Wyszukiwarka wyborcza

Wybory Parlamentarne

Sprawdź wyniki wyborów w Twoim okręgu

Olej z pestek dyni – właściwości i wartości odżywcze. Jak stosować olej z dyni, by maksymalnie wykorzystać jego działanie?

Martyna Jaros
Martyna Jaros
Najbardziej zasobnym w składniki odżywcze jest olej z pestek dyni tłoczony na zimno. Trwałość takiego oleju wynosi 12 miesięcy – wynika to z dużej zawartości wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (PUF), które nie są odporne na utlenianie.
Najbardziej zasobnym w składniki odżywcze jest olej z pestek dyni tłoczony na zimno. Trwałość takiego oleju wynosi 12 miesięcy – wynika to z dużej zawartości wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (PUF), które nie są odporne na utlenianie. 123rf
Olej z pestek dyni cieszy się zainteresowaniem nie tylko ze względu na liczne, prozdrowotne właściwości. Wiele osób olej z dyni konsumuje z powodu wyjątkowego smaku i aromatu, jaki nadaje potrawom. Olej z pestek dyni tłoczony na zimno ma najwięcej wartości odżywczych i zdrowych kwasów tłuszczowych. Warto, aby znalazł się w diecie mężczyzn, ponieważ jest zasobny w cynk, który wpływa na płodność panów. Pomocny jest na problemy skórne, gdyż wspomniany cynk, ma działania wspomagające gojenie się ran. Poznaj, jakie olej z pestek dyni ma właściwości!

Olej z pestek dyni

Olej z pestek dyni rozpowszechniony jest przede wszystkim w Słowenii, Chorwacji, Węgrzech i Austrii. Najbardziej zasobnym w składniki odżywcze, jest olej z pestek dyni tłoczony na zimno w temperaturze ok. 35 stopni Celsjusza. Ważne, aby nie był rafinowany, czyli oczyszczony. Niska temperatura i unikanie rozpuszczalników sprawia, że olej z dyni zachowuje najwięcej cennych związków o prozdrowotnym działaniu.

Trwałość oleju z pestek dyni wynosi ok. 6 miesięcy od daty wytłoczenia, pod warunkiem przechowywania go w ciemnej i szklanej butelce, bez kontaktu światła i temperaturze 4-10 stopni Celsjusza. Półroczny termin przydatności do spożycia wynika z wysokiej zawartości wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (PUFA), które są podatne na utlenianie i jełczenie.

Olej z pestek dyni wyróżnia się na tle innych olejów wyglądem, smakiem, zapachem i właściwościami. Ma jasnozieloną barwę z domieszką pomarańczowego koloru, aż do ciemnozielonej z czerwoną poświatą. Wyjątkowe zabarwienie olej z pestek dyni zawdzięcza obecności zielonych chlorofili i pomarańczowo-czerwonych karotenoidów. W smaku olej z dyni jest łagodny, aromatyczny, czasem lekko orzechowy.

Dodawanie go do sałatek, sosów przygotowywanych na zimno lub do polewania pieczywa i gotowych mięs – to najkorzystniejsze sposoby wykorzystywania oleju z pestek dyni w kuchni. Ze względu na wysoką zawartość zdrowych, wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, nie można ogrzewać oleju dyniowego. Nie wskazane jest zatem smażenie, pieczenie, duszenie, ani grillowanie potraw z jego dodatkiem.

Awokado na odchudzanie, cholesterol i nie tylko! Poznaj korz...

Olej z pestek dyni – wartości odżywcze i kalorie

Olej z pestek dyni jest produktem wysokokalorycznym, ale zdrowym, dlatego należy spożywać go, jednak w rozsądnych ilościach. 100 ml oleju z dyni dostarcza 896 kcal, a łyżka (10 ml) to 90 kcal. Przesadą będzie sowite polanie świeżych warzyw olejem, natomiast przygotowanie dressingu z jego dodatkiem (1 łyżka na porcję), jest znacznie lepszą opcją.

Olej z pestek dyni to wartościowe źródło zdrowych tłuszczy. Zawiera różnorodne składniki odżywcze, które podczas tłoczenia przedostały się do tłuszczu z pestek dyni. W składzie oleju z pestek dyni wyróżniamy następujące cenne składniki:

  • wielonienasycone kwasy tłuszczowe (WNKT, PUFA): 46 proc. oleju stanowi kwas linolowy z rodziny n-6,
  • jednonienasycone kwasy tłuszczowe (JNKT, MUFA): 33 proc. oleju stanowi kwas oleinowy,
  • fitosterole: sitosterol i sigmastendion,
  • skwalen,
  • związki fenolowe: kwas syryngowy, felurowy i kawowy,
  • karotenoidy: zeaksantyna, beta-karoten, luteina i kryptoksantyna,
  • witaminy: A, E oraz z grupy B,
  • składniki mineralne: selen, potas, cynk.

Olej z pestek dyni – właściwości

Olej z pestek dyni powinien znaleźć się w diecie mężczyzn, ze względu na wysoką zawartość cynku. Cynk w diecie wielu Polaków dostarczany jest w zbyt małych ilościach, a pełni on bardzo dużo ważnych funkcji. Niedostateczne spożycie cynku wraz z dietą prowadzi do pogorszenia funkcjonowania układu odpornościowego, pogorszenia gojenia ran, zwiększa utratę włosów, a także może objawiać się zaburzeniami węchu i smaku. Ponieważ pestki dyni są jednym z najlepszych źródeł tego pierwiastka, tłoczony z nich olej sporo go zawiera.

Karotenoidy, witamina E i związki fenolowe, występujące w oleju z pestek dyni, wspólnie tworzą bogatą kompozycję o działaniu antyoksydacyjnym. Przeciwutleniacze zapewniają skuteczną ochronę organizmu przed wolnymi rodnikami, których nadmiar w stosunku do substancji przeciwutleniających sprzyja m.in. chorobom układu sercowo-naczyniowego.

Olej z dyni zawiera związki fenolowe, reprezentowane przez kwasy p-kumarowy, kawowy i ferulowy. Zapobiegają one fotooksydacyjnym uszkodzeniom skóry wywołanym przez szkodliwe promieniowanie UV. Dwa ostatnie kwasy uczestniczą w ograniczaniu mutacji w kodzie genetycznym (DNA), tym samym pomagają w obniżaniu ryzyka rozwoju nowotworów. Olej z pestek dyni to ważny składnik diety antyrakowej.

Olej z pestek dyni mogą z powodzeniem stosować seniorzy, którzy obarczeni są ryzykiem chorób oczu. Olej z dyni jest zasobnym źródłem karotenoidów (zeaksanytyny, luteiny i kryptoksantyny), które są istotnymi składnikami uczestniczącymi w procesach widzenia. Ich największe stężenie znajduje się w plamce żółtej, zlokalizowanej na siatkówce oka, która odpowiada za ostrość widzenia. Niedostarczna podaż wymienionych związków sprzyja zwyrodnieniu plamki żółtej (AMD).

Olej z pestek dyni wskazany jest na diecie osób z nadciśnieniem tętniczym. W badaniu z udziałem szczurów, którym podawano przez 6 tygodni 40-100 mg oleju z pestek dyni na kilogram masy ciała, zaobserwowano obniżenie ciśnienia tętniczego krwi. Autorzy tłumaczyli zależność zawartością w oleju z dyni substancji, stymulujących wydzielanie tlenku azotu w śródbłonku naczyń krwionośnych, który rozszerza naczynia, co sprawia, że krew płynie wolniej, a ciśnienie obniża się.

Sprawdź: Jakie właściwości mają buraki?

Olej z pestek dyni charakteryzuje się wysoką zawartością nienasyconych kwasów tłuszczowych, które bardzo korzystnie wpływają na funkcjonowanie organizmu człowieka – szczególnie na gospodarkę lipidową. Jednonienasycone kwasy tłuszczowe sprzyjają obniżaniu poziomu cholesterolu ogólnego i tzw. „złego” cholesterolu LDL, jednocześnie zwiększając stężenie cholesterolu frakcji HDL – korzystnego.

Zgodnie z zaleceniami żywieniowymi, 5-8 proc. energii diety powinno pochodzić z PUFA n-6, a 1-2 proc. z PUFA n-3. W oleju z pestek dyni przeważa kwas PUFA n-6, w postali kwasu linolowego. Obniża on poziom trójglicerydów oraz cholesterolu ogólnego. Wykazuje hamujące działanie antymiażdżycowe, ponieważ hamuje odkładanie się płytek krwi w naczyniach krwionośnych, obniża ciśnienie tętnicze oraz uczestniczy w procesie gojenia ran.

Sprawdź: Jakie właściwości ma dynia?

W badaniach wykazano, że zawartość fitosteroli w oleju z nasion styryjskiej dyni wynosi 3,5-4 g/kg oleju. Zgodnie z raportem Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), korzystny efekt w postaci obniżenia poziomu cholesterolu ogólnego oraz frakcji „złego” cholesterolu LDL o 10-15 proc. obserwuje się przy spożyciu 1-3 g na dobę steroli roślinnych.

Olej z pestek dyni – jak stosować?

Olej z pestek dyni w celach prozdrowotnych można spożywać w ilości 1-2 łyżeczki dziennie. Można wypić olej bezpośrednio lub dodać do sałatki – ważne, by go nie ogrzewać. Należy pamiętać, że taka porcja oleju dostarcza o 45 kcal, co warto uwzględnić w diecie szczególnie ukierunkowanej na utratę masy ciała.

Zobacz: czym jest cholesterol?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3