Rozmaryn na wzmocnienie organizmu, trawienie, łysienie i bolesne miesiączki. Odkryj lecznicze właściwości tej niezwykłej przyprawy i zioła

Monika Góralska
Monika Góralska
Gałązki rozmarynu pokryte są drobnymi listkami przypominającymi igiełki, a jego charakterystyczny zapach oraz wygląd drzewka kojarzą się z lasem.
Gałązki rozmarynu pokryte są drobnymi listkami przypominającymi igiełki, a jego charakterystyczny zapach oraz wygląd drzewka kojarzą się z lasem. Silke/pixabay.com
Rozmaryn to nie tylko przyprawa dodająca aromatu i podkreślająca smak mięs, ryb i sosów, ale też roślina zielarska o cenionych od wieków właściwościach leczniczych. Znane jest jej działanie odkażające, przeciwbakteryjne i antyoksydacyjne. Rozmaryn złagodzi objawy przeziębienia, poprawi trawienie, ukoi nerwy i odstresuje, wzmocni organizm i złagodzi bolesne miesiączki, a nawet przyspieszy porost włosów. Zobacz, jakie jeszcze właściwości ma rozmaryn i jak go stosować.

Spis treści

Czym jest rozmaryn?

Rozmaryn lekarski (Rosmarinus officinalis) to gatunek wiecznie zielonego krzewu należącego do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). W stanie dzikim osiąga nawet 3 m wysokości i występuje w rejonie Morza Śródziemnego: w Azji, północnej Afryce i południowej Europie. W Polsce natomiast często uprawiany jest w doniczkach, rzadziej w ogrodach, ponieważ nie jest mrozoodporny. Ma on długie łodygi, które w całości pokrywają wąskie, lancetowate, ciemnozielone liście od góry gładkie, a od dołu pokryte srebrnym nalotem. Wczesną wiosną krzew pokrywa się drobnymi niebieskimi, białymi lub fioletowymi kwiatami, dlatego chętnie sadzony jest jako roślina ozdobna.

Rozmaryn jest znany i ceniony od wieków w wielu kulturach, nie tylko jako przyprawa, ale też roślina lecznicza, a nawet magiczna i symboliczna. Starożytni Grecy i Rzymianie ozdabiali gałązkami rozmarynu wizerunki swoich bóstw, a w kulturze chrześcijańskiej towarzyszył on wizerunkom Matki Boskiej. Roślina jest przedstawiana jako symbol miłości, wierności i dziewictwa, a także pojawia się w kontekście miłości cielesnej oraz płodności.

Jest bohaterem wielu dzieł literackich i pieśni ludowych, chociażby polskiej pieśni wojskowej „O, mój rozmarynie”. Również Szekspir w „Hamlecie” używa symboliki tej rośliny w słowach Ofelii, która mówi: „Oto jest rozmaryn, ten, który służy wierności”. Ma to również związek z jego leczniczymi właściwościami, ponieważ już w medycynie klasztornej stosowany był jako środek wzmacniający płodność oraz regulujący cykl menstruacyjny u kobiet.

Ciekawa jest również etymologia samego słowa rozmaryn, które oznacza kwiat morza ( łac. rosa – róża i marinus – morski). Nadali mu ją starożytni Rzymianie, ponieważ w czasie nadmorskiej żeglugi unoszący się w powietrzu zapach rozmarynu oznaczał zbliżanie się do lądu.

Właściwości lecznicze rozmarynu

Surowcem leczniczym jest całe ziele (herba) lub liście rozmarynu (folium). Można je stosować w postaci świeżej, suszonej, a także wykorzystywać pozyskany z liści olejek eteryczny lub sproszkowany ekstrakt w postaci kapsułek dostępnych w aptekach.

Rozmaryn zawiera olejek eteryczny, a w nim cyneol, kamforę, pinen, linalol, borneol, kamfen, felandren, a także alkaloid – rozmarynecynę, gorycz (karnozol), kwasy: rozmarynowy, oleanolowy, ursolowy, bursztynowy, karnozolowy oraz flawonoidy (luteolinę, genkwaninę, diosmetynę i ich glikozydy), saponiny, garbniki, triterpeny. W jego składzie znajdziemy także witaminy A, B6, C oraz składniki mineralne takie jak wapń, żelazo, magnez, mangan, cynk, selen.

Rozmaryn działa:

  • przeciwzapalnie,
  • odkażająco,
  • przeciwwirusowo,
  • antybakteryjnie,
  • przeciwutleniająco,
  • wykrztuśnie,
  • wzmacniająco,
  • rozgrzewająco,
  • rozkurczowo,
  • żółciopędnie,
  • uspokajająco,
  • nasennie,
  • napotnie,
  • przeciwrobaczo,
  • moczopędnie,
  • wiatropędnie,
  • hipotensyjnie (reguluje ciśnienie krwi),
  • obniża poziom glukozy we krwi.

Rozmaryn na wzmocnienie i odporność

Rozmaryn ze względu na właściwości przeciwwirusowe, antybakteryjne i antyseptyczne oraz rozgrzewające działa wspomagająco w czasie infekcji wirusowych, bakteryjnych i grzybiczych. Warto sięgnąć po niego w czasie przeziębienia czy grypy z towarzyszącą gorączką, kaszlem, katarem, bólem gardła. Jego działanie wykrztuśne ułatwia rozrzedzanie i pozbywanie się wydzieliny zalegającej w drogach oddechowych. Rozmaryn łagodzi również objawy astmy, ponieważ łagodzi skurcz oskrzeli, dzięki czemu ułatwia oddychanie i zapobiega atakom duszności i kaszlu. Rozmaryn sprawdzi się również jako kuracja wzmacniająca po zabiegach chirurgicznych.

Właściwości przeciwgrzybiczne i przeciwbakteryjne rozmarynu sprawiają, że zapobiega on tworzeniu się płytki nazębnej oraz hamuje rozwój próchnicy. Łagodzi również stan zapalny dziąseł oraz skutecznie leczy afty i pleśniawki. Dlatego olejek rozmarynowy lub ekstrakty z rozmarynu stosuje się w produkcji past do zębów i płukanek do higieny jamy ustnej.

Uspokajające działanie olejku rozmarynowego

Sam olejek rozmarynowy, ale także napar z ziela lub liści rozmarynu działa uspokajająco, łagodzi napięcie i stres oraz relaksuje, a także obniża ciśnienie krwi i stabilizuje tętno. Picie naparu z ziela lub liści rozmarynu i wdychanie jego zapachu albo aromaterapia za pomocą olejku rozmarynowego łagodzi stany depresyjne, poprawia nastrój, a także usprawnia pamięć i koncentrację.

Rozmaryn działa również przeciwbólowo, dzięki czemu również pozytywnie wpływa na samopoczucie. Jego właściwości przeciwzapalne i antyoksydacyjne zmniejszają stan zapalny w hipokampie, części mózgu odpowiedzialnej za odczuwanie emocji, a także uczenie się, pamięć i rejestrowanie wspomnień. Dzięki temu stosowanie ekstraktów z rozmarynu może również wspomagać regenerację mózgu oraz chronić przed rozwojem chorób degeneracyjnych takich jak demencja czy choroba Alzheimera.

Rozmaryn na problemy kobiece i męskie, a także trawienie i łysienie

Działanie rozkurczowe i przeciwbólowe rozmarynu złagodzi bolesne miesiączki. Roślina reguluje również cykl menstruacyjny oraz jest pomocna w przypadku skąpych krwawień miesiączkowych, ponieważ pobudza krążenie krwi i wpływa na ukrwienie narządów płciowych. Działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze i przeciwzapalne wspomaga leczenie upławów, zapalenia przydatków, a także stanów zapalnych jąder czy prostaty u mężczyzn.

Napar z suszonych liści rozmarynu poprawia trawienie, działa rozkurczowo i przeciwwrzodowo, łagodzi bóle żołądka, usprawnia perystaltykę jelit, zapobiega wzdęciom, ponieważ działa wiatropędnie. Przeciwbakteryjne właściwości rozmarynu zwalczają bakterie Helicobacter pylori, a tym samym zmniejsza ryzyko pojawienia się wrzodów czy nowotworu żołądka, a także zapalenia żołądka typu B.

Rozmaryn działa również żółciopędnie i żółciotwórczo, dzięki czemu wspomaga pacę pęcherzyka żółciowego i zapobiega tworzeniu się kamieni żółciowych. Ma także właściwości hepaprotekcyjne, czyli działa ochronnie na miąższ wątroby oraz poprawia jej funkcje oczyszczające organizm z toksyn.

Rozmaryn przyspiesza także porost włosów. Można więc przygotować płukankę z rozmarynu lub zastosować olejek rozmarynowy i wcierać je bezpośrednio w skórę głowy. Stosowany w ten sposób zapobiega również utracie włosów u mężczyzn łagodząc objawy łysienia androgenowego.

Rozmaryn w kuchni dodaj do mięsa i ryb

Jego gałązki i liście w postaci świeżej lub suszonej służą jako przyprawa w kuchni szczególnie śródziemnomorskiej, hiszpańskiej, bałkańskiej i meksykańskiej. Podkreśli on smak mięs, wędlin, ryb, ziemniaków, zup, sosów, sałatek, gotowanych i pieczonych warzyw. Ze względu na charakterystyczny korzenno-leśny aromat można nim aromatyzować wina lub przygotować nalewkę z rozmarynu.

Warto również stosować go w formie naparu lub dodawać do mieszanek ziołowych i parzyć, a następnie spożywać w postaci aromatycznej herbaty z rozmarynu.

Przeciwwskazania do stosowania rozmarynu i olejku rozmarynowego

Rozmaryn jako przyprawa stosowany w niewielkich ilościach jest bezpieczny. Jednak jego większe dawki przyjmowane regularnie mogą wykazywać pewne działania niepożądane. Przede wszystkim zioło może uczulać, dlatego na jego stosowanie powinni uważać alergicy.

Rozmaryn ze względu na swoje właściwości rozkurczowe, pobudzające krążenie i wpływające na mięśnie macicy nie może być stosowany przez kobiety w ciąży, ponieważ może wywołać poronienie lub doprowadzić do przedwczesnego porodu. Z tych samych względów może on również zwiększać krwawienia miesiączkowe i doprowadzić do krwotoku.

Poza tym rozmaryn w większych dawkach nie powinien być stosowany przez osoby z:

  • nadciśnieniem,
  • wrzodami żołądka,
  • wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego,
  • chorobą Leśniowskiego-Crohna.
Dodaj firmę Autopromocja

Zadbaj o optymalne trawienie

miejsce #1

Bonimed

Bonimed Syrop Vernikabon complex 100 ml

36,29 zł21,35 zł-41%
miejsce #2

A-z Medica

Az MEDICA Mastika 60kaps

77,45 zł54,75 zł-29%
miejsce #3

Np Pharma

Natur Produkt Ibesan Maślan Forte 60 kaps

37,40 zł28,99 zł-22%
miejsce #4

Biocodex

Symbiosys Alflorex 30 kapsułek

40,62 zł
miejsce #5

Aflofarm

HepaSlimin 30 tabl.

8,48 zł
Materiały promocyjne partnera

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Ostrzał Kijowa. W trakcie operacji na sercu dziecka zabrakło prądu

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na stronazdrowia.pl Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie