Zapalenie spojówek – objawy, rodzaje, leczenie i domowe sposoby. Sprawdź, jak przebiega zapalenie spojówek u dzieci!

Ewa Zwolak
Ewa Zwolak
Zaktualizowano 
Charakterystycznym objawem zapalenia spojówek jest zaczerwienienie. Z tego powodu choroba ta nazywana jest również zespołem czerwonego oka.
Charakterystycznym objawem zapalenia spojówek jest zaczerwienienie. Z tego powodu choroba ta nazywana jest również zespołem czerwonego oka. robertsrob [istockphoto.com]
Zapalenie spojówek jest częstym schorzeniem okulistycznym, charakteryzującym się występowaniem stanu zapalnego w obrębie błony śluzowej, która pokrywa część gałki ocznej. Wyodrębnia się wiele typów tej choroby m.in. wirusowe zapalenie spojówek, bakteryjne zapalenie spojówek i alergiczne zapalenie spojówek. Każdy z tych wariantów choroby odznacza się innymi symptomami. Najbardziej charakterystyczne objawy zapalenia spojówek to: obrzęk, świąd, poczucie obecności ciała obcego w oku i światłowstręt. Leczenie zapalenia spojówek ukierunkowane jest przede wszystkim na rozpoznanie i wyeliminowanie podłoża choroby, a także złagodzenie dotkliwości jej objawów.

Zapalenie spojówek to, tuż obok zapalenia rogówek, jedna z najpowszechniejszych chorób narządu wzroku. Stan zapalny spojówki często określany bywa mianem zespołu czerwonego oka. Wówczas, gdy zauważymy u siebie pierwsze objawy tej choroby, powinniśmy swoje kroki skierować do okulisty lub lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.

Zapalenie spojówek – objawy

Zapalenie spojówek jest powszechnym schorzeniem narządu wzroku, charakteryzującym się zróżnicowaną etiologią, przebiegiem i postępowaniem. Stan zapalny dotyczy cienkiej błony śluzowej, która pokrywa część gałki ocznej. Podczas zapalenia naczynia krwionośne zlokalizowane w spojówce, napełniają się krwią, czego bezpośrednim następstwem jest m.in. świąd i zaczerwienienie oka. Wyróżnia się kilka typów zapalenia spojówek, w tym m.in.:

  • Wirusowe zapalenie spojówek
  • Bakteryjne zapalenie spojówek
  • Alergiczne zapalenie spojówek.

Każdy z wymienionych typów zapalenia spojówek charakteryzuje się innymi symptomami. Istnieje jednak również grupa wspólnych objawów. Wśród nich można wymienić:

  • Poczucie obecności ciała obcego w oku.
  • Swędzenie, pieczenie i kłucie oka.
  • Światłowstręt.
  • Nadmierne łzawienie z oczu.
  • Przekrwienie oka (powierzchowne, głębokie lub mieszane).
  • Wydzielinę z oka (wodnista – przy zapaleniu wirusowym, śluzowa – przy zapaleniu bakteryjnym, ropna – przy ciężkim zapaleniu bakteryjnym, śluzowo-ropna – przy zapaleniach bakteryjnych).
  • Reakcję spojówkową (grudkową, brodawkową lub opuchliznę).

Wirusowe zapalenie spojówek

Wirusowe zapalenie spojówek wywoływane jest zwykle przez adenowirusy lub przez wirus opryszczki pospolitej (HSV, wówczas mamy do czynienia z opryszczkowym zapaleniem spojówek). Zwykle pojawia się ono w okresie jesienno-zimowym i ma stosunkowo łagodny przebieg. Znacznie poważniejsze jest wirusowe zapalenie spojówek u dzieci i osób dorosłych z osłabionym układem immunologicznym (odpornościowym). Co istotne, w początkowym stadium rozwoju choroby stan zapalny obejmuje jedną spojówkę, dopiero po czasie, rozprzestrzenia się na drugie oko. Charakterystyczne objawy zapalenia spojówek o podłożu wirusowym to:

  • Obrzęk oka.
  • Świąd oka.
  • Poczucie obecności ciała obcego w oku.
  • Wysięk wydzieliny surowiczej z oka.

Oprócz tego w bardziej zaawansowanym stadium chorobowym może pojawić się również:

  • Intensywny ból oka.
  • Niekontrolowane łzawienie z oka.
  • Światłowstręt.
  • Powiększenie węzłów chłonnych w obrębie szyi.

Bakteryjne zapalenie spojówek

Za bakteryjne zapalenie spojówek, jak sama nazwa wskazuje, odpowiada infekcja bakteryjna, wywoływana m.in. przez gronkowce i paciorkowce. Bakterie te najczęściej dostają się do oka w wyniku uszkodzenia nabłonka rogówki lub spojówki. Produkowane przez nie enzymy uszkadzają okoliczne tkanki, co skutkuje m.in. powstawaniem komórek zapalnych. Wyróżnia się dwa typy bakteryjnego zapalenia spojówek:

  • Ostre zapalenie spojówek, które charakteryzuje się zaczerwienieniem, łzawieniem i obrzękiem spojówek. Oprócz tego występuje również śluzowo-ropna wydzielina. Co więcej, w przypadku zapalenia spojówek u dzieci, może wystąpić także zapalenie górnych dróg oddechowych.
  • Nadostre zapalenie spojówek, które występuje wyłącznie u noworodków i osób aktywnych seksualnie. Charakteryzuje się ono występowaniem śluzowo-ropnej wydzieliny, a także obrzękiem powiek.
  • Przewlekłe zapalenie spojówek, które wywoływane jest przez gronkowce. Charakteryzuje się ono: przekrwieniem oczu, reakcją brodawkową i pogrubieniem spojówki.

Alergiczne zapalenie spojówek

Alergiczne zapalenie spojówek wywoływane jest przez bezpośredni lub pośredni kontakt z określonym czynnikiem zewnętrznym (alergenem). Szacuje się, że występuje ono u ok. 5-22% populacji. Przy czym w większości przypadków schorzenie to ma charakter sezonowy i ujawnia się w okresie wiosenno-letnim. Wśród najpopularniejszych substancji uczulających można wymienić: roztocze kurzu, naskórki, grzyby, pyłki roślin i produkty spożywcze. Wyodrębnia się różne postacie alergicznego zapalenia spojówek, w tym:

  • Ostre alergiczne zapalenie spojówek.
  • Sezonowe alergiczne zapalenie spojówek.
  • Całoroczne alergiczne zapalenie spojówek.
  • Wiosenne zapalenie rogówki i spojówki.
  • Atopowe zapalenie rogówki i spojówki.
  • Olbrzymio-brodawkowe zapalenie spojówek.
  • Kontaktowe zapalenie skóry powiek i spojówek.

Zobacz, jakie czynniki najczęściej wywołują alergię:

Zapalenie spojówek u dzieci

Zapalenie spojówek u noworodków jest bardzo częstym zjawiskiem. Stan zapalny może rozpocząć się nawet podczas porodu. Może on wynikać ze związków chemicznych aplikowanych do oczu noworodka, z bakterii występujących w kanale rodnym matki, a także z niedrożności przewodu nosowego. Przy czym warto podkreślić, że zapalenie spojówek u dzieci nie jest poważnym stanem chorobowym, ale mimo to wymaga konsultacji okulistycznej. Zbagatelizowanie tego problemu może skutkować nawet uszkodzeniem narządu wzroku. W przypadku dzieci starszych zapalenie spojówek jest równie częste, co u osób dorosłych i może ono wskazywać na infekcję wirusową, bakteryjną lub reakcję alergiczną.

Przeczytaj również:

Zapalenie spojówek – leczenie

Leczenie zapalenia spojówek uwarunkowane jest rozpoznaną przyczyną tej dolegliwości. Każdy z typów tego stanu zapalnego leczy się w inny sposób. Wirusowe zapalenie spojówek diagnozuje się na podstawie okulistycznego wywiadu lekarskiego, a także objawów towarzyszących. Niekiedy do rozpoznania tej choroby wzorku wykorzystuje się także biomikroskop, a w przypadku dalszych trudności z postawieniem diagnozy, wykonuje się testy immunologiczne. Leczenie zapalenia spojówek o podłożu wirusowym polega w głównej mierze na stosowaniu gancyklowiru w formie żelu do oczu (jest to lek dostępny na receptę).

Leczenie zapalenia spojówek o podłożu bakteryjnym polega na antybiotykoterapii, trwającej przez ok. 5-7 dni. Szczególnie pomocny jest antybiotyk w kroplach na zapalenie spojówek. Dodatkowo koniecznie należy dbać o odpowiednią higienę oczu i unikać czynników, które mogą nasilać objawy choroby (m.in. makijażu oczu).

Leczenie alergicznego zapalenia spojówek polega przede wszystkim na ograniczeniu kontaktu z alergenem (czynnikiem uczulającym). Wówczas, gdy jest to niemożliwe, zaleca się wdrożenie leczenia objawowego, przewlekłego i prewencyjnego. Zazwyczaj stosuje się leki na receptę – neomycynę, gentamycynę i anestezynę. Skuteczne mogą być również krople na zapalenie spojówek (np. sztuczne łzy) i żele ochronno-lecznicze.

Zapalenie spojówek – leczenie wspomagające

Przy zapaleniu spojówek bardzo ważne jest leczenie wspomagające, poprzez które należy rozumieć unikanie czynników, które mogą nasilać objawy choroby. Z tego powodu powinniśmy:

  • Przestrzegać podstawowych zasad hieny oczu.
  • Unikać dotykania oczu.
  • Unikać dymu papierosowego, ostrego światła, kąpieli w basenie i opalania w solarium.
  • Nie nadwyrężać wzroku np. spędzaniem kilku godzin przed komputerem.
  • Unikać alergenów – czynników uczulających (w przypadku występowania alergicznego zapalenia spojówek).
  • Nie nakładać makijażu (tymczasowo).
  • Nie stosować soczewek kontaktowych (tymczasowo).
  • Nawilżać oczy specjalistycznymi środkami np. sztucznymi łzami czy kroplami ze świetlika.

Domowe sposoby na zapalenie spojówek

Domowe sposoby na zapalenie spojówek polecane są przede wszystkim na złagodzenie objawów tej choroby narządu wzroku. Większość naturalnych metod ukierunkowanych jest na ograniczenie dotkliwości symptomów zapalenia spojówek. Wśród najpopularniejszych można wymienić:

  • Okłady z lodu na zapalenie spojówek. To świetny i niezawodny sposób na zniwelowanie świądu, pieczenia i zaczerwienienia oczu.
  • Kompres z nasion kopru na zapalenie spojówek. To rozwiązanie polecane osobom, które uskarżają się na silny ból i opuchliznę oka. Koper charakteryzuje się właściwościami łagodzącymi, ściągającymi i przeciwzapalnymi.
  • Surowy ziemniak na zapalenie spojówek. To opcja, która świetnie sprawdzi się w przypadku bardzo podrażnionych i opuchnięty oczu.
  • Rumianek na zapalenie spojówek. To sposób, który sprawdzi się w przypadku osób, którym zależy na szybkim usunięciu obrzęku i przekrwienia oczu. Zamiast rumianku można zastosować również świetlik.

Warto przeczytać również:

Zapalenie spojówek — czy jest zaraźliwe?

Wiele osób zastanawia się nad tym, czy zapalenie spojówek jest zaraźliwe. Trudno jednak udzielić jednoznacznej odpowiedzi na tak zadane pytanie. Dzieje się tak w głównej mierze dlatego, że stan zapalny spojówki może mieć podłoże: infekcyjne (wirusowe, bakteryjne, grzybicze) lub nieinfekcyjne (m.in. alergiczne). Jak można się domyślić wszystkie infekcyjne zapalenia spojówek są zaraźliwe. Przy czym najgroźniejsze są stany zapalne o etiologii wirusowej. Do transmisji wirusa dochodzi przez bezpośredni lub pośredni kontakt z zakażonym przedmiotem. Zaraźliwe jest również bakteryjne zapalenie spojówek, co często można zaobserwować u noworodków, które nabywają tę chorobę okulistyczną w wyniku przejścia przez kanał rodny matki.

Źródła:

  1. Bielory L. Allergic and immunologic disorders of the eye. Part II: Ocular allergy. J Allergy Clin Immunol 2000;06: 1019-1032.
  2. Usowska A., Rapiejko P., Lipiec A. Zaburzenia filmu łzowego w sezonowym alergicznym zapaleniu spojówek. Okulistyka. 2003; 2: 110-3.
  3. Groblewska A., Czajkowski J., Węgrzynowska D., et.al, Czy czerwone oko to zawsze zapalenie spojówek? Okulistyka. 2005; 1: 9-15.

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3