reklama

Zatrzymywanie wody w organizmie – przyczyny, objawy i leczenie. Zioła, suplementy diety i leki bez recepty przy nadmiernej retencji wody

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Zaktualizowano 
Zatrzymywanie wody w organizmie najczęściej dotyczy kończyn, okolic brzucha i twarzy. Powodów do powstawania opuchlizny w tych rejonach może być wiele, dlatego problemu nie należy lekceważyć. 123RF
Zatrzymywanie nadmiaru wody w organizmie to nie tylko problem estetyczny, ale też źródło dyskomfortu i możliwy objaw niektórych chorób czy zwiększonego ryzyka ich rozwoju. Gdy organizm gromadzi nadmiar płynów, widoczny jako opuchlizna kończyn, brzucha czy twarzy, warto poszukać przyczyn problemu i podjąć odpowiednie działania, by ograniczyć jego następstwa.

Zatrzymywanie pewnych ilości wody w organizmie jest zjawiskiem normalnym, umożliwiającym regulację gospodarki wodno-elektrolitowej w organizmie. Gdy się nasila i powoduje dolegliwości, warto sprawdzić przyczyny problemu, które mogą mieć poważniejszy charakter medyczny, wymagający odpowiedniego leczenia.

W wielu przypadkach wystarczy jednak zmiana diety i stylu życia, by nie tylko ograniczyć dyskomfort i problem estetyczny związany z następstwami nasilonego zatrzymywania wody w organizmie, ale też zmniejszyć ryzyko rozwoju i objawy chorób krążeniowych, związanych u pracą nerek czy zapalnych.

Zatrzymywanie wody w organizmie – przyczyny

Zatrzymywanie wody w organiźmie to sytuacja, w której w ustroju gromadzi się nadmiar płynów. Dotyczy to zwłaszcza układu krążenia oraz jam i tkanek ciała.

Najczęstszym powodem powstawania opuchlizny i obrzęków są zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, której równowaga jest szczególnie ważna dla prawidłowej pracy układu nerwowego, krążenia czy mięśni. Zatrzymywanie nadmiaru wody z ciele może wynikać z nieprawidłowości funkcjonowania narządów w obrębie tych układów.

Przyczyną zbyt dużej retencji wody mogą też być poważniejsze problemy z wątrobą, nerkami czy sercem. Jeżeli nadmierne zatrzymywanie wody w organizmie pojawia się nagle i utrzymuje dłużej niż przez tydzień, należy zasięgnąć porady lekarskiej.

Zatrzymywanie wody w organizmie może wynikać ze skłonności genetycznych, ale zwykle ma bezpośredni związek z dietą, stylem życia, masą ciała i stanem zdrowia, a zwłaszcza z kondycją układu krążenia. Częstą przyczyną jest nadmierny wzrost ciśnienia w żyłach i naczyniach włosowatych, prowadzący do przenikania wody do przestrzeni międzykomórkowych.

Większe niż zazwyczaj gromadzenie zapasów wody jest procesem normalnym w sytuacji, gdy organizm chce zapobiec jej niedoborom, jak np. przed miesiączką u kobiet czy w stanie umiarkowanego odwodnienia. Może też jednak sygnalizować mniej lub bardziej poważne problemy zdrowotne, dlatego nie należy tej dolegliwości bagatelizować.

Do przyczyn nadmiernego zatrzymywania wody w organizmie, często działających jednocześnie, należą m.in.:

  • nadmierne spożycie sodu i/lub soli,
  • niedostateczne spożycie składników mineralnych, takich jak potas i magnez,
  • wysokie spożycie oczyszczonych węglowodanów, np. cukru czy białej mąki,
  • odwodnienie lub regularne niedostateczne spożycie wody i innych płynów,
  • nadmiar kofeiny (choć mniejsze ilości mają działanie odwadniające),
  • siedzący tryb życia z niedoborem ruchu,
  • długotrwałe unieruchomienie, np. na skutek urazu,
  • zbyt długie stanie,
  • długa podróż, zwłaszcza przy zmianach ciśnienia i niskiej wilgotności powietrza, jak to ma miejsce w samolocie,
  • długotrwała aktywność, np. wielogodzinny marsz albo bieg,
  • zbyt gorące kąpiele,
  • wahania hormonalne, również przed miesiączką, w ciąży, okresie premenopauzalnym i menopauzy,
  • zaburzenia krążenia krwi w nogach,
  • osłabienie naczyń krwionośnych,
  • ciąża, gdy wahania hormonalne występują obok zaburzeń krążenia,
  • niedobór białka w diecie, np. przy restrykcyjnych, niezbilansowanych kuracjach odchudzających,
  • anemia,
  • niedobory związków mineralnych i witamin,
  • zakrzepica żylna,
  • niewydolność lub niedrożność żylna, np. pozakrzepowa,
  • zaburzenia pracy serca,
  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • zaburzenia odpływu limfy i tzw. obrzęk limfatyczny, któremu towarzyszy również poważna opuchlizna kończyny, zmiana koloru skóry i silne uczucie zmęczenia,
  • przyjmowanie niektórych leków, m.in. dostępnych bez recepty niesterydowych leków przeciwzapalnych, regulujących ciśnienie krwi, sterydów, antydepresantów czy leków stosowanych w chemioterapii.

Czytaj także

Zatrzymywanie wody w organizmie – objawy

  • Nadmierna retencja wody w ciele jest zwykle przyczyną powstawania opuchlizny i objawia się m.in. jako:
  • opuchnięcie stóp, kostek, nóg czy dłoni,
  • powiększenie obwodu brzucha,
  • obrzęk twarzy,
  • zwiększenie masy ciała nawet o 2-3 kg,
  • uczucie ociężałości,
  • pofałdowanie skóry jak po kąpieli,
  • zesztywnienie stawów w kończynach objętych opuchlizną, zwłaszcza rano,
  • bóle głowy po wstaniu z łóżka,
  • pogorszenie stanu w zespole cieśni nadgarstka.

W przypadku większej opuchlizny uciśnięcie kciukiem objętego nią obszaru, np. okolicy kostek nóg, powoduje powstanie zagłębienia, które znika w powolnym tempie.

Czytaj także

Zatrzymywanie wody w organizmie – leczenie

Podstawą leczenia zaburzeń związanych z nadmiernym zatrzymywaniem wody w organizmie jest wyeliminowanie możliwych przyczyn problemu. Najczęściej to zmiana diety i nawyków związanych z aktywnością fizyczną.

Gdy źródło problemu leży w sferze medycznej, należy zasięgnąć porady lekarza. W określonych przypadkach może on przepisać leki, np. o działaniu diuretycznym, jednak ich bezpieczne stosowanie wymaga ściśle określonego postępowania, które może ustalić jedynie specjalista.

Przy dolegliwościach ze strony kończyn dolnych pomocne mogą być zabiegi usprawniające krążenie krwi w tym rejonie, m.in. częste unoszenie nóg w górę (ponad poziom serca), stosowanie żelów z heparyną i innymi składnikami wspomagającymi krążenie żylne, np. wyciągiem z kasztanowca zwyczajnego (Aesculus hippocastanum) czy arniki górskiej (Arnica montana). Ulgę przynosi także noszenie specjalnych kompresyjnych podkolanówek, pończoch czy rajstop o zmiennym ucisku, tzw. przeciwżylakowych.

Przy poważnych problemach żylnych podkolanówki o odpowiednim, leczniczym stopniu ucisku przepisuje lekarz. W innych sytuacjach można wybrać opcję profilaktyczną lub po podkolanówki czy getry w wersji sportowej, dostępne w sklepach z odzieżą dla aktywnych.

Czytaj także

Przy lekkich obrzękach łydek, pojawiających się w wyniku nadmiernego zatrzymywania wody w tkankach nóg, ulgę przynosi delikatny masaż prowadzony od kostki
Przy lekkich obrzękach łydek, pojawiających się w wyniku nadmiernego zatrzymywania wody w tkankach nóg, ulgę przynosi delikatny masaż prowadzony od kostki w górę do kolana. Bardziej zdecydowany masaż lepiej jednak pozostawić wykwalifikowanemu specjaliście. marsevis/123RF

Zatrzymywanie wody w organizmie – zioła, suplementy diety, leki bez recepty

W przypadku nadmiernej retencji wody w organizmie pomocne mogą być produkty dostępne w sklepach zielarskich i z tzw. zdrową żywnością, a także drogeriach i aptekach:

  • suplementy diety usprawniające krążenie żylne, np. z diosminą, która jest naturalnym antyoksydantem z grupy flawonoidów, wyciągiem z ruszczyka kolczastego (Ruscus aculeatus) czy z miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba).
  • preparaty z rutyną i innymi flawonoidami, np. cytrusowymi, które przyczyniają się do lepszego uszczelnienia naczyń krwionośnych, i najczęściej występują w suplementach diety z witaminą C, która wspomaga ich działanie,
  • woda alkaliczna o pH powyżej 8, która pomaga szybko uzupełnić niedobory wody w organizmie,
  • sól potasowa (niskosodowa) do stosowania na co dzień, raczej niż suplementy diety zawierające potas,
  • cytrynian magnezu w dawce zawierającej 200 mg tego pierwiastka jako uzupełnienie poziomu w diecie, skuteczne w łagodzeniu retencji wody u kobiet z PMS,
  • surowce zielarskie w postaci ekstraktów (w tabletkach, kapsułkach), a najlepiej herbatek do zaparzania (zwykle w proporcji 1 łyżka ziół na 1 szkl. wody), które pomagają też lepiej nawodnić organizm (niektóre z polecanych niżej składników mogą też być spożywane na surowo),
  • witamina B6 – wg badań z „Journal of Caring Sciences” pomaga ograniczyć objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego, takie jak właśnie zatrzymywanie wody,
  • białko serwatkowe – odżywki białkowe z tą frakcją białek mleka obfituje w albuminy, których rolą jest m.in. jest utrzymywanie wody we krwi, a niedobór sprzyja jej wyciekaniu do przestrzeni międzykomórkowych i nadmiernej retencji wody w organizmie.

Polecane zioła i przyprawy wspomagające usuwanie wody z organizmu:

  • mniszek lekarski (Taraxacum officinale),
  • skrzyp polny (Equisetum arvense),
  • seler zwyczajny (Apim graveolens)
  • koper włoski (Foeniculum vulgare),
  • pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica),
  • lubczyk ogrodowy (Levisticum officinale),
  • fiołek trójbarwny (Viola tricolor)
  • pietruszka zwyczajna (Petroselinum crispum),
  • znamiona kukurydzy zwyczajnej – nitkowate włókna na ziarnach (Zea mays),
  • czosnek pospolity (Alium sativum),
  • żurawina wielkoowocowa (Vaccinium macrocarpon).

Czytaj także

Zatrzymywanie wody w kończynach dolnych to częsty problem osób, które długo siedzą. W sytuacjach, gdy zrobienie sobie przerwy na ruch nie jest możliwe,
Zatrzymywanie wody w kończynach dolnych to częsty problem osób, które długo siedzą. W sytuacjach, gdy zrobienie sobie przerwy na ruch nie jest możliwe, ulgę przynoszą często ćwiczenia stóp i łydek, które można wykonać bez przerywania zajęć, np. pod stołem. kzenon/123RF

Zatrzymywanie wody w organizmie – zalecana dieta i styl życia

W profilaktyce i postępowaniu ograniczającym retencję wody w organizmie w pierwszej kolejności zalecana jest zmiana diety na taką, która zawiera ograniczone ilości sodu, najczęściej występującego w postaci soli. Większość tego dodatku spożywamy razem z przetworzoną żywnością – spore ilości pochodzą z podstawowych produktów, takich jak pieczywo, sery czy wędliny.

Znacznie więcej sodu od powszechnie spożywanych zawierają przetwory solone i kiszone warzywa, a także produkty wysokoprzetworzone, tzw. żywność przemysłowa, w której sód występuje również w formie dodatków do żywności, m.in. tych wzmacniających smak. Zawiera niewiele innych niezbędnych składników mineralnych czy witamin, a obfituje w oczyszczone węglowodany, które nasilając wydzielanie insuliny powoduje reabsorbcję sodu w nerkach, zmniejszając jego ilości wydalane z moczem.

Zaleca się menu złożone z naturalnych produktów i potraw przygotowanych w domu z ograniczonym dodatkiem sodu. Takim „gotowym” menu o potwierdzonym korzystnym działaniu na zdrowie jest stosowana przeciw nadciśnieniu dieta DASH.

Ważnym elementem tej diety – i każdej innej, która ma przeciwdziałać zatrzymywaniu wody w organizmie, jest wysokie spożycie potasu. Składnik ten ma antagonistyczne działanie w stosunku do sodu, tj. działa moczopędnie i pozwala pozbyć się z organizmu nadmiaru wody, a wraz z nim – również sodu.

Dobrym źródłem potasu przy wysokim ich spożyciu są produkty takie jak:

  • pomidory,
  • awokado,
  • banany,
  • ziemniaki,
  • bataty,
  • arbuzy,
  • melony,
  • dynia,
  • buraki,
  • cytrusy,
  • suszone owoce,
  • orzechy i pestki,
  • fasola i inne nasiona roślin strączkowych,
  • zielone warzywa liściaste.

Zatrzymywaniu wody w organizmie sprzyja brak ruchu, który pomaga przeciwdziałać grawitacji, powodującej zastój krwi w kończynach dolnych. Dlatego przy przedłużającym się siedzeniu, np. w pracy czy podróży, należy robić sobie regularne przerwy na aktywność.

Gdy wstanie i przejście się jest niemożliwe, warto wykonywać ćwiczenia samych stóp, takie jak ich krążenia w kostkach, wspinanie się na palce czy naprzemienne obciąganie palców stopy i ich przyciąganie w swoim kierunku.

Magnez dla relaksu – sprawdź 10 najlepszych źródeł tego pierwiastka

ZOBACZ: Jak na organizm działają napoje energetyczne, które zawierają wysoki poziom kofeiny?

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 1

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość

Pomagają mi codzienne ćwiczenia, unikanie soli i picie kilku litrów cisowianki w ciągu dnia. Zero suplementów czy witamin, nie jestem opuchnięta i mam mniejszy cellulit.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3