Tran to wartościowe źródło omega-3 i produkt na wzmocnienie odporności. Podpowiadamy, jak wybrać dobry tran! W kapsułkach, czy w płynie?

Marzena Herka
Tran to wyłącznie olej z wątroby ryb dorszowatych lub mięśni ryb sardynkowatych. Tran to nie to samo, co olej z wątroby rekina.
Tran to wyłącznie olej z wątroby ryb dorszowatych lub mięśni ryb sardynkowatych. Tran to nie to samo, co olej z wątroby rekina. 123rf
Tran, czyli płynny tłuszcz pozyskiwany z wątroby ryb dorszowatych (tran z dorsza) to produkt o działaniu wzmacniającym układ odpornościowy. Tran w kapsułkach i w płynie ma te same właściwości, ale kapsułki nie mają nieprzyjemnego smaku jaki towarzyszy płynnemu produktowi. Tran dla dzieci jest korzystnym produktem, który stosowany regularnie pomaga chronić przed przeziębieniem, a także wspiera prawidłowy rozwój i pracę mózgu.

Czym jest i jakie właściwości ma tran?

Tran to płynny tłuszcz otrzymywany tylko i wyłącznie z wątroby ryb z rodziny dorszowatych [1]. Tranem nie nazywa się oleju z wątroby rekina, gdyż ma on inne właściwości. Tran jest źródłem niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych z rodziny omega-3 (EPA i DHA) oraz witamin A i D. Produkt często wzbogacany jest o witaminę E, która ma za zadanie ochronić kwasy tłuszczowe przed utlenieniem, czyli utratą cennych właściwości.

Bogactwo kwasów omega-3 w oleju z ryb dorszowatych jest cenne, gdyż ludzki organizm nie wytwarza ich samodzielnie w ilościach adekwatnych do jego potrzeb. Dlatego koniecznością jest dostarczenie kwasów omega-3 ze źródeł zewnętrznych, których najlepszym źródłem są tłuste ryby morskie [1], takie jak łosoś, śledź, makrela, szprotki, sardynki, ewentualnie suplementy diety zawierające ten składniki.

Do niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych należy kwas DHA (dokozaheksaenowy), który stanowi budulec mózgu, układu nerwowego oraz siatkówki oka [2]. DHA wpływa również na obniżenie poziomu trójglicerydów we krwi, a tym samym zmniejsza ryzyko zawałów i chorób serca. Odnotowano również jego działanie łagodzące reumatoidalne zapalenie stawów, wzmacniające odporność, stabilizujące poziom glukozy we krwi oraz redukujące uczucie głodu.

Jedzenie ryb nie zawsze jest korzystne dla zdrowia i środowi...

Kwas EPA (eikozapentaenowy) jest drugim kwasem tłuszczowym z rodziny omega-3 niezbędnym w codziennej diecie. EPA jest odpowiedzialny za prawidłową pracę serca oraz układu nerwowego. Warto częściej jadać ryby morskie lub zażywać tran w okresie wzmożonego wysiłku umysłowego, problemach z nauką i koncentracją. Kwasy omega-3 mają działanie antynowotworowe i powinny być stosowane w profilaktyce kobiecych, ginekologicznych nowotworów piersi i jajnika.

Witamina A jest ważna dla zmysłu wzroku, gdyż zapobiega tzw. kurzej ślepocie, czyli niedowidzeniu o zmierzchu. Jej działanie zapobiega zwyrodnieniu plamki żółtej - jest najczęstsza przyczyna pogorszenia widzenia w podeszłym wieku. Ponadto wspomaga prawidłowe funkcjonowanie nabłonka, dzięki czemu poprawia się stan włosów, skóry i paznokci. Witamina A uczestniczy w procesie wytwarzania komórek układu odpornościowego, dzięki czemu pomaga wzmocnić naturalne siły obronne organizmu.

Witamina D, czyli cholekalcyferol to składnik diety mający ogromny wpływ nie tylko na układ kostny ale i cały organizm. Prawidłowe stężenie witaminy D we krwi zapobiega odwapnieniu kości, krzywicy oraz osteoporozie, pod warunkiem dostarczenia odpowiedniej dla wieku dawki wapnia wraz z dietą. Wspomaga również układ odpornościowy, stymulując organizm do walki z bakteriami i wirusami.

Przeczytaj również:

Jaki tran wybrać?

Tran jest nazwą określającą olej z ryb dorszowatych, natomiast w odniesieniu do tłuszczu z rekina stosowana jest błędnie. Prawidłowym terminem jest tran z wątroby dorsza i olej z wątroby rekina. Olej z rekina dostarcza mniej kwasów omega-3, niż tran z dorsza, a główną funkcją jest wzmacnianie odporności. Tran z ryb dorszowatych natomiast ma zastosowanie przy profilaktyce niedoborów kwasów tłuszczowych z rodziny n-3 w codziennej diecie m.in u osób z Hashimoto, depresją, oraz przy leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego. Stosowany jest także w celu wzmocnienia odporności.

W oleju z rekina zawarty jest skwalen (nie występuje on w tranie), który wspomaga ochronę organizmu przed infekcjami oraz przyspiesza gojenie się ran. Alkiloglicerole poprawiają krzepliwość krwi i funkcjonowanie szpiku kostnego, w którym wytwarzane są komórki układu odpornościowego (m.in. leukocyty) oraz erytrocyty (czerwone krwinki). Olej z rekina grenlandzkiego cechuje podobną lub niższą zawartością witamin A i D w porównaniu do tranu z dorsza.

ran z dorsza warto przyjmować w okresie jesienno-zimowym, kiedy dostęp do promieni słonecznych, a tym samym syntezy witaminy D jest ograniczony. Po olej z rekina, warto sięgnąć w sezonie wzmożonych zachorowań na grypę i przeziębienie.

Tran ma mniej popularną alternatywę, którą jest olej z mięśni ryb, zwykle pozyskiwany z ryb sardynkowatych. Zawiera podobną ilość kwasów tłuszczowych i witamin jak tran z dorsza, lecz jest od niego mniej zanieczyszczony. Wynika to z faktu, iż ryby sardynkowate są mniejsze, żyją krócej i nie są drapieżnikami jak rekiny czy dorsze, a więc akumulują mniej metali ciężkich z wody i pożywienia.

Czytaj także

Kiedy tran nie jest dobry. Przeciwwskazania

Tran zawiera duże dawki witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, które można łatwo przedawkować nie stosując się do zaleceń producenta w kwestii dawkowania preparatu. Hiperwitaminoza może prowadzić do zaburzeń neurologicznych, odwapnienia kości, wykwitów skórnych oraz powstawania złogów nerkowych. Duże ilości witaminy A są toksyczne dla organizmu i mogą powodować nowotwory. Tran jest niewskazany dla osób chorujących na kamicę nerkową, hiperkalcemię i sarkoidozę. Należy unikać łączenia go z lekami przeciwzakrzepowymi.

Kupując olej z wątroby, a nie mięśni należy zwrócić uwagę na to, czy produkt jest odpowiednio oczyszczony i pochodzi z dobrych źródeł. Najlepiej wybrać tran rafinowany ze szczegółowo opisanym składem, w którym producent wymienia gatunek ryby, z jakiej pozyskał surowiec. W przypadku tranu dobra jakość zwykle idzie w parze z wyższą ceną, ale warto zapłacić więcej, aby mieć pewność, że produkt nie zawiera szkodliwych substancji.

Tran w kapsułkach, czy tran w płynie – który wybrać?

Tran w płynie można kupić w różnych wersjach smakowych, który zapewniają dodatki syntetycznych aromatów. Sztuczne składniki nie są jednak korzystne dla zdrowia, dlatego lepiej wybrać tran w naturalnej formie. Szczególnie polecany jest tran w kapsułkach. Szczelne zamknięcie przeciwdziała degradacji kwasów omega-3, które są podatne na utlenianie w kontakcie z powietrzem. Kapsułki zachowają, więc przez długi czas cenne kwasy tłuszczowe omega-3 (DHA i EPA) w przeciwieństwie do wielokrotnie odkręcanego tranu w butelce. Dodatkowo żelowa otoczka separuje od nieprzyjemnego smaku i zapachu oleju, podczas jego zażywania.

Tran dla dzieci i tran w ciąży

Tran to produkt, który można podawać niemowlętom, które ukończyły 6. miesiąc życia. W zależności od sposobu karmienia, warto skonsultować z lekarzem pediatrą podawanie tranu, gdyż w przypadku najmłodszych łatwo jest przedawkować zawarte w nim witaminy. Retinol, cholekalcyferol oraz kwasy omega 3 zawarte w tranie dla dzieci, zawarte są w takich dawkach na porcję, które nie powinny prowadzić do ich przedawkowania, pod warunkiem stosowania tranu zgodnie z przeznaczeniem. Wspomagają one prawidłowy rozwój układu kostnego, chronią przed krzywicą i wzmacniają odporność, dlatego gdy istnieje konieczność ich suplementacji, warto wybrać dobrej jakości tran w celu uzupełnienie deficytu składników w diecie.

Czy znasz żywność, która pomaga wzmocnić odporność organizmu?

Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe są bardzo ważnym elementem diety dzieci i młodzieży, ponieważ wspomagają prawidłowy rozwój ośrodkowego układu nerwowego. Rozwój układu nerwowego i mózgu odbywa się najsilniej w okresie pierwszych miesięcy życia oraz w życiu płodowym. U niemowląt karmionych piersią oraz karmionych mieszankami o składzie upodabnianym do składu mleka kobiecego (wszystkie mieszanki powinny być w taki sposób produkowane), które zawierają kwasy tłuszczowe EPA i DHA obserwuje się lepszy rozwój psychomotoryczny niemowlęcia i lepszy rozwój narządu wzroku[ 1]. Badania z udziałem dzieci z ADHD wykazały, że regularne podawanie kwasów omega-3 poprawia koncentrację i wycisza zachowanie.

Przyjmowanie tranu w ciąży, należy skonsultować z lekarzem, gdyż przedawkowanie witaminy A prowadzi do ciężkich uszkodzeń płodu. Tran można zażywać jedynie w przypadku niedoborów i zgodnie z zaleceniami lekarskimi.

Czy dziecko może nie chorować?

Źródła

  1. Materac E., Marczyński Z., Bodek. K.H.: Rola kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6 w organizmie człowieka. Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, 2013.
  2. Hrebień-Filisińska A., Tarnowiecka-Kuca A.Bartkowiak A.: Badania jakościowe frakcji lipidowej emulsji … Innowacyjna Gospodarka.

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3