Prawidłowe ciśnienie powinno cieszyć! Jakie jest prawidłowe ciśnienie, a kiedy mowa o nadciśnieniu? Jak właściwie zmierzyć ciśnienie krwi?

Paweł Kłoskowicz
Prawidłowe ciśnienie ważne jest w każdym wieku. W łatwy sposób można zmierzyć ten parametr wykorzystując domowy ciśnieniomierz.
Prawidłowe ciśnienie ważne jest w każdym wieku. W łatwy sposób można zmierzyć ten parametr wykorzystując domowy ciśnieniomierz. 123rf
Prawidłowe ciśnienie powinno cieszyć, ponieważ wskazuje na właściwe funkcjonowanie serca i nerek. Gdy normalne ciśnienie zaczyna przybierać wyższe wartości, może świadczyć to o rozwoju nadciśnienia tętniczego, które jest najczęstszą przyczyną przedwczesnych zgonów. Dane z 2017 roku wskazują nadciśnienie tętnicze ma ok. 10,5 mln dorosłych Polaków i wymaga zażywania leków obniżających ciśnienie np. beta-blokerów. Podpowiadamy, jak właściwie zmierzyć ciśnienie krwi oraz jakie jest prawidłowe ciśnienie u dziecka i osoby dorosłej.

Jakie jest prawidłowe ciśnienie?

Prawidłowe ciśnienie tętnicze krwi to kluczowy element wskazujący na właściwe funkcjonowanie nerek i serca, podyktowane zdrwą dietą i stylem życia. To, czy pacjent ma prawidłowe ciśnienie tętnicze, jest jedną z pierwszych rzeczy sprawdzanych przy wizytach w gabinetach lekarskich. Przedstawiamy więc normy, obowiązujące przy odczytywaniu wyników pomiaru ciśnienia krwi.

  • 120–129 na 80-84 mm Hg – normalne ciśnienie,
  • 130–139 na 85-89 mm Hg – wysokie, ale prawidłowe ciśnienie, ale powinno skłonić do podjęcia prób jego obniżenia za pomocą diety o obniżonej podaży sodu oraz zwiększenie ilości aktywności fizycznej,
  • 140-159 na 90-99 mm Hg kwalifikowane jest jako nadciśnienie pierwszego stopnia.
  • 160-179 na 100-109 mm Hg skazuje na nadciśnienie drugiego stopnia,
  • 180 na 110 mm Hg lub więcej wskazuje na nadciśnienie tętnicze trzeciego stopnia, tzw. ciężkie nadciśnienie.

Poważne problemy zdrowotne grożą osobom, których ciśnienie przez dłuższy okres utrzymuje się na poziomie powyżej 140-159 na 90-99 mm Hg.

W przypadku osób starszych nieco wyższe ciśnienie nie zawsze związane jest z nadciśnieniem. Nie oznacza to jednak, że można zignorować podwyższone ciśnienie. Konieczne jest dołożenie wszelkich starań, które pozwolą na jego obniżenie. W przypadku pacjentów poniżej 80 roku życia, ciśnienie skurczowe nie powinno przewyższać 140 mm Hg, natomiast wśród osób powyżej 80 roku życia, ciśnienie powinno być utrzymywane poniżej 150 mm Hg.

Nadciśnienie – 10 produktów, które obniżają ciśnienie tętnic...

Prawidłowe ciśnienie łączy się z tętnem. Czym jest i jak wykonać pomiar tętna?

Prawidłowe ciśnienie to podstawowe badanie, które nieodzownie łączy się z pomiarem tętna. To właśnie tętno jest drugim obok ważnym wyznacznikiem określającym prawidłowość przepływu krwi i pracy serca. Tętno to rytmiczny ruch naczyń, który w całości jest zależny od pracy serca i sprężystości ścian tętnic. Polega na naprzemiennym skurczu i rozciąganiu tętnic, w wyniku działania krwi tłoczonej przez serce.

Badanie tętna polega na zmierzeniu ilości uderzeń serca na minutę. To bardzo proste badanie, do którego wystarczą dłonie i stoper. Do badania w warunku domowym wystarczy zlokalizować za pomocą opuszków palców wskazującego i środkowego, po wewnętrznej części nadgarstka lub w okolicy aorty szyjnej. W tym miejscu przyłożyć kciuk. Następnie należy włączyć stoper i przez 60 sekund liczyć pojedyncze uderzenia. Liczba uderzeń to puls, czyli częstość pracy serca.

Optymalnie tętno powinno być niskie, ponieważ szybkie może oznaczać zwiększone ryzyko udaru mózgu, zawału serca i nadciśnienia. Wysiłek fizyczny, który przebiega z wysokim tętnem, nie wykazuje negatywnego wpływu, ponieważ puls jest wysoki, ale chwilowo.

Na wysokość tętna wpływa wiek i styl życia, ponieważ osoby aktywne fizycznie mają z reguły niższy poziom. U noworodków prawidłowe tętno mieści się w okolicy 130–140 uderzeń/min., u osób dorosłych: 66–76 uderzeń/min., natomiast u osób starszych powinno wynosić 60–65 uderzeń na minutę.

Czytaj także


Jak prawidłowo zmierzyć ciśnienie? Samo mierzenie ciśnienia nie jest skomplikowane, ale lecz uzyskać prawidłowy wynik konieczne jest pamiętanie o kilku ważnych zasadach. Przede wszystkim z wykonaniem badania warto odczekać ok. godzinę od zjedzenia dużego posiłku. Pacjent nie może być również badany zaraz po wysiłku fizycznym lub w nerwowej sytuacji, ponieważ normalne ciśnienie będzie błędnie zawyżone. Na chwilę przed badaniem nie powinno się także pić kawy oraz palić papierosów.

Do badania ciśnienie krwi warto użyć automatycznych aparatów z mankietem na ramię. Tuż przed badaniem należy wygodnie usiąść i odczekać 3-5 minut, by uspokoić puls. Ciśnieniomierz należy umieścić na ręce ok. 1,5 -2 cm powyżej łokcia. Rzepy urządzenia powinny być mocno zaciśnięte i znajdować się na wysokości serca. Przed wykonaniem pomiaru, siadamy w wygodnej pozycji i głęboko oddychamy. W trakcie badania nie powinno się rozmawiać i poruszać ręką. Ciśnieniomierz będzie stopniowo zaciskał naszą rękę, aż do momentu, kiedy na ekranie pojawi się wynik pomiaru.

Czytaj także

Prawidłowe ciśnienie w ciąży

Pomiar ciśnienia tętniczego to nieodłączna część każdej wizyty u lekarza w czasie ciąży. Normy prawidłowego ciśnienia w ciąży są właściwie takie same jak w przypadku kobiet niebędących w ciąży. W pierwszych 6. miesiącach może nawet dojść do delikatnego obniżenia ciśnienia skurczowego i nieco większego spadku ciśnienia rozkurczowego. To efekt podniesienia się poziomu progesteronu w organizmie. Takie zmiany można zaobserwować szczególnie pomiędzy 12. a 26. tygodniem ciąży.

Trzy ostatnie miesiące ciąży, gdy płód osiąga coraz większe rozmiary, zwiększa się ilość krwi krążącej w ustroju. Powodować to może nieznaczne podwyższenie ciśnienia tętniczego. Jeśli wartość ciśnienia nie przekracza górnej granicy normy, czyli jest niższe niż 140/90 mm Hg, nie powinno to martwić. Jeżeli wartość wykonanego badania jest wyższa, pacjentka może mieć nadciśnienie. W ciąży nadciśnienie zwiększa ryzyko zagrażającego życiu dziecka i matki, stanu przedrzucawkowego.

Nadciśnienie w ciąży w pierwszych miesiącach może powodować nieprawidłowym dojrzewaniem łożyska, co ogranicza dostawę składników odżywczych i tlenu do płodu. W takiej sytuacji płód może nie wzrastać prawidłowo z powodu niedotlenienia. Nadciśnienie może spowodować odklejenie się łożyska, wywołać przedwczesny poród, a nawet spowodować obumarcie płodu.

Każda ciąża przebiegająca z nadciśnieniem jest ciążą wysokiego ryzyka.

Pełnowartościowa i zdrowa dieta stosowana w okresie ciąży pomaga zachować prawidłowe ciśnienie. Podstawę diety w ciąży powinny stanowić warzywa i owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, produkty mleczne i nasiona roślin strączkowych, także mięso i jaja. Te zapewnią odpowiednią ilość białka, węglowodanów, tłuszczu, witamin i soli mineralnych i błonnika pokarmowego, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Szczególnie ważne jest dostarczanie do organizmu odpowiedniej dawki potasu (wg IŻŻ 3500 mg na dobę) oraz niewiele sodu (wg IŻŻ 1500 mg na dobę).

Kiedy ciężarna zauważy lub odczuje symptomy spowodowane problemami z ciśnieniem w ciąży jak np. zaburzenia widzenia, zawroty głowy i nienaturalnie przyspieszone bicie serca, konieczna jest konsultacja z lekarzem, ponieważ ewentualna niewykryta dolegliwość może stanowić problem przy porodzie.

Czytaj także

Prawidłowe ciśnienie u dzieci

Prawidłowe ciśnienie u dziecka to równie ważny aspekt, co u osoby dorosłej. Pomiary ciśnienia u dzieci interpretowane są w nieco odmienny sposób, niż pełnoletnich, ponieważ używa się do tego siatek centylowych. Prawidłowe ciśnienie u dzieci można stwierdzić, wykorzystując siatki centylowe odpowiednie do wieku i płci dziecka. Dostępne są polskie siatki opracowane przez Centrum Zdrowia Dziecka oraz zagraniczne – zaproponowane przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). Prawidłowe wartości mieszczą się w szerokim zakresie normy od 10. do 90. percentyla lub wąskim zakresie od 25. do 75. percentyla. Średnia i najbardziej prawidłowa to wartość ciśnienia odpowiadająca wartości 50. percentylowi dla wieku i płci dziecka.

Prawidłowym ciśnieniem u dziecka nie jest ciśnienie, którego wartość odpowiadająca 90. percentylowi. Powyżej tej wartości lekarze mogą stwierdzić nadciśnienie, którego przyczyną może być występowanie ukrytej (lub stwierdzonej) choroby układu sercowo-naczyniowego lub choroby serca.

Prawidłowe ciśnienie tętnicze, czy nadciśnienie?

Problem z nadciśnieniem dotyka ok. 10,5 mln dorosłych Polaków. Uwagę na problem z ciśnieniem powinniśmy zwrócić już przy wartościach przekraczających 140/90 mm Hg. Realne zagrożenie zdrowia pojawia się przy wyniku oscylującym wokół 180/110 mm Hg. Pierwszym krokiem do obniżenia ciśnienia jest odnalezienie przyczyny. Ciężko podać jeden powód, który powoduje największe zagrożenie, jednak zazwyczaj jest to:

  • stres (zobacz: jak poradzić sobie ze stresem?,
  • zaburzenia hormonalne,
  • choroby nerek lub serca,
  • brak aktywności fizycznej,
  • niezdrowa dieta z dużą ilością soli.

Podwyższonego ciśnienia nie wolno ignorować, ponieważ w dłuższej perspektywie może doprowadzić do takich powikłań, jak niewydolność nerek, zawał serca, miażdżyca, zawał serca i udar mózgu. Aby uniknąć takich konsekwencji, warto przyjrzeć się swoim nawykom żywieniowym i wprowadzić zmiany w diecie. Zrezygnować z przetworzonych produktów i zastąpić je chudym mięsem, warzywami i owocami. Warto również wprowadzić więcej aktywności i ruchu. Z początku może to być spacer lub jazda na rowerze do pracy. Wskazane jest również ograniczenie konsumpcji alkoholu i plenia papierosów.

Cichocka A.: Nadciśnienie tętnicze krwi.... Przemysł Spożywczy 2017.

Jak wygląda życie osób z tętniczym nadciśnieniem płucnym? Odpowiada prof. dr hab. Marcin Kurzyna

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3