Krzywa cukrowa – przebieg badania, normy, wyniki i ich interpretacja

Justyna Śmigaruk
123rf.com
Udostępnij:
Krzywa cukrowa, czyli doustny test tolerancji glukozy (badanie OGTT) to badanie wykonywane w procesie diagnostycznym cukrzycy, hipoglikemii reaktywnej, insulinooporności czy akromegalii. Często bywa łączone z krzywą insulinową, co pozwala lepiej ocenić, jak organizm radzi sobie z metabolizmem węglowodanów prostych (np. czystej glukozy). Krzywa cukrowa jest także jednym z podstawowych badań, które wykonuje się u kobiet w ciąży. Wyjaśniamy, jak przebiega badanie krzywej cukrowej i w jaki sposób należy się do niego przygotować.

Na czym polega badanie krzywej cukrowej?

Monitorowanie poziomu cukru we krwi jest badaniem zalecanym każdemu w ramach profilaktyki zdrowotnej. Pomiar podstawowego poziomu glukozy wykonuje się z krwi pobranej na czczo. Bardziej zaawansowanym, ale też dostarczającym znacznie więcej informacji o stanie zdrowia pacjenta badaniem jest krzywa cukrowa, inaczej doustny test tolerancji glukozi (OGGT, Oral Glucose Tolerance Test). Badanie krzywej cukrowej pokazuje, czy i jak organizm radzi sobie z metabolizmem węglowodanów prostych np. glukozy. Najczęściej zleca się je, gdy wynik podstawowego pomiaru glikemii na czczo nie jest prawidłowy, czyli mieści się w przedziale 100-126 mg/dl.

Badanie krzywej cukrowej wykonuje się na czczo. Oznacza to, że na 8-12 godzin przed wizytą w gabinecie pacjent nie powinien nic jeść, może jedynie pić niegazowaną wodę. Wynik badania mogą też zafałszować picie alkoholu czy palenie papierosów. Dieta w przeddzień badania powinna być lekkostrawna, ale bez ograniczania zwykłego, dziennego spożycia węglowodanów. Nie należy też podejmować w tym czasie intensywnego wysiłku fizycznego. O wszystkich przyjmowanych lekach i suplementach trzeba poinformować lekarza – być może zaleci pominięcie dawki w dniu wykonywania badania. Przed umówionym terminem trzeba się też upewnić, czy laboratorium zapewnia glukozę. W wielu przypadkach, szczególnie na NFZ, trzeba kupić ją samemu w aptece.

Zobacz też:

Pierwszy etap badania to pobranie krwi na czczo. Dzięki temu można ustalić wyjściowy poziom glukozy we krwi. Następnie pacjent musi wypić roztwór glukozy, małymi łyczkami, rozkładając cały proces na maksymalnie 5 minut. Nie jest on smaczny, gdyż to 75 g czystej glukozy, rozpuszczonej tylko w 250-300 ml wody. Dla dzieci dawka to 1,75 g na każdy kilogram masy ciała dziecka. Po 60-minutach od wypicia pielęgniarka pobiera drugą próbkę krwi. Trzeci pomiar odbywa się, gdy minie kolejna godzina. W sumie badanie zakłada pobranie trzech próbek krwi. W diagnostyce reaktywnej hipoglikemii niekiedy, na wyraźne zlecenie lekarza, wykonuje się dodatkowe pomiary po 30, 90, a nawet 180 i 240 minutach od wypicia roztworu glukozy.

Na czas badania należy pozostać w przychodni, gdyż mogą pojawić się mdłości, zasłabnięcia, a dodatkowy wysiłek zaburza wynik badania krzywej cukrowej.

Istnieją trzy rodzaje okoliczności, w których lekarz kieruje pacjenta na test obciążenia glukozą. Jest to znalezienie się w grupie ryzyka (przypadki cukrzycy w rodzinie), ciąża lub planowanie ciąży, a także nieprawidłowy wynik poprzednich badań pod kątem poziomu cukru we krwi na czczo.

Redakcja poleca:

O czym świadczy nieprawidłowy poziom glukozy na czczo?

Poziom glukozy na czczo powinien wynosić od 70 do 99 mg/dL. Jeśli przekracza tę granicę, lecz poziom cukru jest niższy niż 126 mg/dl, lekarz kieruje pacjenta na dodatkowe badanie, czyli doustny test obciążenia glukozą. Gdy poziom cukru na czczo przekracza wartość 126 mg/dl zleca się ponowne badanie glukozy na czczo, gdyż istnieje duże ryzyko zdiagnozowania cukrzycy (badanie krzywej cukrowej jest niebezpieczne dla pacjenta z cukrzycą). Zbyt niski poziom cukru we krwi na czczo stanowi podstawę podejrzenia hipoglikemii reaktywnej i również wymaga dalszej diagnostyki.

Krzywa cukrowa w ciąży to obowiązek
Krzywa cukrowa w ciąży to jedno z badań obowiązkowych. Wykonuje się je pomiędzy 24. a 28. tygodniem ciąży. Ma ono na celu szybkie wykluczenie bądź odpowiednio wczesne wykrycie cukrzycy ciężarnych. Stany hiperglikemii u matki są poważnym zagrożeniem dla zdrowia i życia płodu. Jeśli choroba wystąpi, wprowadza się odpowiednią dietę, a w przypadku braku jej skuteczności także insulinoterapię. Po okresie ciąży niezbędne są ponowne badania, w celu sprawdzenia, czy stan cukrzycowy utrzymuje się, czy minął.

Redakcja poleca:

Grupa ryzyka – rodzinne obciążenie cukrzycą

W grupie ryzyka znajdują się osoby, w których rodzinie zdarzały się przypadki cukrzycy. Warto w takiej sytuacji udać się do lekarza rodzinnego lub diabetologa, a także profilaktycznie wykonać badanie krzywej cukrowej. Im wcześniej zostanie wykryta cukrzyca (lub stan przedcukrzycowy), tym prostsze i skuteczniejsze będzie jej leczenie.

Czasem skierowanie na obciążenie glukozą wynika z objawów zespołu metabolicznego, nawet gdy wyniki pomiaru glikemii na czczo są prawidłowe. Wśród charakterystycznych objawów cukrzycy można wymienić:

  • Otyłość brzuszną.
  • Poziom trójglicerydów we krwi powyżej 150 mg/dl.
  • Stężenie HDL we krwi <50 mg/dl u kobiet, a u mężczyzn <40 mg/dl.
  • Ciśnienie tętnicze powyżej 130/85 mm Hg.
  • Poziom glukozy we krwi na czczo powyżej 126 ml/dl.

Interpretacja wyników krzywej cukrowej

Wynik badania krzywej cukrowej powinien wynosić od 70 do 99 mg/dl po pierwszym pobraniu krwi (przed wypiciem glukozy) oraz nie więcej, niż 140 mg/dl w drugim i trzecim pobraniu. Wynik wyższy, lecz nie przekraczający 199 mg/dl może oznaczać stan przedcukrzycowy, czyli nieprawidłową tolerancję węglowodanów. Z kolei wartość wyższa niż 200 mg/dl jest podstawą do zdiagnozowania cukrzycy.

Nieco inaczej wyglądają normy dotyczące kobiet w ciąży. Prawidłowe wyniki krzywej cukrowej u tej grupy pacjentek to:

*

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego?Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie