Borówka brusznica: wartość odżywcza i właściwości zdrowotne. Czy brusznica jest bezpieczna do spożycia?

Agata Orzełowska
Borówka brusznica to dzika roślina, którą można spotkać głównie w lasach sosnowych i mieszanych. Rośnie na terenach środkowej i wschodniej Europy, również w Polsce. Brusznica ma czerwone owoce o kształcie pereł, których raczej nie spożywa się na surowo. Wykorzystywana jest do przetworów owocowych oraz nalewek. Borówka czerwona często mylona jest z borówką amerykańską i żurawiną, dlatego wyjaśniamy różnicę między tymi owocami.

Czym jest borówka brusznica?

Borówka brusznica (Vaccinium vitis-idaea L.), inaczej borówka czerwona, borówka wiecznie zielona albo borówka leśna, to wieloletnia roślina z rodziny wrzosowatych. Niewielka krzewinka dorasta do ok. 15-25 cm wysokości. Przeważnie wchodzi w skład runa leśnego, jako poszycie lasów sosnowych i mieszanych.

Owoce borówki brusznicy to niewielkie, błyszczące jagody, które najpierw są białe, a następnie ciemnieją i przybierają kolor ciemnoczerwony. Borówka brusznica może owocować dwukrotnie w ciągu roku – latem i późną jesienią. Drugie owocowanie daje owoce nieco mniejsze, ale mocniej wybarwione. W medycynie naturalnej stosowane są jako surowiec leczniczy zarówno owoce, jak i liście borówki brusznicy.

Borówka brusznica – wartość odżywcza i właściwości

Borówka brusznica to bogactwo glikozydów takich jak arbutyna, metyloarbutyna i erykolina, kwasów organicznych, garbników katechinowych, antocyjanów oraz witamin z grupy B i witaminy C. Pełna jest różnorodnych antyoksydantów. W medycynie wykorzystywane są liście borówki brusznicy oraz jej owoce zawierają cenne składniki prozdrowotne, dlatego wykorzystywane są w ziołolecznictwie jako surowiec leczniczy.

Antyoksydanty dla zdrowia: 10 polecanych przeciwutleniaczy, ...

Borówka brusznica ma działanie moczopędne, przeciwbiegunkowe i ściągające. Garbniki zawarte w tej roślinie i jej owocach:

  • pomagają usunąć toksyny bakteryjne,
  • działają korzystnie na błonę śluzową żołądka,
  • hamują biegunkę,
  • działają bakteriobójczo.

Owoce borówki leśnej pomagają regulować procesy trawienne. Napary z liści borówki brusznicy działają antybakteryjnie wobec szczepów bakterii Helicobacter pylori, których obecność w żołądku jest najczęstszą przyczyną rozwoju nadżerek, wrzodów żołądka i zmian nowotworowych. Borówka brusznica wspomaga pracę trzustki, stymulując do wytwarzania soków trzustkowych zawierających enzymy (m.in. amylazę) odpowiedzialne za trawienie tłuszczów pokarmowych. Łagodzeni objawy przejedzenia, niestrawności i uczucia ciężkości po spożyciu sytego, tłustego posiłku.

Liście borówki brusznicy zawierają arbutynę (substancję należącą do glikozydów fenolowych), która ma działanie odkażające i moczopędne. Z tego względu borówka brusznica jest pomocna przy leczeniu zapalenia pęcherza moczowego, zapalenia cewki moczowej i nerek.

Stosowana zewnętrznie na skórę, borówka brusznica pomaga rozjaśnić plamy pigmentacyjne, ponieważ łagodnie hamuje syntezę melaniny. Z tego względu ekstrakt z borówki brusznicy wchodzi w skład niektórych dermokosmetyków jako substancja rozjaśniająca przebarwienia.

Polecamy przeczytać:

Czym borówka brusznica różni się od borówki amerykańskiej i żurawiny?

Borówka brusznica czasami mylona jest z borówką amerykańską i żurawiną. Ta pierwsza pomyłka spowodowana jest jedynie podobieństwem pod względem nazwy – borówka brusznica i borówka amerykańska to zupełnie inne rośliny, o innych właściwościach i niepodobnych owocach. Żurawina jest dość podobna do borówki brusznicy, ale ma inne wymagania dotyczące gleby.

Borówka amerykańska to krzew dorastający nawet do 2 metrów wysokości. Ma duże, ciemnogranatowe owoce o zielonym miąższu, słodkie w smaku, z wyraźnymi pestkami. Żurawina jest w wyglądzie i smaku podobna do borówki brusznicy. Owoce żurawiny są jednak dużo większe od jagód borówki leśnej. Żurawina rośnie na terenach podmokłych i torfowiskach, borówka brusznica zazwyczaj stanowi poszycie suchych lasów sosnowych i mieszanych.

Borówka brusznica – zastosowania kulinarne

Borówka brusznica jest chętnie używana w Polsce jako dodatek do mięs i dziczyzny. Robi się z niej konfitury i galaretki, które mają wytrawny, kwaśny, lekko cierpki smak. Podkreśla on i dobrze komponuje się z mięsem i wędzonymi serami. Borówka brusznica jest podstawą sosu Cumberland, który jest wykwintnym dodatkiem do dziczyzny. Sos Cumberland można zrobić samodzielnie, dodając do konfitury z borówki brusznicy chrzan, skórkę pomarańczową i gruszki o ziarnistym miąższu.

Konfitura z brusznicy to świetny dodatek do mięs i serów, szczególnie serów pleśniowych. Można także wykorzystać ją do deserów i do ciast czekoladowych oraz piernika w alternatywie dla powideł śliwkowych lub dżemu morelowego.

Z owoców borówki leśnej można także zrobić bardzo smaczną nalewkę. Nalewka z borówki brusznicy zachowuje właściwości tej rośliny i może być stosowana w celach leczniczych. Należy pamiętać, że nalewki są napojami alkoholowymi, dlatego nie należy spożywać ich w ilości większej niż 1 kieliszek w przypadku kobiet i 2 w przypadku mężczyzn.

Zobacz, jak alkohol działa na organizm człowieka

Jak alkohol działa na organizm człowieka? Negatywne konsekwe...

Jak zbierać liście i owoce borówki leśnej?

Liście borówki brusznicy zbiera się od czerwca do sierpnia i suszy w specjalnych suszarniach. Owoce brusznicy leśnej zbiera się od sierpnia do końca września. Można też zbierać je później, nawet w listopadzie, jeśli krzewinki zaowocują po raz drugi w sezonie. Borówki leśne nie nadają się do spożycia na surowo, w przeciwieństwie do leśnych jagód – są kwaśne i mają cierpki smak.

Borówka brusznica – działania niepożądane

Stosowanie dużych dawek wyciągu z liści brusznicy przez dłuższy czas może prowadzić do przewlekłego zatrucia hydrochinonem, substancją w nich zawartą. Objawy zatrucia tą substancją to:

  • wymioty,
  • stany pobudzenia,
  • kurcze mięśni,
  • niedokrwistość hemolityczna.

Garbniki zawarte w odwarach i naparach z liści borówki brusznicy mogą drażnić żołądek i powodować zaparcia.
Liście brusznicy w mieszankach ziołowych dostępnych w aptekach i sklepach zielarskich są jednak całkowicie bezpieczne – mieszanki zawierają odpowiednie ich dawki.

Zobacz, jakie właściwości mają jesienne owoce

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3