Czy kofeina uzależnia? Czy mózg uodparnia się na działanie kofeiny? Jakie są objawy jej przedawkowania?

Martyna Jaros
Martyna Jaros
Ze świecą szukać osoby, która wyobraża sobie śniadanie bez kubka aromatycznej kawy
Ze świecą szukać osoby, która wyobraża sobie śniadanie bez kubka aromatycznej kawy Vicky Gu on Unsplash
Kofeina to substancja roślinna o działaniu pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy. Naturalnie występuje w kawie, herbacie, guaranie i ziarnach kakao, a jej sztucznymi źródłami są napoje typu cola i energetyczne. Głównym źródłem kofeiny w codziennej diecie jest oczywiście aromatyczna mała czarna, którą codziennie pija nawet 90 procent osób dorosłych. Przy regularnej konsumpcji można zaobserwować, że po pewnym czasie jedno espresso przestaje wystarczać, a kolejny dzień rozpoczynamy już od dwóch. Czy to oznacza, że kofeina zawarta w kawie uzależnia?

Jak działa kofeina?

Kofeina to substancja, która stymuluje układ nerwowy do działania. Mechanizm tego jest prosty. Po wypiciu kawy – rzecz jasna: z kofeiną – ta szybko wchłania się w przewodzie pokarmowym, by po 30-120 minutach osiągnąć maksymalnie stężenie we krwi. Z krwią jest rozprowadzana do wszystkich komórek ciała, w tym do mózgu. To właśnie w tym ważnym organie zachodzą kluczowe procesy, których efektem jest odczuwane po wypiciu kawy pobudzenie, zmniejszenie odczucia zmęczenia i senności oraz poprawa koncentracji.

W mózgu kofeina blokuje receptory dla adenozyny, czyli substancji informującej organizm o odczuwaniu zmęczenia. Ponieważ kofeina ma podobną budowę do adenozyny, konkuruje o miejsce na receptorze i przyłącza się w mózgu tam, gdzie powinna to zrobić adenozyna. Kofeina jest stymulantem, który powoduje zwiększenie wydzielania w organizmie adrenaliny, dopaminy i serotoniny – substancji, które mobilizują organizm do działania.

Top 14 faktów i mitów o kawie. Czy kawa jest zdrowa, czy odw...

Czy organizm uodparnia się na działanie kofeiny?

Kawosze z pewnością zauważyli, że regularna konsumpcja kawy powoduje, iż stopniowo mogą, a wręcz muszą, wypić jej więcej, aby odczuwać podobne działanie, jak na początku. Wynika to z faktu, że organizm stopniowo uodparnia się na działanie kofeiny.

W uproszczeniu: liczba receptorów dla adenozyny w mózgu stopniowo się zwiększa, dlatego po wypiciu filiżanki kofeinowej kawy coraz więcej z nich pozostaje wolnych. Przy braku dodatkowej dawki kofeiny przyłączają się do nich informujące organizm o zmęczeniu cząsteczki adenozyny. W efekcie pobudzające działanie kofeiny jest tłumione przez substancję o przeciwnym do niej działaniu. Dlatego, by uzyskać ten sam efekt pobudzenia, organizm kawosza potrzebuje większych dawek stymulującej kofeiny.

Czy kofeina uzależnia?

Stopniowo kawa, a właściwie zawarta w niej kofeina uzależnia. Dzień, aby był wydajny musi być rozpoczęty od filiżanki kawy. W przeciwnym razie doskwiera apatia, ból głowy, rozdrażnienie i zmęczenie, które mijają zaraz po wypiciu aromatycznego napoju.

Na szczęście z regularnej konsumpcji kawy nie trzeba rezygnować, gdyż jej umiarkowane spożycie (2-3 filiżanki dziennie) daje wiele korzyści zdrowotnych. Obniża m.in. ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego, neurodegeneracyjnych i cukrzycy. Co ważne kawa poprawia nastrój i samopoczucie.

Objawy uboczne nadmiernej konsumpcji kofeiny

Bezpieczna dzienna dawka kofeiny dla osoby dorosłej wynosi ok. 400 mg, a dla kobiet w ciąży do 200 mg. Jednak nie trzeba przekroczyć limitów, aby odczuwać objawy wskazujące na przedawkowanie kofeiny. Każdy organizm jest inny i w innym tempie metabolizuje tę substancję. Dochodzi do tego częstotliwość picia kawy. Osoby rzadko sięgające po małą czarną mają mniejszą tolerancję na kofeinę, niż regularni kawosze.

Śmiertelna dawka kofeiny wynosi 10 g. Taka ilość zawarta jest w 80 filiżankach kawy.

Nadmierne spożycie kofeiny może wywołać szereg niekorzystnych efektów. Przeważnie efekty te obserwowane są przy konsumpcji powyżej 7 kaw dzienne. Wśród objawów ubocznych wymienianie są:

  • nadpobudliwość,
  • trudności w koncentracji,
  • gonitwę myśli,
  • ból głowy,
  • problemy żołądkowe: ból żołądka, refluks, zgaga, wzdęcia,
  • trudności w zasypianiu,
  • bezsenność.

Nie możesz zasnąć? Poznaj 10 domowych sposobów na bezsenność!

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3