Tarnina to dziki i wartościowy gatunek śliwy. Zobacz, jakie ma właściwości lecznicze, kiedy zbierać owoce i jakie robić z nich przetwory

Agata Orzełowska, Anna Rokicka-Żuk
Owoce tarki nie opadają z gałązek i można zbierać je po przymrozkach. Nie wymagają wtedy przetrzymania w zamrażarce, które stosuje się dla poprawy ich smaku.
Owoce tarki nie opadają z gałązek i można zbierać je po przymrozkach. Nie wymagają wtedy przetrzymania w zamrażarce, które stosuje się dla poprawy ich smaku. Timo C. Dinger/unsplash.com
Udostępnij:
Tarnina, znana też jako tarka czy ciarka, to odmiana dzikiej śliwy o cennych owocach, które są chętnie przerabiane na przetwory. Z tych suszonych robi się leczniczy odwar, natomiast popularna nalewka zwana tarninówką powstaje z tych przemrożonych. Owoc tarniny stał się też surowcem do przygotowania soków, konfitur czy win, które są nie tylko smaczne, ale też zdrowe. Poznaj właściwości przeciwzapalne, przeciwbiegunkowe i moczopędne tarniny, dowiedz się, kiedy zbierać owoce oraz jak je przetwarzać i stosować w praktyce.

Spis treści

Jak wygląda tarnina i gdzie rośnie?

Śliwa tarnina (Prunus spinosa), inaczej tarka, to stosunkowo wysoki ciernisty krzew z rodziny różowatych. Rośnie w klimacie umiarkowanym i łatwo krzyżuje się z innymi śliwami, a jednym z tak powstałych gatunków jest dobrze znana jako śliwa domowa (Prunus domestica).

Owoc tarniny ma kulisty kształt, niewielki rozmiar (średnica 1-1,5 cm) i granatowoczarną skórkę z fioletowym nalotem i zielony miąższ. Charakteryzuje się cierpkim, lekko gorzkim i kwaśnym smakiem, który łagodnieje po przemrożeniu (na przykład po kilku nocnych jesiennych przymrozkach).

Owoce tarniny wykorzystuje się do przygotowywania przetworów takich jak soki, dżemy, powidła, wina i nalewki. Kwiaty, liście i owoce tej rośliny wykorzystuje się w medycynie naturalnej jako środek przeciwbiegunkowy i moczopędny.

Tarnina jest rośliną pożyteczną, miododajną i dostarczającą twardego drewna. Występuje m.in. na brzegach lasów, miedzach i dobrze nasłonecznionych zboczach. Pokryte cierniami krzewy tarniny i współtworzą gęste zarośla o nazwie czyżnie, które są ostoją dla wielu gatunków ptaków i zwierząt. Są one złożone z krzewów i postaci odroślowych drzew. Przeważają tam głogi i właśnie śliwa tarnina, dodatkowo występują też gatunki takie jak leszczyna, grab, dzikie czereśnie, jeżyna, dzika róża, trzmielina, wiciokrzew, jarząb, dereń, kalina, wiąz czy szakłak.

Dowiedz się więcej na temat:

Kiedy zbierać owoce i kwiaty tarniny?

Owoc tarniny najlepiej zbierać je w październiku i listopadzie, ponieważ są wtedy dojrzałe, ale jeszcze twarde. Najwygodniej jest strząsnąć je z krzewów do płachty. Tarki suszy się w temperaturze do 60 stopni Celsjusza. Po wysuszeniu stają się pomarszczone i prawie czarne, a w smaku cierpkie i kwaśne.

Kwiat tarniny jako surowiec zielarski zbiera się zaraz po zakwitnięciu, w suchy, słoneczny dzień i suszy się je w temperaturze ok. 35 stopni Celsjusza. Warto przy tym wiedzieć, że jest jedną z pierwszych zakwitających roślin. Kwiaty można też suszyć w przewiewnym miejscu w słońcu. Prawidłowo zebrany i wysuszony surowiec mają kolor kremowy lub szarobiały i pachnie gorzkimi migdałami.

Polecamy ponadto:

Wartość odżywcza owoców tarniny

Najczęściej wykorzystywanym surowcem z tarniny są jej owoce (fructus pruni spinose), zwane tarkami.

Porcja 100 g owoców (części jadalne) zapewnia:

  • 54 kcal,
  • ok. 9 g węglowodanów,
  • 1,5 g białka,
  • 2,4 g błonnika, w tym 0,73 g pektyn,
  • ok. 2,5 g kwasów organicznych,
  • 12-19 mg witaminy C,
  • 32 mg wapnia,
  • 1,9 mg żelaza.

Owoce tarniny są również źródłem barwników karotenowych, witamin z grupy B, fitosteroli, flawonoidów, garbników i glikozydów cyjanogennych. Właśnie tym ostatnim zawdzięcza cenne działanie prozdrowotne.

Zawarte w owocach tarniny garbniki mają działanie antyseptyczne, przeciwzapalne i przeciwbiegunkowe. Spowalniają ruchy robaczkowe jelit, działają ściągająco na błony śluzowe, zmniejszają przepuszczalność ścian naczyń krwionośnyhc i hamują drobne krwawienia, a ponadto wiążą i neutralizują chorobotwórcze bakterie w przewodzie pokarmowym.

Witaminy to składniki niezbędne dla zdrowia, które musimy przyjmować z dietą. Współczesna żywność i styl życia sprawiają jednak, że coraz częściej mamy ich niedobory. Sprawdź, jakich witamin możesz potrzebować w większych ilościach, jak podnieść ich poziom w posiłkach i jakie produkty wybierać najczęściej! Zobacz kolejne slajdy, przesuwając zdjęcia w prawo, naciśnij strzałkę lub przycisk NASTĘPNE.

Witaminy – działanie, dzienne zapotrzebowanie i najlepsze źr...

Właściwości zdrowotne owoców tarniny

Tarnina była znana już w czasach prehistorycznych, o czym świadczą odkrycia archeologiczne. W tradycyjnej medycynie stosowano jej kwiaty i owoce jako środka moczopędnego, czyszczącego krew, wspomagającego leczenie reumatyzmu, przeziębień, biegunek, bakteryjnej czerwonki czy zapalenia dziąseł. Takie ich działania potwierdza współczesna medycyna.

Suszone owoce tarniny mają działanie przeciwzapalne, ściągające i przeciwbiegunkowe. Sporządzony z nich odwar, który wymaga ok. 30 minut gotowania, stosuje się przy dolegliwościach jelitowo-żołądkowych oraz do płukania w stanach zapalnych gardła. Dawka stosowana doustnie to 1/2 szklanki odwaru 2-3 razy dziennie, a w przypadku dzieci – 1 łyżka 2-5 razy dziennie.

Owoce tarniny są szczególnie zalecane dla osób w podeszłym wieku oraz dla dzieci w przewlekłych nieżytach żołądka i jelit. Przy stanach zapalnych przewodu pokarmowego można też stosować świeży sok z owoców tarniny.

Przeczytaj również:

Natomiast kwiat tarniny (flos pruni spinosa) ma działanie przeczyszczające, napotne, wykrztuśne i moczopędne. Napar z kwiatów tarniny pomaga przy stanach zapalnych dróg moczowych i w skąpomoczu. Przyspiesza też przemianę materii i ma właściwości detoksykacyjne. Z tego względu napar bywa polecany w dietach oczyszczających.

Ponadto napar z kwiatów tarniny zmniejsza przepuszczalność naczyń krwionośnych, dzięki czemu obniża ryzyko tworzenia się pajączków na nogach, podskórnych wybroczyn i zmian typowych dla cery naczynkowej.

Zawarte w owocach tarniny flawonoidy, przede wszystkim antocyjany, to antyoksydanty wspomagające regulację ciśnienia krwi i pomagające obniżać stężenie trójglicerydów i „złego” cholesterolu LDL we krwi. Dodatkowo podwyższają poziom „dobrego” cholesterolu HDL.

Ze względu na cenne właściwości spożywanie bezcukrowych lub niskocukrowych przetworów z tarniny może znacząco zmniejszyć ryzyko rozwoju zmian miażdżycowych oraz niedokrwiennej choroby serca, która jest powszechną przyczyną zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu.

Działania niepożądane owoców tarniny nie są znane, nie ma więc przeciwwskazań do jej stosowania. Z oczywistych względów przetwory zawierające alkohol nie powinny być podawane dzieciom, kobietom w ciąży i karmiącym.

Polecamy również:

Przetwory z owoców tarniny

Najczęściej wykonywanym przetworem jest sok z owoców tarniny. Można też przyrządzić domową nalewkę oraz wino. Nalewka z tarniny (z owoców suszonych lub świeżych) zachowuje wszystkie ich właściwości lecznicze. Jeśli chodzi o wino, to wyśmienicie smakuje wino z owoców tarniny i dzikiej róży, która podobnie jak tarnina ma bardzo wysoką zawartość witaminy C – silnego przeciwutleniacza, bardzo przydatnego w walce z wolnymi rodnikami.

Produkty owocowe i ziołowe pomagają na wiele problemów – zobacz, jak działają nalewki na niestrawność, nadciśnienie tętnicze czy wysoki cholesterol.

Akcesoria, które ułatwią Ci pracę w kuchni

miejsce #2

Kuchenprofi

Kuchenprofi dziadek do orzechów (ku1005273)

109,90 zł93,42 zł-15%
Materiały promocyjne partnera
Dodaj firmę Autopromocja

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Duże śniadanie nie pomaga schudnąć

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie