Alergia pokarmowa: objawy, przyczyny, leczenie. Najpopularniejsze alergeny pokarmowe. Alergia na jajka

Monika PiorunZaktualizowano 
Bez jajek trudno wyobrazić sobie nie tylko Wielkanocy, ale i wielu innych świąt. Niestety są one jedną z najczęstszych przyczyn alergii pokarmowych. gelpi/123RF
Alergie pokarmowe stają się coraz bardziej powszechne na świecie. Wśród najczęstszych alergenów pokarmowych występują m.in. jajka kurze, krowie mleko, orzeszki ziemne, a także ryby i gluten. Jak odróżnić objawy alergii pokarmowej od nietolerancji pokarmowej? Jak postępować w przypadku wstrząsu anafilaktycznego, który grozi alergikom? Sprawdźcie, co warto wiedzieć o produktach spożywczych, które mogą powodować alergie pokarmowe!

Alergie pokarmowe nie są zależne od wieku i mogą pojawić się zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Szacuje się, że występują u około 4-8 proc. pełnoletnich, z czego prawie 60 proc. stanowią kobiety. Diagnozuje się je u około 13 proc. dzieci w wieku 6-7 lat i 11 proc. młodzieży w wieku 11-14 lat.

Alergeny pokarmowe

W przypadku najpopularniejszych alergenów (tj. jajka czy mleko) objawy alergii pokarmowej u najmłodszych mogą ustępować samoistnie, wraz z rozwojem systemu immunologicznego. Z powodu braku enzymów rozkładających niektóre substancje lub nadwrażliwości na niektóre dodatki do żywności może także dochodzić do niealergicznej nadwrażliwości pokarmowej.

Najpopularniejsze alergeny pokarmoweZa niemal 90 proc. alergii pokarmowych u wszystkich ludzi, bez względu na wiek, odpowiadają alergeny zawarte w:
  • jajach kurzych,
  • krowim mleku,
  • orzechach (zwłaszcza ziemnych),
  • a także w rybach i skorupiakach.

Reszta z nich ma z kolei związek z reakcją alergiczną po spożyciu m.in.

  • glutenu,
  • czekolady,
  • truskawek,
  • selera,
  • pomidorów,
  • miodu,
  • soi,
  • konserwantów (siarczanów),
  • kofeiny lub alkoholu.

Czytaj także

Jak dochodzi do rozwoju alergii pokarmowych?

Skłonność do alergii pokarmowych może być dziedziczna, dlatego przyczyn tego zjawiska należy szukać w uwarunkowaniach genetycznych. Niestety takie przypadki zdarzają się coraz częściej. Jednym z powodów takiej sytuacji może być coraz bardziej modyfikowana żywność i paradoksalnie coraz wyższe standardy higieniczne. Ich rezultat jest taki, że system odporności ma coraz mniej szans na zetknięcie z drobnoustrojami i wykształcenie reakcji, dzięki którym może wzmacniać odpowiedź immunologiczną i ograniczać objawy alergii pokarmowych.

Zobacz 6 produktów, które łagodzą alergię [GALERIA]

Objawy alergii pokarmowej

Niektóre z objawów alergii pokarmowej mogą wystąpić niemal natychmiast po spożyciu pokarmu, na który jesteśmy uczuleni. Inne z kolei pojawiają się dopiero po pewnym czasie (nawet po kilku, czasem kilkunastu godzinach). Wśród najczęstszych objawów alergii pokarmowej u osób dorosłych pojawia się:

  • ból brzucha,
  • biegunka,
  • wymioty,
  • zaczerwienienia lub wysypka na skórze (pokrzywka).

Czasem może dochodzić także m.in. do:

  • astmy oskrzelowej,
  • duszności,
  • obrzęku krtani.

Alergia na jajka – objawy

Jajka kurze należą do jednych z najbardziej alergizujących pokarmów. Większość alergii pokarmowych występuje w reakcji na białko kurze, zdecydowanie rzadziej zdarzają się alergie na żółtko. U dzieci od alergii na jajka częściej zdarza się tylko alergia na mleko (szacuje się, że około 85 proc. przypadków alergii pokarmowej na jajka mija do 3. roku życia). W wyniku reakcji alergicznej może dojść m.in. do:

  • biegunki,
  • wymiotów,
  • problemów z oddychaniem,
  • astmy,
  • pokrzywki na skórze,
  • zapalenia spojówek,
  • a nawet wstrząsu anafilaktycznego.
Osoby uczulone na jajka mogą bezpiecznie przyjmować szczepionki MMR i szczepionki KZM przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu, ponieważ ilość białka kurzego użytego do ich produkcji jest niewystarczająca, by mogło dojść do reakcji alergicznych (także u dzieci).

otnaydur/123RF

Warto wyjaśnić, że w przypadku szczepionek posiadających w składzie wirusy namnażane w hodowlach fibroblastów zarodków kurzych (tj. szczepionka MMR czy szczepionka przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu) badania kliniczne potwierdzają, że ilość białka kurzego użytego do ich produkcji jest niewystarczająca, by mogło dojść do reakcji alergicznej, dlatego można je bezpiecznie podawać osobom uczulonym na białko jajka kurzego (również dzieciom).

Osoby uczulone na jajka powinny unikać produktów, które w składzie prócz jaj mają także takie oznaczenia jak: albumina, globulina, lipowitelina, owoalbumina czy owoglobulina.

Dieta eliminacyjna i dieta rotacyjna – co robić, kiedy uczula nas jedzenie?

Najprostszym sposobem na to, by przekonać się, który produkt spożywczy wywołuje u nas niepożądane reakcje, jest sprawdzenie, co się dzieje po jego odstawieniu (czyli tzw. dieta eliminacyjna). Zwykle objawy ustają, kiedy wyeliminujemy alergen z naszego menu. Taka metoda sprawdza się nie tylko przy alergiach pokarmowych, ale także przy ustalaniu, czy przyczyną naszych dolegliwości jest niealergiczna nietolerancja pokarmowa.

Zobacz również

Eksperci zalecają, by przez kilka dni (najczęściej około 4) spożywać produkty, które zwykle nie powodują reakcji alergicznych (tj. ziemniaki czy ryż). Na kolejnym etapie (który trwa również około 4 dni) do menu możemy stopniowo włączać bardziej uczulające produkty. Nie zawsze jednak możliwe jest, by zidentyfikować w ten sposób konkretny alergen (zwłaszcza, jeśli występuje w wielu produktach).

Czasem sprawdza się tzw. dieta rotacyjna, polegająca na czasowym wyłączaniu z diety określonych składników lub wzbogacanie naszego jadłospisu o wybrane produkty). W niektórych przypadkach pod kontrolą lekarza przeprowadza się tzw. próby prowokacyjne, za pomocą których można sprawdzić, po spożyciu jakiego pokarmu dochodzi do określonych reakcji.

Alergeny w diecie dziecka. Dr Anna Wójtowicz wyjaśnia, kiedy wprowadzać produkty uczulające.

Wstrząs anafilaktyczny z powodu alergii pokarmowej – zasady postępowania?

Szacuje się, że u około 2-3 proc. osób cierpiących na alergie pokarmowe wstrząs anafilaktyczny może doprowadzić nawet do zgonu. Bez szybkiego podania adrenaliny grozi im śmiertelne niebezpieczeństwo.

Pacjentom z silnymi alergiami pokarmowymi zaleca się, by zawsze mieli przy sobie ampułkostrzykawkę z lekiem.

W takich przypadkach liczy się szybka reakcja. Najbardziej ryzykowne są sytuacje, w których objawy anafilaksji pojawiają się po raz pierwszy. Szansę na ratunek daje niezwłoczne wezwanie pogotowia ratunkowego lub przewiezienie uczulonego pacjenta do najbliższego szpitala (zwłaszcza w przypadku uczuleń na jad owadów lub alergii na orzechy ziemne).

Pierwsze objawy wstrząsu anfilaktycznego – jak je rozpoznać?Natychmiastowej pomocy może wymagać pojawienie się takich objawów jak:
  • metaliczny posmak w jamie ustnej,
  • świszczący oddech,
  • zmiana tembru głosu,
  • osłabienie,
  • spadek ciśnienia krwi,
  • pokrzywka na skórze (lub bladość skóry),
  • przyspieszenie akcji serca, kołatanie i zaburzenia akcji serca,
  • wodnisty katar.

Idzie wiosna! Sprawdź, co Cię może uczulić [Kalendarz pyleni...

Alergia pokarmowa czy nietolerancja pokarmowa – jak je odróżnić?

Zarówno w przypadku alergii pokarmowych, jak i nietolerancji pokarmowych, mogą występować podobne objawy. Różni je jednak mechanizm rekcji organizmu w kontakcie z uczulającym nas alergenem. Dokładną diagnozę można postawić po przeprowadzeniu m.in.

  • testów skórnych,
  • testów prowokacyjnych,
  • badań krwi (pod kątem obecności przeciwciał IgE),
  • badań kału,
  • czasem biopsji jelitowej lub badań DNA.

Przy alergiach pokarmowych (przy których większe znaczenie ma nasz system immunologiczny) odpowiedź organizmu zazwyczaj następuje szybciej (po 2 godz. mówimy o reakcji wczesnej, po 12 reakcji opóźnionej, a powyżej 12 godzin – o reakcjach późnych). U pacjentów może dojść wtedy do obrzęków utrudniających oddychanie. Mogą też cierpieć z powodu wysypek na skórze, czują się rozdrażnieni, mogą mieć nudności i problemy z układem pokarmowym, bóle brzucha, nudności i wymioty. Czasem skarżą się też na bezsenność lub problemy z zasypianiem. Przy silnych uczuleniach może dojść nawet do wstrząsu anafilaktycznego, który w skrajnych przypadkach doprowadza do zgonu pacjenta.

Do alergii pokarmowych dochodzi z powodu błędnej odpowiedzi organizmu na alergen (białko zawarte w danym produkcie). W kontakcie z nim u osób zdrowych nie zachodzą żadne reakcje, natomiast u uczulonych – zazwyczaj po drugim (lub kolejnym) zetknięciu się z alergenem – dochodzi do aktywacji przeciwciał IgE, które wykorzystywane są do mechanizmów obronnych i stymulacji komórek tucznych do wydzielania m.in. histaminy. Chorym pomaga przede wszystkim unikanie uczulających pokarmów (lub ich całkowite wyeliminowanie z diety), a przy reakcjach skórnych – leki przeciwhistaminowe.

Alergolog dr Piotr Dąbrowiecki wyjaśnia, czym się różni nietolerancja laktozy od alergii pokarmowej.

Z kolei nietolerancje pokarmowe (przy których większe znaczenie ma nasz metabolizm) częściej mają nieco łagodniejszy przebieg i w zależności od tego, jakich produktów nie tolerujemy, nasz organizm reaguje na różne sposoby. Objawy mogą wystąpić po kilku godzinach lub nawet po kilku dniach od kontaktu z alergenem. Chorym pomaga ograniczenie ilości źle tolerowanych pokarmów w diecie.

Zobacz również

źródło:

  • M. Kurek: „Alergia i pseudoalergia pokarmowa u młodzieży i osób dorosłych”, Samodzielna Pracownia Alergologii Instytutu Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Gdańsku.
  • K. Pałgan, Z. Bartuzi:„Czynniki genetyczne i środowiskowe w rozwoju alergii na pokarmy” Katedra i Klinika Alergologii, Immunologii Klinicznej i Chorób Wewnętrznych, Collegium Medicum w Bydgoszczy, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 2

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość

Mam pokarmową na cytrusy i na pyłki brzozy, topoli i traw. O ile pierwsze jest łatwo ogarnąć o tyle przy drugim muszę brać leki. Dzięki apce w smartfonie apsik wiem kiedy to zrobić bo jest największe pylenie.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3