Gdzie leczyć endometriozę za darmo? Oto pełna lista szpitali NFZ

Program KOS-Endometrioza to pierwszy w Polsce model kompleksowej, bezpłatnej opieki nad pacjentkami z endometriozą. Działa on od 1 lipca 2025 roku. Dane NFZ pokazują, że zapotrzebowanie na tego typu leczenie jest ogromne, a pacjentki zyskują dostęp do terapii na wysokim poziomie – w tym operacji, fizjoterapii, wsparcia psychologicznego i dietetycznego. Wciąż jednak lista ośrodków, udzielających pomocy, jest zatrważająco mała, jak na skalę problemu. Na endometriozę w Polsce cierpi od 1 do 3 milionów kobiet, a na diagnozę nadal czeka się od 7 do 10 lat.

O informacje dotyczące bezpłatnego leczenia endometriozy w Polsce zwróciła się posłanka Urszula Koszutska. Najnowsze dane przekazał wiceminister zdrowia, Tomasz Maciejewski.

Program „Kompleksowa opieka specjalistyczna nad świadczeniobiorcą z endometriozą” (KOS-Endometrioza) realizuje obecnie jedynie 8 wyspecjalizowanych placówek w Polsce. To ośrodki wskazane przez Ministerstwo Zdrowia jako centra wysokiego doświadczenia.

1. Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką SPZOZ w Lublinie

2. Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi

3. Katowickie Centrum Onkologii w Katowicach

4. Opolskie Centrum Onkologii im. prof. T. Koszarowskiego w Opolu

5. Szpitale Pomorskie w Gdyni

6. SPZOZ Szpital Uniwersytecki w Krakowie

7. Wielkopolskie Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie w Poznaniu

8. Wojskowy Instytut Medyczny – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie

Ministerstwo Zdrowia nie wyklucza rozszerzenia programu, ale podkreśla, że nie chce „mnożyć ośrodków bez potrzeby”. Priorytetem jest:

• leczenie w centrach z największym doświadczeniem,

• odpowiednie wyposażenie techniczne,

• wyspecjalizowany personel z udokumentowaną wiedzą w diagnostyce i terapii endometriozy, w tym głębokiej.

NFZ przekazał szczegółowe dane za okres od 1 lipca do połowy października 2025 r.

• Liczba pacjentek: 289

• Liczba świadczeń: 413

• Liczba operacji: 244

• Łączna wartość świadczeń:9 532 529,37 zł

To pierwsze pełne statystyki działania programu KOS-Endometrioza.

Program nie ogranicza się wyłącznie do leczenia chirurgicznego. Zgodnie z nowelizacją rozporządzenia z 30 maja 2025 r., ośrodki muszą zapewnić dostęp do specjalistów z różnych dziedzin.

• fizjoterapeuta (min. 1 etat) – z doświadczeniem w terapii dna miednicy,

• psycholog (min. 1 etat),

• specjalista ds. dietetyki (min. 1 etat).

Program zakłada więc wielodyscyplinarną opiekę, obejmującą zarówno leczenie objawów, jak i wsparcie fizjoterapeutyczne, psychologiczne i dietetyczne.

Ministerstwo Zdrowia przyznało, że kampanie edukacyjne i profilaktyczne dotyczące endometriozy są planowane na 2026 rok. Na razie nie wskazano konkretnych działań.

Celem przyszłej kampanii będzie:

• podniesienie świadomości społecznej o objawach endometriozy,

• zwiększenie kierowania pacjentek do specjalistów,

• poprawa wiedzy medyków w zakresie wczesnego rozpoznawania choroby.

Zgodnie z zakresem ich pracy, położne mają obowiązek:

• przeprowadzać badania,

• edukować pacjentki,

• wskazywać dalsze kroki diagnostyczne i terapeutyczne.

Program specjalizacyjny obejmuje:

• diagnostykę i leczenie endometriozy,

• USG,

• techniki operacji ginekologicznych, także endoskopowych i mikrochirurgicznych.

Dodatkowo lekarze odbywają 8‑godzinny kurs „Endometrioza”, obejmujący m.in.:

1. teorie powstawania choroby,

2. objawy kliniczne i diagnostykę różnicową,

3. badania obrazowe,

4. wpływ endometriozy na płodność,

5. leczenie hormonalne i farmakologiczne,

6. leczenie objawowe,

7. metody operacyjne różnych typów endometriozy,

8. leczenie adenomiozy,

9. ocenę skuteczności terapii w długiej perspektywie.