Cukrzyca - objawy

Oczywistym jest, że bardzo ważne w procesie leczenia jest jak najwcześniejsze wykrycie choroby. Poniższe, przykładowe objawy cukrzycy mogą pomóc ci zdiagnozować problem w zależności od tego, w jakim stadium aktualnie się znajdujesz. Objawy te to, m.in.:

  • wzmożone zapotrzebowanie na przyjmowanie płynów/ ciągłe pragnienie,
  • częste oddawanie moczu/ nawracające zapalenie dróg moczowych,
  • nagły spadek masy ciała bez ingerencji w zwiększenie aktywności fizycznej bądź ograniczenia spożywanych pokarmów/ problem z utratą wagi,
  • chroniczne zmęczenie lub senność,
  • napady głodu/ nieuzasadnione pragnienie spożycia słodyczy oraz uczucie ciężkości po posiłku,
  • zaburzenia widzenia,
  • problemy z erekcją,
  • infekcje skórne/ ciężko gojące się rany,
  • mrowienie lub drętwienie dłoni i stóp,
  • acetonowy zapach ciała i moczu.

Jeśli zaobserwowałeś u siebie któryś z objawów cukrzycy - jest to powód, aby wykonać badania diagnostyczne, dzięki którym dowiesz się, czy rzeczywiście jesteś na nią chory.

Światowy dzień cukrzycy obchodzony jest 18 listopada. Z tej okazji o chorobie wypowiadają się specjaliści:

Cukrzyca - zagrożenia

Cukrzyca to choroba wyniszczająca – jeśli nie kontroluje się poziomu glukozy we krwi, cukier ten sieje spustoszenie w organizmie. Mechanizm uszkodzeń polega na reakcjach glikacji, czyli przyłączania się glukozy do budujących białka aminokwasów albo kwasów tłuszczowych w lipidach. Powstające wtedy struktury powodują degenerację w obrębie komórek i tkanek, a powstałe szkody są nieodwracalne. Wymienione procesy leżą u podstaw rozwoju wielu współczesnych chorób, m.in. neurodegeneracyjnych, układu sercowo-naczyniowego czy raka. Cukrzycy towarzyszy zwiększone ryzyko rozwoju schorzeń układu krążenia, degeneracji narządu wzroku, infekcji skóry i dziąseł, neuropatii, problemów ze słuchem, zaburzeń psychicznych, męskiej impotencji, a w skrajnych przypadkach mogą pojawić się komplikacje w obrębie stóp, zakończone zakażeniem i koniecznością amputacji. Utrzymanie prawidłowego poziomu cukru we krwi jest więc sprawą kluczową dla zdrowia. Odpowiednie badania pomogą wcześnie stwierdzić chorobę i w porę podjąć działania.

Podstawowe badania profilaktyczne, które mogą uratować Ci życie!

Cukrzyca - badania

  • stężenie cukru we krwi na czczo – jest to laboratoryjny pomiar poziomu glukozy w krwi żylnej po min. 8 godzinach od ostatniego posiłku.
  • tolerancję glukozy – test tolerancji glukozy (inaczej doustnego obciążenia glukozą) to dwukrotny pomiar stężenia glukozy we krwi żylnej, pobranej na czczo oraz 2 godziny po spożyciu roztworu zawierającego 75 g glukozy.
  • poziom glukozy i acetonu w moczu – to orientacyjne badanie obecności w moczu glukozy i ciał ketonowych za pomocą testów paskowych, stosowane najczęściej u kobiet w ciąży i osób z cukrzycą t. 1. Pozwala ocenić ryzyko powikłań spowodowanych bardzo wysokim stężeniem glukozy we krwi.
  • stężenie peptydu C we krwi – badanie na czczo dla osób nie stosujących leczenia cukrzycy, określające zdolność trzustki do produkcji insuliny.
  • stężenie określonych przeciwciał uznawanych za czynniki rozwoju cukrzycy – oznaczenie antyciał takich jak ICA, anty-GAD, IAA, IA2beta i Zn8.

Cukrzyca - leczenie

Osoby chore na cukrzycę typu 1. muszą przyjmować insulinę do końca życia. W typie 2. częściej podaje się leki doustne, możliwe (i zalecane) jest przy tym uzyskanie lepszej kontroli nad chorobą dzięki utracie nadmiaru tkanki tłuszczowej (ok. 90% chorych ma nadwagę lub cierpi na otyłość) oraz zmianie stylu życia. Koniecznym warunkiem skutecznego leczenia jest zmiana jadłospisu i zwiększenie poziomu aktywności fizycznej. Zaleca się regularny ruch oraz dietę niskoglikemiczną, czyli opartą na żywności o niskim indeksie glikemicznym. Wskaźnik ten jest miarą szybkości, z jaką rośnie poziom cukru we krwi po spożyciu danego produktu. Najniższe wartości charakteryzują naturalne, nieprzetworzone pokarmy roślinne, zwłaszcza warzywa. Chorym zaleca się wybieranie nieoczyszczonych ziaren zbóż, a więc pełnoziarnistego pieczywa, kasz, naturalnych płatków, a także nasion roślin strączkowych, orzechów, pestek. Ponieważ jednak to węglowodany w największej mierze wpływają na poziom cukru we krwi, ich spożycie z przetworów skrobiowych i owoców (a zwłaszcza ze słodyczy, które są niezalecane) powinno podlegać ścisłej kontroli. Aby obniżyć indeks glikemiczny posiłków, produkty zawierające węglowodany łączy się ze chudymi źródłami białka i zdrowymi tłuszczami roślinnymi. Korzystne jest ograniczenie produktów zwierzęcych, ruch po posiłku i spożywanie superproduktów bogatych w antyoksydanty, takich jak przyprawy korzenne czy naturalna kawa.

Źródła:
A.Dawidowicz, Cukrzyca, Państwowe Wydawnictwo Wiedza Powszechna, Warszawa
A.Czyżyk, Encyklopedia chorego na cukrzycę, Polskie Wydawnictwo Naukowe, Warszawa

Warto przeczytać:

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3