Skolioza, czyli boczne skrzywienie kręgosłupa – objawy, leczenie i ćwiczenia. Kiedy konieczna jest operacja skoliozy?

Daniel Grzegorzek
Marcin Balcerzak (123RF)
Skolioza to skrzywienie kręgosłupa w płaszczyźnie bocznej, które powinno być szybko skorygowane – inaczej grozi pogłębianiem się, powstawaniem deformacji i powikłaniami. Wyjaśniamy, jakie są przyczyny rozwoju tej wady, jej objawy, metody diagnostyki i terapii. Podpowiadamy, jakie stosuje się ćwiczenia, na czym polegają najbardziej nowoczesne sposoby nieinwazyjnego leczenia skoliozy i kiedy konieczna jest operacja kręgosłupa.

Co to jest skolioza?

Skolioza to zniekształcenie kręgosłupa polegające na jego skrzywieniu bocznym. W rzeczywistości ma ono charakter trójwymiarowy, co oznacza, że dochodzi do niego zarówno w płaszczyźnie czołowej („w bok”), jak i poprzecznej oraz strzałkowej (lędźwiowej). U chorych może wystąpić skolioza lewostronna lub prawostronna.

Dla tego rodzaju skrzywienia typowa jest sytuacja, w której zamiast naturalnego ułożenia kręgosłup pacjenta przyjmuje postać litery „S”. Boczne wygięcie kręgosłupa występuje zwłaszcza w obrębie jego odcinka piersiowego, w górnej bądź środowej części pleców. Jedynie w sporadycznych przypadkach skolioza dotyka wyłącznie odcinka lędźwiowego.

Skoliozę stwierdza się jedynie w przypadku, gdy kąt krzywienia kręgosłupa osiąga wartość większą niż 10 stopni. Aby to zweryfikować, konieczne jest wykonanie zdjęcia RTG.

Rodzaje skoliozy określa się ze względu na moment, w którym doszło do jej rozwoje u pacjenta. Istnieje więc: 

  • skolioza wczesnoszkolna – ujawnia się do 3. roku życia,
  • skolioza dziecięca – powstaje pomiędzy 3. a 10. rokiem życia,
  • skolioza młodzieńcza – skrzywienie rozwija się w okresie dojrzewania.

Nazwa choroby została po raz pierwszy użyta przez starożytnego greckiego lekarza, Hipokratesa.

Czytaj także: Zespół Angelmana, czyli dzieci marionetki. Choroba ma specyficzne objawy. Jak wyglądają dzieci aniołki i jak leczyć syndrom Angelmana?

Skolioza – objawy skrzywienia kręgosłupa

Skolioza może objawiać się u różnych pacjentów w odmienny sposób i wykazywać zróżnicowaną dynamikę rozwoju. Możliwe jest jednak wyróżnienie objawów charakterystycznych dla bocznego skrzywienia kręgosłupa – należą do nich zwłaszcza: 

  • wygięcie kręgosłupa w bok, 
  • jednostronny mięśniowy wał lędźwiowy,
  • powstanie garbu żebrowego,
  • nierówna wysokość bioder i ramion,
  • odstające łopatki,
  • wystawienie barku w przód i ku górze,
  • wcięcie w talii zaznaczone wyraźniej po jednej stronie tułowia.

Skolioza nie poddana leczeniu może doprowadzić do wielu komplikacji zdrowotnych, do których należą m.in.:

  • silne bóle kręgosłupa,
  • poważne i nieodwracalne deformacje tułowia,
  • redukcja pojemności życiowej płuc,
  • problemy z poruszaniem się.

Dlatego tak ważne jest to, aby możliwie jak najszybciej wykryć pierwsze symptomy bocznego skrzywienia kręgosłupa i podjąć właściwe leczenie.

Czy wiesz co, możesz zrobić, by zadbać o kręgosłup swojego dziecka? Zobacz porady, przesuwając zdjęcia w prawo, naciśnij strzałkę lub przycisk NASTĘPNE.

Problem ciężkich plecaków. Czy wiesz jak dbać o kręgosłup sw...

Jakie są przyczyny skoliozy?

Boczne skrzywienia kręgosłupa mogą zostać wywołane przez różnego rodzaju czynniki. Najczęściej u pacjentów w okresie rozwojowym występuje skolioza idiopatyczna, czyli o nieznanym konkretnym pochodzeniu. We współczesnej medycynie uznaje się wieloczynnikowe okoliczności jej powstania, uwzględniające przyczyny takie jak m.in.:

  • uwarunkowania genetyczne,
  • zaburzenia neurologiczne,
  • nieprawidłowe napięcie mięśni grzbietu (np. na skutek porażenia mózgowego),
  • niewłaściwa anatomia (np. nieprawidłowa budowa miednicy),
  • przyjmowanie przez pacjenta niewłaściwej postawy ciała,
  • rozwój raka kości,
  • asymetryczna długość nóg.
Już 86 proc. osób cierpi z powodu bólu pleców, a od początku pandemii liczba Polaków z tym problemem wzrosła o 13 procent! Powodem pogorszenia się stanu zdrowia jest brak ruchu oraz przybieranie nieprawidłowych pozycji podczas siedzenia, spania i używania urządzeń mobilnych. Gdy boli kręgosłup, trzeba działać zanim dolegliwości nieodwracalnie się pogłębią! Sprawdź 8 zdrowych nawyków dla kręgosłupa polecanych przez fizjoterapeutów! Zobacz kolejne slajdy, przesuwając zdjęcia w prawo, naciśnij strzałkę lub przycisk NASTĘPNE.

Zdrowy kręgosłup – 8 kroków w profilaktyce bólu kręgosłupa i...

Diagnostyka skoliozy

Leczenie skoliozy musi być poprzedzone skrupulatną diagnostyką. Istotne znaczenie w odgrywa w niej nieinwazyjne badanie przesiewowe. Jest ono wykonywane podczas rutynowej wizyty dziecka u lekarza rodzinnego. Poddaje on wizualnej ocenie prawidłowość postawy ciała dziecka, wykonuje badania topograficzne, a także analizę za pomocą skoliometru.

W trakcie badań przesiewowych dziecka możliwe jest wykrycia nieprawidłowości pod względem wysokości łopatek i barków, symetrii klatki piersiowej czy niewłaściwej głębokości wcięcia lędźwiowego.

Lekarz może przeprowadzić również tzw. test Adamsa. Polega on na poproszeniu pacjenta o wykonanie skłonu w przód przy zachowaniu prostych kolan. Zauważalny wał lędźwiowy lub garb żebrowy może świadczyć o skoliozie.

Przed podjęciem interwencji medycznej, konieczne jest również wykonanie zdjęcia RTG miednicy oraz kręgosłupa. W przypadku kiedy jednoznaczne postawienie diagnozy jest niemożliwe, wykonuje się również rezonans magnetyczny oraz tomografię komputerową

Warto przeczytać:

Leczenie skoliozy – ćwiczenia, rehabilitacja i gorsety. Kiedy konieczna jest operacja skoliozy?

Operacja skoliozy jest ostatecznością – u większości pacjentów wystarczające efekty zapewniają nieinwazyjne metody leczenia. Istotne jest to, aby dziecko jak najszybciej rozpoczęło systematyczną terapię ortopedyczno-rehabilitacyjną – pod stałą opieką specjalistów.

Choć całkowite wyleczenie skoliozy w większości przypadków jest niemożliwe, można zahamować rozwój deformacji i nie dopuścić do powstania konieczności wykonania operacji kręgosłupa.

Kluczowy element leczenia skoliozy to poddanie się regularnym ćwiczeniom ruchowym, których celem jest wzmocnienie mięśni odpowiedzialnych za stabilizację kręgosłupa – m.in. brzucha, miednicy czy grzbietu. Mogą to być chociażby ćwiczenia gimnastyczne czy pływanie na basenie; dobre efekty zapewnia też wykonywanie niektórych asan jogi. Zaleca się ponadto wykonywanie ćwiczeń rozciągających.

Wzmacniać należy te mięśnie, które znajdują się po stronie wypukłej skoliozy, a rozciągać zlokalizowane po stronie wklęsłej.

Pomocne są zarazem ćwiczenia ogólnorozwojowe, jak i poprawiające funkcjonowanie układu krążeniowego oraz oddechowego. Zaleca się poddawanie pacjenta rehabilitacji każdego dnia – w dwóch seriach po około 30 minut.

Ponadto należy zwracać dziecku uwagę na to, aby nosiło plecak na obu ramionach, a także unikało podwijania nóg pod pośladki w trakcie siedzenia.

Polecamy również poradniki:

W poważniejszych przypadkach, kiedy skolioza ma postać szybko postępującą, konieczne staje się łączenie ćwiczeń rehabilitacyjnych z leczeniem za pomocą gorsetów korekcyjnych. Przyjmują one postać sztywnego szkieletu, zwykle wykonanego z tworzywa sztucznego. Gorset powinien od całkowicie obejmować odcinek kręgosłupa objęty deformacją.

Gorset powinien zostać wykonany na indywidualne zamówienie z uwzględnieniem charakterystyki skrzywienia kręgosłupa udziecka. Aby jego stosowanie było skuteczne, należy nosić go przez 22-23 godziny na dobę. Rozwiązanie to można jednak stosować tylko u pacjentów znajdujących się w okresie wzrostu kostnego.

Leczenie operacyjne skoliozy jest konieczne wtedy, skrzywienie przyjmuje wartość 45–50 stopni i narasta pomimo podjęcia metod leczenia nieinwazyjnego. Operacja kręgosłupa umożliwia trwałe skorygowanie skoliozy. 

Innowacyjne sposoby leczenia skoliozy – metoda FED, FITS i Dobomed

W Polsce stosuje się już nowatorskie, nieinwazyjne sposoby leczenia bocznego skrzywienia kręgosłupa. Można do nich zaliczyć metodę: 

  • FED – jest stosowana w naszym kraju od 2010 roku. Polega na wykorzystaniu specjalnego urządzenia, które wytwarza zewnętrzną siłę. Terapia pozwala na zahamowanie procesu rotacji kręgów i ustabilizowanie kręgosłupa. Pierwsze zmiany w obrazie RTG są zwykle widoczne po kilku miesiącach leczenia.
  • FITS – terapia leczenia skoliozy, w której bierze się pod uwagę aspekt psychologiczny oraz zakłada indywidualne podejście do pacjenta. W terapii wykorzystuje się m.in. naukę oddechu rotacyjnego, a także autokorekcji w różnych sytuacjach codziennego życia.
  • Dobomed – metoda opracowana przez profesor Krystynę Dobosiewicz. Polega na wykonywaniu ćwiczeń symetrycznych, wymagających zachowania równowagi w rozkładzie ciężaru ciała pomiędzy obręczą barkową a miednicą. Stosowane są zabiegi z zakresu fizykoterapii oraz kinezyterapii, właściwe ćwiczenia korektywne, a także ćwiczenia utrwalające. Drugim elementem terapii jest trening oddechowy, prowadzący do zmniejszenia rotacji kręgosłupa.
Asany jogi są dobre na ból pleców, skrzywienie kręgosłupa, a nawet nadciśnienie. Oto popularne pozycje, które w potwierdzony sposób pomagają przy określonych chorobach i dolegliwościach. Zobacz, jak je wykonywać.

Joga leczy! Nie uwierzysz, na ile różnych problemów pomagają...

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Jak kupić dobry miód? 7 kroków

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Komentarze 1

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gosccc

Bolące stawy to naprawdę przykra i uciążliwa dolegliwość. Wiem coś o tym, bo tez przez pewien czas zmagałam sie z tym problemem. Mi pomogła maść thermolka extra z konopi i olejku CBD essenz 5% które dzięki wysokiemu stężeniu CBD ma działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne. Polecam mascją też na bolące mięśnie po większym wysiłku, wyleczyła mnie też z zakwasów. Kupić można oryginalna maść wyłącznie na tej stronce www konopiafarmacja pl

Wróć na stronazdrowia.pl Strona Zdrowia