Objawy i przyczyny zatrzymywania wody w organizmie. Jak ograniczyć obrzęki? Zioła, suplementy diety i leki przy nadmiernej retencji wody

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Zatrzymywanie wody w organizmie najczęściej dotyczy kończyn dolnych i górnych, a także okolic brzucha i twarzy. Powodów do powstawania opuchlizny w tych rejonach może być wiele, dlatego problemu nie należy lekceważyć.
Zatrzymywanie wody w organizmie najczęściej dotyczy kończyn dolnych i górnych, a także okolic brzucha i twarzy. Powodów do powstawania opuchlizny w tych rejonach może być wiele, dlatego problemu nie należy lekceważyć. Akhararat Wathanasing/123RF
Udostępnij:
Zatrzymywanie nadmiaru wody w organizmie to nie tylko problem estetyczny, ale też źródło dyskomfortu i możliwy objaw niektórych chorób czy zwiększonego ryzyka ich rozwoju. Gdy organizm gromadzi nadmiar płynów, widoczny jako opuchlizna kończyn, brzucha czy twarzy, warto poszukać przyczyn problemu i podjąć odpowiednie działania, by ograniczyć jego następstwa.

Objawy zatrzymywania wody w organizmie

Zatrzymywanie pewnych ilości wody w organizmie jest zjawiskiem normalnym, umożliwiającym regulację gospodarki wodno-elektrolitowej w organizmie. Gdy się nasila i powoduje dolegliwości, warto sprawdzić przyczyny problemu, które mogą mieć poważniejszy charakter medyczny, wymagający odpowiedniego leczenia.

Nadmierna retencja wody w ciele wywołuje objawy takie jak m.in.:

  • opuchnięcie stóp, kostek, nóg czy dłoni,
  • powiększenie obwodu brzucha,
  • obrzęk twarzy,
  • zwiększenie masy ciała nawet o 2-3 kg,
  • uczucie ociężałości,
  • pofałdowanie skóry jak po kąpieli,
  • zesztywnienie stawów w kończynach objętych opuchlizną, zwłaszcza rano,
  • bóle głowy po wstaniu z łóżka,
  • pogorszenie stanu w zespole cieśni nadgarstka.

W przypadku większej opuchlizny uciśnięcie kciukiem objętego nią obszaru, np. okolicy kostek nóg, powoduje powstanie zagłębienia, które znika w powolnym tempie.

Dowiedz się więcej na temat:

Przyczyny zatrzymywania się wody w organizmie

Zatrzymywanie wody w organizmie to sytuacja, w której w ustroju gromadzi się nadmiar płynów. Dotyczy to zwłaszcza układu krążenia oraz jam i tkanek ciała.

Najczęstszym powodem powstawania opuchlizny i obrzęków są zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, której równowaga jest szczególnie ważna dla prawidłowej pracy układu nerwowego, krążenia czy mięśni. Zatrzymywanie nadmiaru wody z ciele może wynikać z nieprawidłowości funkcjonowania narządów w obrębie tych układów.

Przyczyną zbyt dużej retencji wody mogą też być poważniejsze problemy z wątrobą, nerkami czy sercem. Jeżeli nadmierne zatrzymywanie wody w organizmie pojawia się nagle i utrzymuje dłużej niż przez tydzień, należy zasięgnąć porady lekarskiej.

Zatrzymywanie wody w organizmie może wynikać ze skłonności genetycznych, ale zwykle ma bezpośredni związek z dietą, stylem życia, masą ciała i stanem zdrowia, a zwłaszcza z kondycją układu krążenia. Częstą przyczyną jest nadmierny wzrost ciśnienia w żyłach i naczyniach włosowatych, prowadzący do przenikania wody do przestrzeni międzykomórkowych.

Większe niż zazwyczaj gromadzenie zapasów wody jest procesem normalnym w sytuacji, gdy organizm chce zapobiec jej niedoborom, jak np. przed miesiączką u kobiet czy w stanie umiarkowanego odwodnienia. Może też jednak sygnalizować mniej lub bardziej poważne problemy zdrowotne, dlatego nie należy tej dolegliwości bagatelizować.

Do najpowszechniejszych przyczyn nadmiernego zatrzymywania wody w organizmie, często działających jednocześnie, należą m.in.:

  • nadmierne spożycie sodu i/lub soli,
  • niedostateczne spożycie elektrolitów, takich jak potas, magnez i wapń,
  • wysokie spożycie oczyszczonych węglowodanów, np. cukru czy białej mąki,
  • odwodnienie lub regularne niedostateczne spożycie wody i innych płynów,
  • nadmiar kofeiny (choć mniejsze ilości mają działanie odwadniające),
  • siedzący tryb życia z niedoborem ruchu,
  • długotrwałe unieruchomienie, np. na skutek urazu,
  • zbyt długie stanie,
  • długa podróż, zwłaszcza przy zmianach ciśnienia i niskiej wilgotności powietrza, jak to ma miejsce w samolocie,
  • długotrwała aktywność, np. wielogodzinny marsz albo bieg,
  • zbyt gorące kąpiele,
  • wahania hormonalne, również przed miesiączką, w ciąży, okresie premenopauzalnym i menopauzy,
  • zaburzenia krążenia krwi w nogach,
  • osłabienie naczyń krwionośnych,
  • ciąża, gdy wahania hormonalne występują obok zaburzeń krążenia,
  • niedobór białka w diecie, np. przy restrykcyjnych, niezbilansowanych kuracjach odchudzających,
  • anemia,
  • niedobory związków mineralnych i witamin,
  • zakrzepica żylna,
  • niewydolność lub niedrożność żylna, np. pozakrzepowa,
  • zaburzenia pracy serca,
  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • zaburzenia odpływu limfy i tzw. obrzęk limfatyczny, któremu towarzyszy również poważna opuchlizna kończyny, zmiana koloru skóry i silne uczucie zmęczenia,
  • przyjmowanie niektórych leków, m.in. dostępnych bez recepty niesterydowych leków przeciwzapalnych, regulujących ciśnienie krwi, sterydów, antydepresantów czy leków stosowanych w chemioterapii.

Zatrzymywanie wody w organizmie – leczenie

Podstawą leczenia zaburzeń związanych z nadmiernym zatrzymywaniem wody w organizmie jest wyeliminowanie możliwych przyczyn problemu. W wielu przypadkach wystarczy jednak zmiana diety i stylu życia, by nie tylko ograniczyć dyskomfort i problem estetyczny związany z następstwami nasilonego zatrzymywania wody w organizmie, ale też zmniejszyć ryzyko rozwoju i objawy chorób krążeniowych, związanych u pracą nerek czy zapalnych.

Gdy źródło problemu leży w sferze medycznej, należy zasięgnąć porady lekarza. W określonych przypadkach może on przepisać leki, np. o działaniu diuretycznym, jednak ich bezpieczne stosowanie wymaga ściśle określonego postępowania, które może ustalić jedynie specjalista.

Przy dolegliwościach ze strony kończyn dolnych pomocne mogą być zabiegi usprawniające krążenie krwi w tym rejonie, m.in. częste unoszenie nóg w górę (ponad poziom serca), stosowanie żelów z heparyną i innymi składnikami wspomagającymi krążenie żylne, np. wyciągiem z kasztanowca zwyczajnego (Aesculus hippocastanum) czy arniki górskiej (Arnica montana). Ulgę przynosi także noszenie specjalnych kompresyjnych podkolanówek, pończoch czy rajstop o zmiennym ucisku, tzw. przeciwżylakowych.

Przy poważnych problemach żylnych podkolanówki o odpowiednim, leczniczym stopniu ucisku przepisuje lekarz. W innych sytuacjach można wybrać opcję profilaktyczną lub po podkolanówki czy getry w wersji sportowej, dostępne w sklepach z odzieżą dla aktywnych.

Przy lekkich obrzękach łydek, pojawiających się w wyniku nadmiernego zatrzymywania wody w tkankach nóg, ulgę przynosi delikatny masaż prowadzony od kostki w górę do kolana. Bardziej zdecydowany masaż lepiej jednak pozostawić wykwalifikowanemu specjaliście.

Zobacz także:

Zatrzymywanie wody w organizmie – zioła, suplementy diety, leki bez recepty

W przypadku nadmiernej retencji wody w organizmie pomocne mogą być produkty dostępne w sklepach zielarskich i z tzw. zdrową żywnością, a także drogeriach i aptekach:

  • suplementy diety usprawniające krążenie żylne, np. z diosminą, która jest naturalnym antyoksydantem z grupy flawonoidów, wyciągiem z ruszczyka kolczastego (Ruscus aculeatus) czy z miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba).
  • preparaty z rutyną i innymi flawonoidami, np. cytrusowymi, które przyczyniają się do lepszego uszczelnienia naczyń krwionośnych, i najczęściej występują w suplementach diety z witaminą C, która wspomaga ich działanie,
  • woda alkaliczna o pH powyżej 8, która pomaga szybko uzupełnić niedobory wody w organizmie,
  • sól potasowa (niskosodowa) do stosowania na co dzień, raczej niż suplementy diety zawierające potas,
  • cytrynian magnezu w dawce zawierającej 200 mg tego pierwiastka jako uzupełnienie poziomu w diecie, skuteczne w łagodzeniu retencji wody u kobiet z PMS,
  • surowce zielarskie w postaci ekstraktów (w tabletkach, kapsułkach), a najlepiej herbatek do zaparzania (zwykle w proporcji 1 łyżka ziół na 1 szkl. wody), które pomagają też lepiej nawodnić organizm (niektóre z polecanych niżej składników mogą też być spożywane na surowo),
  • witamina B6 – wg badań z „Journal of Caring Sciences” pomaga ograniczyć objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego, takie jak właśnie zatrzymywanie wody,
  • białko serwatkowe – odżywki białkowe z tą frakcją białek mleka obfitują w albuminy, których rolą jest m.in. jest utrzymywanie wody we krwi, a niedobór sprzyja jej wyciekaniu do przestrzeni międzykomórkowych i nadmiernej retencji wody w organizmie.

Polecane zioła i przyprawy wspomagające usuwanie wody z organizmu:

  • mniszek lekarski (Taraxacum officinale),
  • skrzyp polny (Equisetum arvense),
  • seler zwyczajny (Apim graveolens)
  • koper włoski (Foeniculum vulgare),
  • pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica),
  • lubczyk ogrodowy (Levisticum officinale),
  • fiołek trójbarwny (Viola tricolor)
  • pietruszka zwyczajna (Petroselinum crispum),
  • znamiona kukurydzy zwyczajnej – nitkowate włókna na ziarnach (Zea mays),
  • czosnek pospolity (Alium sativum),
  • żurawina wielkoowocowa (Vaccinium macrocarpon).
Zatrzymywanie wody w kończynach dolnych to częsty problem osób, które długo siedzą. W sytuacjach, gdy zrobienie sobie przerwy na ruch nie jest możliwe,
Zatrzymywanie wody w kończynach dolnych to częsty problem osób, które długo siedzą. W sytuacjach, gdy zrobienie sobie przerwy na ruch nie jest możliwe, ulgę przynoszą często ćwiczenia stóp i łydek, które można wykonać bez przerywania zajęć, np. pod stołem. kzenon/123RF

Zatrzymywanie wody w organizmie – zalecana dieta i styl życia

W profilaktyce i postępowaniu ograniczającym retencję wody w organizmie w pierwszej kolejności zalecana jest zmiana diety na taką, która zawiera ograniczone ilości sodu, najczęściej występującego w postaci soli. Większość tego dodatku spożywamy razem z przetworzoną żywnością – spore ilości pochodzą z podstawowych produktów, takich jak pieczywo, sery czy wędliny.

Znacznie więcej sodu od powszechnie spożywanych zawierają przetwory solone i kiszone warzywa, a także produkty wysokoprzetworzone, tzw. żywność przemysłowa, w której sód występuje również w formie dodatków do żywności, m.in. tych wzmacniających smak. Zawiera niewiele innych niezbędnych składników mineralnych czy witamin, a obfituje w oczyszczone węglowodany, które nasilając wydzielanie insuliny powoduje reabsorbcję sodu w nerkach, zmniejszając jego ilości wydalane z moczem.

Zaleca się menu złożone z naturalnych produktów i potraw przygotowanych w domu z ograniczonym dodatkiem sodu. Takim „gotowym” menu o potwierdzonym korzystnym działaniu na zdrowie jest stosowana przeciw nadciśnieniu dieta DASH.

Ważnym elementem tej diety – i każdej innej, która ma przeciwdziałać zatrzymywaniu wody w organizmie, jest wysokie spożycie potasu. Składnik ten ma antagonistyczne działanie w stosunku do sodu, tj. działa moczopędnie i pozwala pozbyć się z organizmu nadmiaru wody, a wraz z nim – również sodu.

Dobrym źródłem potasu przy wysokim ich spożyciu są produkty takie jak:

  • pomidory,
  • awokado,
  • banany,
  • ziemniaki,
  • bataty,
  • arbuzy,
  • melony,
  • dynia,
  • buraki,
  • cytrusy,
  • suszone owoce,
  • orzechy i pestki,
  • fasola i inne nasiona roślin strączkowych,
  • zielone warzywa liściaste.

Zatrzymywaniu wody w organizmie sprzyja brak ruchu, który pomaga przeciwdziałać grawitacji, powodującej zastój krwi w kończynach dolnych. Dlatego przy przedłużającym się siedzeniu, np. w pracy czy podróży, należy robić sobie regularne przerwy na aktywność.

Gdy wstanie i przejście się jest niemożliwe, warto wykonywać ćwiczenia samych stóp, takie jak ich krążenia w kostkach, wspinanie się na palce czy naprzemienne obciąganie palców stopy i ich przyciąganie w swoim kierunku.

Co jeść, by mieć płaski brzuch? Zgrabna talia to nie tylko kwestia zlikwidowania zbędnego tłuszczyku. Warto też zadbać o sprawne trawienie, usuwanie nadmiaru wody z organizmu i redukcję objętości żołądka. Polecamy 15 sprawdzonych sposobów, które pomogą wyszczuplić środkowe rejony ciała.

Dieta na płaski brzuch – 15 sposobów na szczupłą talię, któr...

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Koniec stanu epidemii w Polsce

Wideo

Komentarze 2

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość

Aby ograniczyć obrzęki piję zieloną herbatę i niegazowaną cisowiankę w większych ilościach oraz unikam spożycia soli. Pomaga mi również zwiększenie ilości błonnika w jedzeniu.

G
Gość

Sarah getting Paid upto $18953 in the week, working on-line at home. I’m full time Student. I shocked when my sister’s told me about her check that was $97k. It’s very easy to do.GVhu everybody will get this job.Go to home media tab for additional details……

So I started______P­A­Y­B­U­Z­Z­1.C­O­M

Przejdź na stronę główną Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie