reklama

Ostropest plamisty – właściwości, działanie i przeciwwskazania. Jakie zastosowanie ma olej z ostropestu? Warto kupować ostropest mielony?

Ewa BorowskaZaktualizowano 
Ostropest to roślina lecznicze, której lecznicze właściwości wykorzystywane są w celu wspomagania funkcjonowania wątroby
Ostropest to roślina lecznicze, której lecznicze właściwości wykorzystywane są w celu wspomagania funkcjonowania wątroby 123r4f
Ostropest plamisty (Silybum marianu) to nazwa botaniczna rośliny, która w warunkach naturalnych występuje w klimacie śródziemnomorskim. Lecznicze właściwości, jakie wykazuje ostropest plamisty, doceniali już starożytni Grecy i Rzymianie. W Polsce znana jest jako roślina uprawna o działaniu zdrowotnym. Powszechnie wykorzystywanymi przetworami z ostropestu są susz, olej z ostropestu, ostropest mielony oraz w formie całych ziaren. Surowiec ten stanowi składnik preparatów przeznaczonych do wspomagania funkcjonowania wątroby.

Surowcami leczniczymi pozyskiwanymi z ostropestu są całe nasiona oraz ostropest mielony i olej z ostropestu. Wartość odżywcza ostropestu plamistego nie jest stała i zależy elementu botanicznego rośliny. Najpowszechniej wykorzystywane są nasiona ostropestu, reprezentatywne wydaje się więc określenie wartości odżywczej dla ziaren. W 100 g nasion dostarcza 376 kcal, 24 g zdrowego tłuszczu, 4 g węglowodanów i 12 g białka. Substancją o działaniu wspomagającym funkcjonowanie wątroby jest sylimaryna.

Ostropest plamisty – działanie i właściwości

Ostropest plamisty posiada wiele właściwości leczniczych, determinowanych obecnością w łupinach nasiennych rośliny kompleksu sylimaryny, która jest kompleksem flawonolignanów zawierających sylibininę, sylidianinę, sylikrystynę. Sylimaryna działa kompleksowo i ochronnie na tkankę wątrobową. Stymuluje syntezę białek w wątrobie, przyczyniając się do regeneracji i odnowy komórek tego narządu. Zapobiega odkładaniu się w kolagenu w hepatocytach, hamując w ten sposób zmiany martwicze wątroby. Sylimaryna jest powszechnie stosowana w leczeniu ostrych i przewlekłych chorób wątroby, takich jak stłuszczenie, czy marskość.

Ochronne właściwości ostropestu związane są z aktywnością antyoksydacyjną, przeciwzapalną i przeciwwirusową sylimaryny. Uszczelniając błony komórkowe chroni wątrobę przed działaniem czynników toksycznych. Ostatnie badania wskazują, że sylimaryna to składnik leków przeciwwirusowych stosowanych w przypadku wirusowego zapalenia wątroby typu C (HCV).

Wątroba to narząd odpowiedziany za wytwarzanie oraz rozkład cholesterolu. Sylimaryna wpływa na ten proces w sposób bardzo korzystny. W badaniu klinicznym z udziałem 40 osób stosowanie sylimaryny w dawce 140 mg trzy razy dziennie po 45 dniach suplementacji, u uczestników zaobserwowano niższy poziom cholesterolu aterogennej frakcji LDL, wyższy poziom „dobrego” cholesterolu frakcji HDL, a także obniżenie poziomu glukozy we krwi na czczo. Właściwości te wykorzystać mogą osoby z cukrzycą, insulinoopornością oraz zaburzeniami lipidowymi.

Choć ostropest najlepsze działanie wykazuje stosowany regularnie, doraźnie w postaci ciepłego naparu lub jako dodatek przyprawowy do potraw pomaga na niestrawność, spowodowaną spożyciem ciężkostrawnego dania. Pomaga regulować procesy trawienie, ponieważ wzmaga wydzielanie soków i enzymów odpowiadających za ten złożony i skomplikowany proces. Działa delikatnie żółciopędnie wspomagając trawienie potraw zasobnych w tłuszcz, smażonych i pieczonych.

Są to najważniejsze, lecz nie jedyne wartościowe właściwości tego ogólnodostępnego na rynku w kilku postaciach, cennego ziela. W literaturze naukowej zawarta w ostropeście sylimaryna określana jest jako obiecujący środek o działaniu przeciwnowotworowym i ochronnym na drugi narząd deteksykujący - nerki. Związek ten wpływa na syntezę materiału genetycznego RNA i DNA. Są to najważniejsze, lecz nie jedyne wartościowe właściwości tego ogólnodostępnego na rynku w kilku postaciach, cennego ziela.

W Polsce ostropest plamisty ma status produktu ziołowego, natomiast w Niemczech jest lekiem oficjalnie stosowanym pomocniczo w leczeniu stanów przewlekłego zapalenia wątroby oraz marskości tego organu.

To właśnie w Niemczech przeprowadzono wiele badań, które udowodniły skuteczność ostropestu w regeneracji komórek wątroby.
Okazuje się jednak, że ostropest plamisty jest rośliną o szerszym spektrum działania i wielu niezależnych badaczy uznaje jego skuteczność w leczeniu również takich chorób jak cukrzyca typ 2, czy powikłanie nieleczonej cukrzycy - nefropatia cukrzycowa.

W latach 1989-1993 rosyjscy naukowcy przeprowadzili ciekawy eksperyment, sprawdzając odporność ostropestu na zatrucia przemysłowe m.in.: kadmem, ołowiem, cynkiem i miedzią. Część roślin poddanych badaniom zasadzono w obszarze działania huty, w którym zarówno ziemia, jak i powietrze skażone były wspomnianymi pierwiastkami.

Czytaj także

Część roślin zasadzono w doniczkach z zatrutą ziemią, jednak hodowano je w miejscu, gdzie powietrze było czyste. Okazało się, że ostropest uprawiany w warunkach całkowitego zatrucia oraz ten, który hodowano w zanieczyszczonej chemicznie ziemi, w porównaniu z próbką kontrolną pochodzącą ze środowiska całkowicie wolnego od zanieczyszczeń, różniły się jedynie zmniejszoną ilością nasion (rośliny z obszarów skażonych miały do 16 procent mniej ziaren). Zawartość sylimaryny, jak i tłuszczu w nasionach wszystkich roślin była statystycznie jednakowa. Co więcej, ani tłuszcze, ani sylimaryna, nie były w najmniejszym stopniu zatrute żadnymi metalami.

Znane są również wyniki badań innego naukowca, który prowadził doświadczenia z alfa-amanityną i falloidyną, toksynom znajdującym się w muchomorze sromotnikowym i dla wątroby są jednymi z najsilniejszych toksyn. Pacjentom zatrutym muchomorem sromotnikowym podano w uzupełnieniu terapii konwencjonalnej aktywne substancje z ostropestu plamistego w formie iniekcji. W przypadku leczenia konwencjonalnego wskaźnik umieralności pacjentów, którzy ulegli zatruciu muchomorem sromotnikowym jest zwykle bardzo duży i wynosi 30-40 procent. Okazało się, że w wyniku zastosowania kuracji eksperymentalnej z udziałem ostropestu plamistego wszyscy pacjenci przeżyli.

Ostropest plamisty – przeciwwskazania do stosowania

Ostropest plamisty stosowany w dawkach terapeutycznych nie wykazuje działań niepożądanych. Szczególną ostrożność w spożyciu produktów zawierających ostropest oraz konsultację lekarską zaleca się jednak kobietom w ciąży, matkom karmiącym, osobom w podeszłym wieku oraz dzieciom do lat 12.

Przyjmowanie sylimaryny wzmaga wydzielanie żółci, dlatego stosowanie ostropestu nie jest zalecane w przypadku niedrożności kanałów żółciowych. Na czas terapii, suplementację ostropestem powinni zawiesić pacjenci przyjmujący metronidazol (lek chemioterapeutyczny) lub indinawir (lek stosowany u osób z niedoborem odporności), a osoby chore na inne poważne schorzenia powinny skonsultować przeprowadzenie kuracji ostropestem plamistym z lekarzem prowadzącym.

Czytaj także

Ostropest plamisty – herbata z suszu

Ostropest w postaci gotowych do spożycia herbatek, czy to w formie sypkiej, czy też porcjowany w torebki fix, to na ogół susz z owoców. Herbata z suszu pijana regularnie, wspomaga pracę wątroby i jej regenerację, a także pomaga obniżyć stężenie cholesterolu we krwi. Tym sposobem przyczynia się do zapobiegania powstawaniu zmian miażdżycowych w naczyniach krwionośnych.

Owoce ostropestu zawierają również pierwiastki śladowe takie jak miedź, selen i cynk. W postaci herbaty przyjmować można również napar z mielonych ziaren ostropestu wyłuskanych z koszyczków kwiatowych. Jest on pomocny jako środek przeciwkrwotoczny w niewielkich krwawieniach oraz w zaburzeniach menstruacyjnych.

Ostropest mielony

Ostropest mielony, to zmielone w młynku ziarna. Można spożywać je w tej postaci, jako dodatek do jogurtu, muesli czy sałatki, a nawet jako składnik wzbogacający smak i wartość odżywczą domowego chleba i ciast. Ostropest plamisty mielony to kolejny sposób na wzbogacenie naszej diety o dobroczynne działanie tego ziela. Niestety gotowy, pakowany i kupowany w sklepie ostropest mielony nie jest tak wartościowy jak ten, którego ziarna zmielimy samodzielnie tuż przed spożyciem.

Rozdrobnione ziarenka dość szybko tracą swoje cenne właściwości, dlatego powinno się spożytkować je w jak najkrótszym czasie po rozkruszeniu.

Ostropest plamisty – tabletki

Ostropest plamisty można dostać w postaci tabletek. Na rynku dostępne są gotowe preparaty zawierające ostropest najczęściej w postaci zmielonych ziaren. Decydując się na konkretną ofertę, warto przyjrzeć się jaka ilość substancji obecna jest w pojedynczej dawce. Najczęściej jedna tabletka zawiera 80 mg ostropestu, z czego ok. zawartość sylimaryny wynosi 35 mg.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca w terapii chorób wątroby, dzienne spożycie sylimaryny na poziomie 200-400 mg w 2-3 dawkach dobowych podzielonych.

Optymalną kuracją będzie wobec tego przyjmowanie tabletek dostarczających 125 mg sylimaryny trzykrotnie w ciągu dnia lub dawki 200 mg dwa razy dziennie. Ostropest należy do produktów fitoterapeutycznych, szacuje się, że podobnie jak w przypadku innych ziół, zadowalające efekty uzyskać można nie wcześniej, niż po upływie około 3 miesięcy, od momentu rozpoczęcia suplementacji.

Czytaj także

Olej z ostropestu – pomocny przy suchych włosach i bólach migrenowych

Ostropest plamisty jest rośliną, której nasiona mogą być tłoczone na zimno. W ten sposób uzyskuje się zdrowy olej z ostropestu bogaty w witaminy A, D, E oraz K, niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT) oraz składniki mineralne. Oczywiście ostropest stosowany doustnie w tej postaci wspomaga regenerację wątroby i wspomaga trawienie tłuszczów i ciężkostrawnych potraw.

Olej z ostropestu polecany jest do pielęgnacji przesuszonych, rozjaśnianych i zniszczonych zabiegami fryzjerskimi włosów. Wcierany w skronie, zalecany jest również w przypadku występowania bólów głowy pochodzenia migrenowego.

Najlepszy olej z ostropestu pochodzi z upraw ekologicznych. Forma oleju o najwyższej wartości odżywczej to olej tłoczony na zimno i nierafinowane ani filtrowany.

Filtrowanie napowietrza olej i pozbawia go części korzystnych jedno- i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Pozbawia go części antyoksydantów i łatwo ulegających rozpadowi witamin. Oleje nierafinowane, tłoczone na zimno mają dlatego dość krótki (około 4 miesięcy) termin przydatności do spożycia oraz wymagają przechowywania w lodówce w temperaturze około 5-8 stopni Celsjusza.

Czego nie lubi wątroba? Sprawdź, jakie produkty szkodzą najb...

Ostropest plamisty – zastosowanie w kosmetologii

Ostropest to składnik preparatów kosmetycznych przeznaczonych szczególnie do skóry suchej. Wzmacnia ją i uelastycznia, a kremy i balsamy, w których składzie widnieje ostropest plamisty nawilżają i regenerują skórę. Mają działanie rozjaśniające powstałe skórze przebarwienia, a dzięki związkom antyoksydacyjnym występującym w owocach tej rośliny – spowalniają procesy starzenia. Chronią również przed promieniowaniem UV, dlatego nadają się do stosowania na dzień.

Zobacz, czy warto szczepic się przeciwko żółtaczce?

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3