Czym jest menopauza i kiedy się rozpoczyna? Sprawdź, jakie symptomy mogą oznaczać klimakterium oraz na czym polega leczenie menopauzy

Ewa Zwolak
Menopauza jest naturalnym etapem w życiu każdej kobiety. Dotyka ona kobiety pomiędzy 45. a 55. rokiem życia.
Menopauza jest naturalnym etapem w życiu każdej kobiety. Dotyka ona kobiety pomiędzy 45. a 55. rokiem życia. thelivephotos/123RF
Menopauza, nazywana również klimakterium i przekwitaniem, jest etapem biologicznym występującym u kobiet pomiędzy zdolnością do prokreacji a etapem starzenia się. Bezpośrednim następstwem przekwitania jest spadek estrogenów i bezpłodność. Charakterystyczne objawy menopauzy to: uderzenia gorąca, nocne poty, zmiany nastroju, bezsenność, kołatanie serca oraz spadek libido. Menopauza zwykle dotyka kobiety pomiędzy 45. a 55. rokiem życia. Leczenie jej polega przede wszystkim na łagodzeniu dotkliwości objawów.

Spis treści

Czym jest menopauza?

Menopauza, nazywana również przekwitaniem lub klimakterium to medyczne pojęcie, określające ostatnią miesiączkę w życiu kobiety. Innymi słowy, menopauza jest naturalnym etapem biologicznym w życiu każdej kobiety, występującym pomiędzy okresem prokreacji a etapem starzenia się. Przekwitanie to także bezpośrednie następstwo wielu zmian, które rozpoczynają się w organizmie kobiety kilka lat przed całkowitym zanikiem menstruacji.

Premenopauza, czyli etap poprzedzający menopauzę

Ten etap to tzw. okres premenopauzalny, który charakteryzuje się stopniowym wygasaniem czynności hormonalnej jajników i postępującym zmniejszaniem się aktywności pęcherzyków jajnikowych. W trakcie okresu poprzedzającego klimakterium dochodzi do zahamowania jajeczkowania, osłabienia czynności ciałka żółtego i niedoboru progesteronu, co ma bezpośrednie odzwierciedlenie w redukcji płodności u kobiet. Z czasem liczba cykli owulacyjnych spada, by w końcu całkowicie zaniknąć. Co ważne, premenopauza poprzedza menopauzę (ostatnią miesiączkę) o ok. 4-6 lat.

Kiedy zaczyna się menopauza i ile trwa?

Jednym z pytań, które budzi najwięcej wątpliwości jest pytanie o to, kiedy zaczyna się menopauza. Wbrew pozorom odpowiedź na tak zadane pytanie nie jest oczywista, a to dlatego, że każda kobieta okres przekwitania przechodzi w inny sposób i z innymi objawami towarzyszącymi. W 90 proc. przypadków menopauza pierwsze objawy daje pomiędzy 45. a 55. rokiem życia.

Istnieją jednak obiektywne i subiektywne czynniki, które mogą przesunąć pojawienie się jej nawet o kilka lat. Mowa tu m.in. o:

Biorąc pod uwagę kliniczny aspekt menopauzy, to przypada ona na pierwszy dzień po zakończeniu ostatniej miesiączki. Przy czym diagnozę o klimakterium można postawić dopiero wówczas, gdy kobieta nie miała menstruacji przez 12 miesięcy. Czas ten pozwala określić, że u kobiety doszło do całkowitego wygaszenia czynności hormonalnej jajników, a co za tym idzie – do ustania płodności.

Jakie objawy świadczą o menopauzie?

Menopauza w potocznym rozumieniu obejmuje zarówno etap pre-, jak i pomenopauzalny. Okres przekwitania jest szczególny w życiu każdej kobiety i wiąże się on z biologicznymi i psychicznymi przeobrażeniami. Pierwszym objawem menopauzy są zaburzenia cyklu miesiączkowego, które mogą przyjmować różną postać. Zwykle rozpoczynają się one od skrócenia menstruacji średnio o trzy dni. Wśród innych charakterystycznych objawów menopauzy można wymienić:

  • Zaburzenia termoregulacyjne: uderzenia gorąca, nocne poty, zaburzenia snu, nerwowość, przygnębienie, depresję, zawroty głowy, kołatanie serca, bóle stawowo-mięśniowe i ogólne osłabienie organizmu.
  • Zaburzenia w funkcjonowaniu układu płciowo-moczowego: suchość pochwy, nawracające infekcje dróg moczowych, obniżenie narządów płciowych (niekiedy nawet wypadanie macicy), nietrzymanie moczu (zarówno wysiłkowe, jak i naglące).
  • Zaburzenia libido, przyjmujące formę osłabienia zainteresowania odbywaniem stosunków płciowych, a także niemożności osiągnięcia orgazmu.
  • Zmiany w tkance łącznej: obniżenie aktywności gruczołów potowych i łojowych, wypadanie włosów, bóle kostno-stawowe, powstawanie zmarszczek, pogrubienie naskórka.
  • Osteoporoza pomenopauzalna, której bezpośrednią przyczyną jest spadek estrogenów.
  • Zaburzenia psychiczne: nagłe zmiany nastroju, trudności w radzeniu sobie ze stresem, stany przygnębienia, rozdrażnienie, nerwowość, pogorszenie pamięci.

Menopauza a normy FSH

Wskazaniem do wykonania badania FSH są m.in. zaburzenia miesiączkowania, problemy z płodnością, a także podejrzenie dysfunkcji układu rozrodczego. Badanie to polega na pomiarze stężenia hormonu folikulotropowego, który wytwarzany jest przez przysadkę mózgową zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Hormon ten pełni w organizmie wiele rozmaitych funkcji, a poziom jego wydzielania uzależniony jest przede wszystkim od wieku i płci.

FSH u kobiet odpowiada za syntezę estrogenów, wytwarzanie progesteronu i dojrzewanie pęcherzyków jajnikowych. Natomiast u mężczyzn ten sam hormon ma duży wpływ na produkcję i syntezę testosteronu. W celu zbadania stężenia hormonu folikulotropowego pobiera się krew z żyły łokciowej (opcjonalnie można również przeprowadzić badanie na próbce moczu).

Normy FSH u kobiet (są one zależne od fazy cyklu miesiączkowego):

  • faza folikularna – >12 IU/l,
  • owulacja – 20-90 IU/l,
  • faza lutealna – >10 IU/l,
  • menopauza – 40-250 IU/l,
  • ciąża – >1 IU/l.

Menopauza a ciąża

Wiele kobiet zupełnie niesłusznie uważa, że pierwsze symptomy menopauzy są równoznaczne z niemożnością zajścia w ciążę. Tymczasem stopniowe wygaszanie czynności jajników nie jest równoznaczne z natychmiastową niepłodnością.

Co prawda, kobietom, które weszły w fazę premenopauzalną znacznie trudniej jest zajść w ciążę, aniżeli kobietom w wieku rozrodczym. W przeważającej większości przypadków menopauza dotyka kobiety pomiędzy 45. a 55. rokiem życia.

Menopauza – leczenie

Leczenie menopauzy jest niemożliwe, jednakże na rynku farmaceutycznym istnieją środki, które mogą opóźnić wygaszenie czynności jajników. Mimo że cudowny lek na menopauzę nie istnieje, to z powodzeniem można zastosować preparaty, które nie tylko opóźnią proces przekwitania, ale również złagodzą dotkliwość objawów. Stosunkowo dużą popularnością cieszy się terapia estrogenowo-progestagenowa, która obecnie budzi wiele kontrowersji. Tego typu terapii nie można podawać bez wyraźnych pobudek medycznych, ponieważ wiąże się ona z dużym ryzykiem powikłań (m.in. raka sutka czy chorób układu krążenia).

Przedwczesna menopauza

Przedwczesna menopauza to, innymi słowy, wygaszanie czynności jajników, zachodzące przed typowym wiekiem fizjologicznym (przed 40. rokiem życia). Do rozpoznania tego typu przypadłości zazwyczaj dochodzi podczas rutynowych badań kobiet, które zgłaszają się do lekarza z problemami z zajściem w ciążę.

Pierwszym symptomem przedwczesnej menopauzy jest wtórny brak miesiączki. Przyczyną klimakterium przed 40. rokiem życia mogą być czynniki genetyczne (np. zespół Tunera). Dużą rolę przypisuje się również czynnikom autoimmunologicznym i enzymatycznym. Leczenie przedwczesnej menopauzy jest bardzo trudne, jednakże znane są przypadki kobiet, którym przywrócono czynność jajników.

Źródła:
  1. Pertyński T., Stachowiak G., Menopauza – fakty i kontrowersje. Endokrynologia Polska. 2017; 57: 525–534.
  2. Bodera P., Poznański S., Dobrzański P.: Menopauza – fizjologiczny okres w życiu kobiety. Przewodnik Lekarza. 2005; 8: 74–77.

Uzupełnij domową apteczkę

miejsce #1

Vitammy

VITAMMY ZOOM TERMOMETR BEZDOTYKOWY

289,00 zł63,90 zł-78%
miejsce #3

Contec

Contec CMS50F Pulsoksymetr nadgarstkowy CMS50F (TOW016099)

1 070,81 zł349,95 zł-67%
miejsce #4

Omron

Omron Nami Cat inhalator dla dzieci

339,00 zł139,00 zł-59%
miejsce #5

Intec

Pulsoksymetr Intec A310

221,00 zł96,03 zł-57%
miejsce #6

Microlife

Microlife NEB 400

239,99 zł120,00 zł-50%
miejsce #7

Boiron

Stodal 200ml

26,69 zł14,49 zł-46%
miejsce #8

Nurofen Reckitt Benckiser

Nurofen dla dzieci Forte zawiesina ibuprofen 200 mg/5ml o smaku ...

37,39 zł21,98 zł-41%
miejsce #9

Merck

Vigantol 20 000IU, krople doustne 10ml

21,69 zł12,85 zł-41%
miejsce #10

Salvequick

SALVEQUICK PLASTER WODOODPORNY 100 SZT.

47,24 zł28,87 zł-39%
miejsce #11

Verco

Sutricon silikonowe plastry na blizny 5x30cm 5 szt

133,15 zł88,94 zł-33%
miejsce #13

Pani Teresa

PANI TERESA® PT 0307 Opaska elastyczna stawu kolanowego, ...

25,37 zł17,89 zł-29%
miejsce #16

Berrcom

Berrcom JXB-182

52,00 zł39,90 zł-23%
miejsce #17

Pani Teresa

PANI TERESA® PT 0307 Opaska elastyczna stawu kolanowego, ...

26,09 zł20,80 zł-20%
miejsce #21

Pani Teresa

Opaska Elastyczna Pani Teresa Staw łokciowy M

21,59 zł18,13 zł-16%
miejsce #23

EWOPHARMA

Exaller Spray 150ml

89,99 zł89,19 zł
Materiały promocyjne partnera

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Ostrzał Kijowa. W trakcie operacji na sercu dziecka zabrakło prądu

Komentarze 2

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

B
Bola
u mnie się zaczęło właśnie od uderzeń gorąca, wahań nastroju, rodzina miała mnie dość bo wszystko mnie irytowało, zaczęłam brać promensil forte z czerwoną koniczyną, on zlagodził te objawy, wróciło mi nawet libido
Z
Zośka
Nie zawsze objawy musza być podręcznikowe, choć w wiekszości przypadków sytuacja rzeczywiście się powtarza. U mnie problem zaczą się niepozornie, bo były lekkie wybuchy gorąca, a z czasem doszły bóle stawów. Źle się czułam nawet po krótkich spacerach. Żaby to jakoś unormować zgodnie z zaleceniami lekarza, zaczełam codziennie łykac sanprobi osteo. I w zasadzie na tym etapie zakończyły sie wszystkie dolegliwości. Po miesiącu organizm wrócił do swojej kondycji
Wróć na stronazdrowia.pl Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie