Kasztany jadalne – wartość odżywcza i właściwości. Jak przygotować pieczone kasztany?

Martyna Jaros, Agata Orzełowska
Najpopularniejszymi metodami na przygotowanie kasztanów jadalnych jest pieczenie ich w piekarniku lub gotowanie w wodzie.
Najpopularniejszymi metodami na przygotowanie kasztanów jadalnych jest pieczenie ich w piekarniku lub gotowanie w wodzie. SMarina/gettyimages.com
Udostępnij:
Kasztany jadalne, podobnie jak znane każdemu owoce kasztanowca, są symbolem jesieni. Dojrzewają w drugiej połowie października i to właśnie wtedy pojawiają się na sklepowych półkach i targach. Marony mają wiele cennych składników odżywczych oraz korzystnych dla zdrowia właściwości. Cechuje je oryginalny smak, intrygujący orzechowy aromat i zwarta konsystencja. Niestety najczęściej jadalne kasztany omijane są szerokim łukiem, ponieważ wiele osób nie wie, w jaki sposób smacznie je przygotować. Przepisów jest wiele, a najpopularniejszym są kasztany pieczone. Podpowiadamy, jak je przygotować i dlaczego warto sięgnąć po kasztany tej jesieni.

Spis treści

Kasztany jadalne a kasztan zwyczajny

Kasztan jadalny (Castanea sativa Mill.) to drzewo z rodziny bukowatych, które wbrew pozorom nie jest spokrewnione z kasztanowcem zwyczajnym rosnącym w parkach. Te popularne kasztany wykorzystywane przez dzieci do robienia ludzików, zawierają toksyczne substancje o nazwie saponiny, dlatego nie nadają się do spożycia.

Kasztan jadalny rzadko rośnie w Polsce, ponieważ nie sprzyja mu zmienny klimat. Występuje jedynie na Pomorzu Zachodnim i na Dolnym Śląsku, gdzie zimy nie są tak mroźne, jak w innych częściach kraju, oraz w ogrodach botanicznych, gdzie jest odpowiednio zabezpieczony na okres przymrozków. Ponieważ lubi ciepło, rośnie w rejonie Morza Śródziemnego, na Półwyspie Bałkańskim, Kaukazie i w Azji Mniejszej. Dojrzewają w drugiej połowie października i listopadzie.

Owoce kasztana jadalnego nazywane są też maronami. Przypominają kasztany znane z polskich parków, gdyż również mają zieloną okrywę pokrytą kolcami, jednak po jej pęknięciu ukazują się 2-3 nasiona pokryte brązową, błyszczącą skórką. Można je jeść na surowo, naciąć i ugotować na parze, gotować w wodzie lub upiec. Są bardzo wartościowym źródłem składników pokarmowych, dlatego jesienią warto znaleźć dla nich miejsce w menu.

Kasztany jadalne tradycyjnie uznawane są szczególnie we Francji i innych krajach śródziemnomorskich za afrodyzjak, co wiąże się z wysoką zawartością cynku w tych orzechach.

Prozdrowotne właściwości kasztanów jadalnych

Kasztany jadalne stanowią ciekawe urozmaicenie jesiennej diety. Są bezglutenowe, bardzo pożywne i sycące, a przy tym lekkostrawne. 100 g świeżych dostarcza:

  • ok. 200 kcal,
  • 45 g węglowodanów złożonych w postaci skrobi,
  • 7-8 g błonnika,
  • jedynie 1,5 g tłuszczów,
  • 2 g białka.

Po upieczeniu zapewniają na tę samą porcję ok. 245 kcal, 52 g węglowodanów, 3,7 g białka, 2,2 g zdrowych tłuszczów.

Kasztany jadalne sprawdzą się na diecie odchudzającej, gdyż w porównaniu do zwykłych orzechów mają trzykrotnie mniej kilokalorii. Co więcej, zapewniają sporą dawkę błonnika pokarmowego, który reguluje perystaltykę jelit i korzystnie wpływa na poziom cukru we krwi. Odpowiednia jego dawka w diecie pomaga zwalczać zaparcia, kontrolować apetyt i wytrwać na diecie o obniżonej kaloryczności.

Przeczytaj również:

Kasztany jadalne mają średni indeks glikemiczny (IG 60), dlatego osoby z cukrzycą i insulinoopornością mogą jadać je niewielkich porcjach. Ich konsumpcja wskazana jest natomiast dla osób z wysokim ciśnieniem i tendencją do zatrzymywania wody w organizmie, gdyż wyróżnia je wysoka zawartość potasu. Tylko 100 g dostarcza go aż 500 mg, co stanowi ok. 15 procent dziennego zapotrzebowania na ten składnik dla osoby dorosłej. Kasztany jadalne zaskakują też wysoką zawartością witaminy C (43 mg), która wzmacnia odporność i ściany naczyń krwionośnych. Zapewniają pewnie ilości witamin A, E i K, a także niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego witaminy z grupy B. Te orzechy to również źródło kwasu foliowego, żelaza, cynku, magnezu, a także wapnia.

Mając okazję, by spróbować jadalne kasztany, warto z niej skorzystać, by poznać ich ciekawy smak. Jednorazowa konsumpcja nie poprawi stanu zdrowia, ale z pewnością dostarczy energii do dalszego spacerowania.

Dzikie owoce rosnące w lasach, na nieużytkach czy w ogrodach to smaczny i wartościowy surowiec do przygotowania domowych przetworów. Dzięki bogactwu przeciwzapalnych związków aktywnych, cennych witamin, związków mineralnych i błonnika nie tylko wzbogacą zimową dietę, ale też pomogą zadbać o oporność i leczyć częste dolegliwości i choroby. Sprawdź, jak działają!

Te dzikie owoce występują jesienią i są idealne na przetwory...

Mąka kasztanowa

Kasztany jadalne służą do przygotowania naturalnej, bezglutenowej mąki o ciemnym kolorze i ciekawym smaku. Mąka kasztanowa jest bogatym źródłem wartości odżywczych. Ponieważ nie zawiera glutenu, sprawdza się na diecie osób chorujących na celiakię i uczulonych na gluten. W 100 g zapewnia:

  • ok. 330 kcal,
  • 70 g węglowodanów,
  • aż 16 g błonnika pokarmowego,
  • 7 g białka,
  • 3,4 g tłuszczów.

Stanowi dobre źródło magnezu, potasu, żelaza, miedzi i wapnia, witamin z grupy B oraz antyoksydantów. Jej delikatny, lekko słodki smak i orzechowy aromat docenią miłośnicy słodkich i słonych wypieków. Ta mąka sprawdzi się do przygotowania zdrowych naleśników, racuchów, babeczek, kruchych ciasteczek, gofrów, domowych ciast i pieczywa, a także zagęszczania sosów i zup.

Jak wybrać dobre kasztany jadalne?

Kasztany jadalne najlepiej kupować w sezonie, a więc w październiku i listopadzie. Dostępne są w sklepach i na targach. Dobrej jakości mają twardą i nienaruszoną brązową łupinkę, są ciężkie, a podczas potrząsania nie dają uczucia przemieszczania się wewnątrz okrywy. Lekkie lub poruszające się wewnątrz są prawdopodobnie przesuszone i stare. Można spożywać na surowo, po upieczeniu lub ugotowaniu w wodzie, albo na parze.

By placki z jabłkami wyszły najlepsze, ważna jest odmiana użytych jabłek. Te powinny być twarde, by nie rozpadły się podczas smażenia i nie rozwodniły ciasta, i lekko kwaśne, ponieważ będą stanowić ciekawy kontrast dla słodyczy aromatycznych racuszków. Polecanymi odmianami są szara reneta i antonówka.Wypróbuj najlepsze przepisy na placki z jabłkami!

Najlepsze przepisy na placki z jabłkami. Tak pysznych nie ja...

Przepis na pieczone kasztany

Pieczone kasztany mają oryginalny, lekko orzechowy smak i aromat, a ich przygotowanie nie jest trudne.

  1. Porcje orzechów należy umyć pod bieżącą wodą, osuszyć i naciąć ich brązową skórkę na krzyż.
  2. Tak przygotowane rozłożyć nacięciami do góry na blaszce wyłożonej papierem do pieczenia i wstawić do piekarnika nagrzanego do 200 stopni Celsjusza (opcja góra-dół) na 20 minut.
  3. Gotowe kasztany dają się łatwo obrać z niejadalnej łuski. Najlepiej jeść je na ciepło, jako samodzielną przekąskę do wieczornego seansu filmowego, lub dodatek do obiadu.

Z pieczonych lub ugotowanych kasztanów jadalnych można zrobić deser z dodatkiem bitej śmietany i koniaku. Można łączyć je z cynamonem lub innymi orzechami. Ze świeżych kasztanów jadalnych można zrobić kompot. Na Węgrzech masa ze świeżych przetartych kasztanów jadalnych wykorzystywana jest do ciast i deserów. W Niemczech popularna jest zupa kasztanowa. We Włoszech z kolei z mąki kasztanowej ugotowanej na wodzie lub mleku robi się tradycyjną potrawę tamtejszej kuchni, polentę.

Kto powinien uważać na kasztany jadalne

Kasztany jadalne mogą powodować uczulenia – dotyczy to zwłaszcza osób uczulonych na lateks. Po zjedzeniu kasztanów jadalnych oraz bananów i owocu kiwi może pojawić się tak zwana alergia krzyżowa. Jej objawy to ból głowy i brzucha, w rzadkich przypadkach duszności i obrzęk gardła, które są stanem bezpośrednio zagrażającym życiu.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Toksyczne warzywa, gdzie jest ich najwięcej?

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie