Borówka amerykańska – właściwości, wartość odżywcza i kalorie. Jak zrobić przetwory z borówek? Czy istnieją przeciwwskazania, by je jeść?

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Aby sprawdzić świeżość borówki amerykańskiej, warto przyjrzeć się, czy owoce nie są pomarszczone, a od strony tzw. blizny po szypułce nie znajduje się biała pleśń.
Aby sprawdzić świeżość borówki amerykańskiej, warto przyjrzeć się, czy owoce nie są pomarszczone, a od strony tzw. blizny po szypułce nie znajduje się biała pleśń. subbotina/123RF
Udostępnij:
Borówka amerykańska, inaczej wysoka, to popularny owoc uprawny, ceniony głównie ze względów kulinarnych. Choć nie zapewnia takiego bogactwa leczniczych związków, jak czarna jagoda leśna, jest znacznie łatwiej dostępna i wygodniejsza w użyciu – owoce są większe, rzadziej pękają i nie brudzą. Jedzone regularnie wspomagają ochronę przed miażdżycą, nadciśnieniem i cukrzycą. Wyjaśniamy, jakie korzystne związki zawierają borówki amerykańskie, ile kalorii zapewniają, jakie mają właściwości zdrowotne i jak wykorzystać je w kuchni. Sprawdź przepisy na sok, nalewkę, konfiturę i dżem z borówki amerykańskiej!

Borówka amerykańska, czyli borówka wysoka (Vaccinium corymbosum) i jej odmiany

Borówka amerykańska zwana też borówką wysoką (Vaccinium corymbosum) lub niebieską jagodą to krzew dorastający 2-4 metrów wysokości.

Pochodzi z rodziny wrzosowatych i jest spokrewniony z borówką czernicą, tzw. czarną jagodą (Vaccinium myrtillum) oraz borówką brusznicą, inaczej borówką czerwoną (Vaccinium vitis-idaea).

Borówka wysoka pochodzi z Ameryki Północnej, gdzie była jednym z gatunków uprawianych przez tysiąclecia przez rdzennych mieszkańców tych ziem. Roślina została udomowiona na początku dwudziestego wieku i obecnie jest hodowana w wielu odmianach na skalę przemysłową, a w Polsce zwłaszcza od końca lat dziewięćdziesiątych.

Odmiany borówki amerykańskiej można podzielić pod względem czasu dojrzewania owoców, który przypada na okres od połowy lipca do początku września.

  • Odmiany wczesne borówki amerykańskiej to m.in. Duke, Patriot, Reka, Spartan,
  • Odmiany średnio wczesne i średnio późne: Bluecrop, Blu-ray, KaBluey, Northland,
  • Odmiany późne: Aurora, Darrow, Elliott, Jersey, Chandler.

Owoce borówki amerykańskiej są duże i jędrne, a pod granatową skórką z jasnoniebieskim nalotem kryje się żółty miąższ. Zbiera się je w sierpniu i wrześniu, po czym suszy w warunkach naturalnych (w zacienionym i przewiewnym miejscu) lub w temperaturze nieprzekraczającej 60 stopni Celsjusza.

Surowcem leczniczym są też liście borówki amerykańskiej. Okres ich zbioru przypada wcześniej, od czerwca do lipca, a suszenie najlepiej przeprowadzić w cieniu.

Sprawdź także:

Borówka amerykańska – kalorie i wartość odżywcza

Borówka amerykańska to owoc ubogi w cukry i niskokaloryczny – porcja mieszcząca się w szklance (130 kcal) zapewnia niespełna 80 kcal.

Porcja 100 g borówek amerykańskich (dwie garści) dostarcza:

  • 84,2 g wody,
  • 0,74 g białka,
  • 0,33 g tłuszczu,
  • 14,5 g węglowodanów, w tym:
  • 9,96 g cukrów,
  • 2,4 g błonnika,
  • 0,28 mg żelaza,
  • 77 mg potasu,
  • 0,16 mg cynku,
  • 0,336 mg manganu,
  • 9,7 mg witaminy C,
  • 0,418 m niacyny,
  • 0,124 mg witaminy B5,
  • 32 mg beta-karotenu.
  • 80 mg luteiny i zeaksantny,
  • 0,57 mg witaminy E,
  • 19,3 mg witaminy K.

Borówka ma też stosunkowo niski indeks glikemiczny (IG 53), choć wartości powyżej 55 (do 69) są traktowane jako wartości średnie. Jednocześnie IG niebieskiej jagody jest dużo wyższe niż w przypadku jagody czarnej (IG 25).

Owoce leśne stanowią więc o wiele korzystniejszy wybór w przypadku zaburzeń glikemii i cukrzycy niż te hodowlane. Ma to również związek z faktem, że czernice są o wiele bogatsze w antyoksydanty niż borówki amerykańskie – mają ciemną skórkę, jak i miąższ.

Nadające owocom niebieskofioletowy kolor barwniki antocyjanowe obniżają poziom cukru we krwi i poprawiają tolerancję insuliny przez komórki organizmu. W owocach borówki wysokiej wciąż występują w istotnych ilościach, a towarzyszą im pewne ilości barwników żółtych, które chronią wzrok.

Dowiedz się na temat:

Borówka amerykańska – właściwości prozdrowotne i przeciwwskazania

Owoce borówki amerykańskiej spożywane w ramach zbilansowanej diety mają działanie prozdrowotne, a ich przetwory mogą być wykorzystywane także w celach leczniczych. Podobnie, jak w przypadku borówki czarnej, jagody i liście są szczególnie przydatne w przypadku zaburzeń trawienia.

Owoce borówki amerykańskiej są środkiem odżywczym, wspomagającym stan naczyń krwionośnych i przeciwzapalnym. Przygotowane z nich napary działają ściągająco i moczopędnie, przez co bywają stosowane w stanach zapalnych – do płukania jamy ustnej oraz wewnętrznie w przypadku problemów z pęcherzem.

Spożywane regularnie jako element diety borówki zmniejszają stres oksydacyjny w organizmie, co wspomaga ochronę przed rozwojem chorób cywilizacyjnych.

W jednym z badań spożywanie porcji 50 g borówek amerykańskich dziennie przez 8 tygodni ograniczyło utlenianie cholesterolu LDL u osób otyłych o 27 procent. Proces ten zapoczątkowuje rozwój miażdżycy naczyń krwionośnych, a w konsekwencji – choroby wieńcowej serca.

W innych badaniach przemiany „złego” cholesterolu ograniczał znacznie dodatek 75 g borówek amerykańskich do głównego posiłku.

W kolejnym dwumiesięcznym badaniu z udziałem osób otyłych zjadanie 50 g borówek prowadzi do redukcji podwyższonego ciśnienia tętniczego o 4-6 procent. Szczególnie korzystny wpływ na układ krążenia odnotowano ponadto w przypadku kobiet po menopauzie.

Korzystny wpływ na układ sercowo-naczyniowy mają zwłaszcza antocyjany. Analizując dane ok. 93,6 tys. pielęgniarek zaobserwowane, że wysokie spożycie tych roślinnych pigmentów wiąże się z mniejszym ryzykiem zawału serca aż o 32 procent.

Zobacz także:

Związki aktywne borówek chronią przed stresem oksydacyjnym również komórki nerwowe, wspierając pracę starzejącego się mózgu i pomagając spowolnić rozwój demencji.

Spożywanie borówek i wyciskanego z nich soku pomaga też w ochronie przed infekcjami bakteryjnymi, m.in. pałeczką E. coli, ponieważ zapobiega ich przywieraniu do błon śluzowych. Owoce działają więc podobnie do żurawiny i mogą chronić w ten sposób również układ moczowy.

Owoce borówki mogą być spożywane bezpiecznie nawet przez dzieci, kobiety w ciąży i karmiące piersią. Przeciwwskazaniem do ich konsumpcji dotyczą tylko alergii na ten produkt, a także sytuacji spożywania skoncentrowanych wyciągów z owocu przez osoby zażywające leki przeciwcukrzycowe – w takiej sytuacji może dojść do nasilenia ich działania i powstania hipoglikemii.

Suplementacja diety diabetyka produktami z borówki powinna być więc konsultowana z lekarzem prowadzącym leczenie.

Domowe przetwory bez cukru to sposób na zatrzymanie na dłużej smaku sezonowych owoców. Sprawdź 10 prostych! przepisów na zdrowe przetwory

Sezonowe przetwory bez cukru – 10 zdrowych przepisów zawiera...

Przepisy na przetwory – dżem z borówki amerykańskiej, nalewka oraz inne przetwory

Owoce borówki amerykańskiej warto spożywać jako samodzielną przekąskę, a także dodatek do jogurtu, owsianki, musli czy koktajlu smoothie. To również popularny składnik deserów, a do tych najbardziej pożądanych należy ciasto oraz tarta z borówkami, a także muffiny, sernik czy babeczki.

Borówki warto też przerobić na domowe przetwory, takie jak dżem, konfitura, sok czy nalewka. Należy jednak pamiętać, że wymagają dodatku cukru, przez co nie są odpowiednie w przypadku cukrzycy, natomiast nalewka nie powinna być spożywana przez dzieci, kobiety w ciąży i karmiące oraz osoby, które powinny unikać alkoholu ze względu na choroby czy przyjmowane leki. W takich sytuacjach zalecane jest jedzenie owoców w stanie świeżym.

Przed spożyciem i przetwarzaniem owoce trzeba przebrać, odrzucając ogonki, sztuki niedojrzałe, uszkodzone i zepsute, a następnie umyć i osuszyć. Jeśli borówki będą gotowane, wystarczy przepłukać je na koniec dobrej jakości wodą i tylko osączyć.

Przepis na sok z borówki amerykańskiej
Zmiksuj w sumie 2,5 kg borówek i umieść w słoju wraz z 0,5 kg cukru, połącz składniki, przykryj słój i odstaw na dobę, od czasu do czasu mieszając. Następnie przecedź masę przez gęste sito, a sok rozlej do słoików i butelek. Pasteryzuj je 15 minut.

Przepis na nalewkę z borówki amerykańskiej
Umieść w słoju w sumie 2,5 kg dojrzałych borówek amerykańskich, sypiąc je warstwami i przesypując w sumie 1,5 kg cukru – składnik ten powinien pokrywać owoce również z wierzchu. Przykryj naczynie czystą ściereczką i postaw na oknie na 4-5 dni, mieszając zawartość słoika kilka razy w ciągu dnia. Gdy owoce puszczą sok, zlej go do innego naczynia, a do słoika dodaj 0,5 l wody, by wypłukać resztki cukru. Dodaj ją do soku wraz z 1 l spirytusu 96 proc. obj. i odstaw jw. na 2-3 dni. Następnie całość przecedź, rozlej płyn do butelek i odstaw na 4-6 miesięcy w ciemne i chłodne miejsce.

Przepis na dżem z borówki amerykańskiej
Zasyp cukrem zgniecione lub lekko zmiksowane borówki amerykańskie – proporcja to zwykle 1 szkl. cukru (220 g) na 1 kg owoców. By dżem miał bardziej żelową konsystencję, warto dodać sok z całej cytryny lub przynajmniej 2 łyżki tego składnika. Gotuj 30-40 min, często mieszając, aż masa zgęstnieje, po czym przełóż ją do wyparzonych słoików.

Przepis na konfiturę z borówki amerykańskiej
Umieść w garnku 1 kg borówek i 350 g cukru i łyżeczkę soku z cytryny, po czym podgrzewaj, aż cukier się rozpuści, a owoce puszczą sok. Przełóż do wyparzonych słoiczków i po ostudzeniu przechowuj w lodówce albo pasteryzuj słoiki 15 minut i przechowuj w temperaturze pokojowej.

Co pić, by zdrowo się ochłodzić? Postaw na smoothie – pyszny koktajl zastąpi nawet posiłek. Dlaczego warto go przygotować? Zdrowa dieta to taka, która zawiera 0,5-1 kg warzyw i owoców dziennie, a przy tym jak najwięcej produktów roślinnych w postaci surowej. To wcale nie takie łatwe w praktyce – chyba, że regularnie sięga się po świeżo zmiksowane koktajle. Najlepiej takie, które nie są za słodkie, bo zawierają też dodatek bogatych odżywczo warzyw, które podkręcają ich smak. Wypróbuj przepisy na smoothie w kolorach tęczy z popularnych warzyw i owoców! Zobacz kolejne slajdy, przesuwając zdjęcia w prawo, naciśnij strzałkę lub przycisk NASTĘPNE.

Smoothie TOP 10 – przepisy na kolorowe koktajle z owoców i warzyw

ZOBACZ: Tarta z borówkami amerykańskimi – przepis na kruchym cieście z kremem śmietankowym

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie