reklama

Olej z czarnuszki – wartość odżywcza, właściwości i dawkowanie. Czy olej z czarnuszki dla dzieci jest bezpieczny?

Martyna Jaros
Martyna Jaros
Zaktualizowano 
Olej z czarnuszki
Olej z czarnuszki pixabay
Olej z czarnuszki to „płynne złoto” krajów Basenu Morza Śródziemnego. Wykazuje wiele korzystnych właściwości prozdrowotnych, m.in. obniża poziom „złego” cholesterolu, uwrażliwia tkanki na działanie insuliny i obniża stan zapalny w organizmie, szczególnie u osób otyłych. Olej z czarnuszki dla dzieci jest zalecany, w celu łagodzenia zmian zapalnych i wskazany w stanach obniżonej odporności. Jakie właściwości wykazuje olej z czarnuszki na włosy w twarz?

Olej z czarnuszki

Olej z czarnuszki siewnej (Nigella sativa L.) znany także jako olej z czarnego kminku, jest rozpowszechniony przede wszystkim w krajach Basenu Morza Śródziemnego. W starożytności określany był mianem „płynnego złota”, ze względu na swoje cenne właściwości, co potwierdzają wyniki współczesnych badań naukowych.

Olej z czarnuszki jest gęsty i przybiera barwę miodową po ciemnobrązową. Smak tego oleju wielu osobom nie przypada do gustu, ponieważ jest intensywny, gorzkawy, a przez niektórych, określany jako lekko korzenny i pieprzny. Olej z czarnuszki ma też bardzo intensywny zapach.

Najlepszy i najbardziej wartościowy jest nierafinowany (nieoczyszczony) olej z czarnuszki tłoczony na zimno. Olej ten powinien być sprzedawany w ciemnych butelkach, które chronią tłuszcz przed utlenianiem pod wpływem promieniowania słonecznego. Jeśli w sklepie dostępny jest olej w jasnej butelce – nie warto go kupować.

W warunkach domowych należy przechowywać go w szafce lub lodówce, by maksymalnie zminimalizować ryzyko zepsucia się. Czas przydatności do spożycia po otwarciu butelki wynosi ok. 3-4 miesiące. Należy pamiętać, że jest to olej, którego nie należy ogrzewać – wskazane jest spożycie go wyłącznie na surowo.

Olej z czarnuszki ma bardzo korzystny profil kwasów tłuszczowych, zawiera niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe, a także szereg cennych witamin i składników bioaktywnych. Wykorzystywany jest wspomagająco w leczeniu chorób zapalnych, zaburzeń gospodarki węglowodanowej i lipidowej, a także w celach kosmetycznych.

Czytaj także

Wartość odżywcza oleju z czarnuszki

Olej z czarnuszki to źródło bardzo korzystnych dla zdrowia, nienasyconych kwasów tłuszczowych. Główną frakcją kwasów tłuszczowych w oleju z czarnuszki są wielonienasycone kwasy tłuszczowe (WNKT), które stanowią, aż 58 proc. składu tego oleju. W mniejszej, ale w dalszym ciągu, dużej ilości występują jednonienasycone kwasy tłuszczowe (JNKT) w ilości 26 proc. Pozostałą część tłuszczową dopełniają nasycone tłuszcze, w ilości 16 procent.

Olej z czarnuszki nie zawiera cholesterolu. Kwas oleinowy z kolei najzasobniej reprezentuje jednonienasycone kwasy tłuszczowe i zaliczany jest do kwasów omega-9. Przedstawicielem WNKT najzasobniej występującym w tym oleju jest kwas linolowy – zaliczany do rodziny kwasów omega-6. Kwas linolenowy z rodziny omega-3, występuje w ilości 1 proc.

Olej z czarnuszki to także dobre źródło cennych witamin antyoksydacyjnych. Występują w nim witamina E, C oraz beta-karoten, a także witaminy z grupy B. Nie brakuje w oleju z czarnuszki składników mineralnych – obecny jest w nim cynk, selen, miedź, potas, żelazo i wapń.

Zawartość w oleju z czarnuszki związku o nazwie tymochinon determinuje wiele cennych właściwości prozdrowotnych tego produktu [1]. Tymochinon to związek o bardzo silnych właściwościach przeciwutleniających i przeciwzapalnych [2, 7]. Zawartość tego związku z oleju z czarnuszki wynosi od 595 do 3854 mg na kilogram oleju, a zawartość różni się od okresu zbioru nasion czarnuszki, z których olej jest tłoczony.

Właściwości zdrowotne oleju z czarnuszki

Olej z czarnuszki można określić mianem skarbu, ponieważ wykazuje bardzo wiele korzystnych właściwości, które wykorzystywane są we wspomaganiu leczenia wielu schorzeń i poważnych chorób.

Badacze z University of Medical Sciences w Iranie [4] przeprowadzili badanie z udziałem kobiet w wieku 25-55 lat z nadwagą lub otyłością. Kobiety przez okres 8. tygodni zażywały każdego dnia 1000 mg oleju z czarnuszki (w tym 0,01 mg tymochinonu) i stosowały dietę o kaloryczności odpowiadającej ich zapotrzebowaniu. Po tym czasie zaobserwowano, że olej z czarnuszki ma działanie przeciwzapalne i może sprzyjać utracie masy ciała.

Osiem ważnych i ciekawych faktów na temat nadwagi i otyłości...

Metaanaliza przeprowadzona przez naukowców z Kerman University of Medical [5], do której zaliczono tylko 5 publikacji, wykazała, że suplementacja oleju z czarnuszki znacznie obniża poziom CRP (białko ostrej fazy) we krwi. Działanie to zaobserwowano przede wszystkim u osób otyłych. Otyłość generuje stan zapalny, stąd warto by osoby z nadmierną masą ciała dostarczały wraz z dietą substancji, które neutralizują związki o działaniu prozapalnym.

Wielokrotnie stwierdzano, że działanie przeciwutleniające, które wykazuje olej z czarnuszki, wynika z przede wszystkim z wysokiej zawartości tymochinonu. Badacze z Uniwersytetu w Camerino zaobserwowali, że nie tylko ilość tego składnika determinuje właściwości przeciwzapalne tego tłuszczu, ale także inne fitozwiązki mają istotny wpływ.

Olej z czarnuszki powinny uwzględnić w diecie osoby chore na cukrzycę, insulinooporność i inne zaburzenie gospodarki glukozowo-insulinowej. W licznych badaniach, w wyniku regularnego stosowania niewielkich dawek oleju z czarnuszki, zaobserwowano:

  • poprawę kontroli glikemii,
  • zwiększenie wrażliwości tkanek na działanie insuliny,
  • poprawę profilu lipidowego.

Badanie z udziałem osób z cukrzycą typu 2, które miało na celu zbadanie, czy olej z czarnuszki ma wpływ na glikemię, przeprowadzili naukowcy z Uniwersytetu w Egipcie. Metmorfina jest substancją stosowaną jako lek pierwszego rzutu dla osób, u których stwierdzono zaburzenia węglowodanowe.

Zaobserwowano [6], że dawka 1350 mg oleju z czarnuszki, lepiej niż metmorfina, wpływała na obniżenie masy ciała, wartości wskaźnika BMI i obwodu talii u uczestników. Z kolei w kontekście leczenia cukrzycy, preparat farmaceutyczny był bardziej skuteczny.

Właściwości oleju z nasion czarnuszki na stan wątroby u osób z niealkoholowym stłuszczeniem, przeprowadzili naukowcy z University of Medical Sciences w Iranie. Zaobserwowali, że u osób zażywających 2,5 ml oleju z czarnuszki, co 12 godzin przez 3 miesiące, obniżeniu uległo stężenie „złego” cholesterolu LDL i triglicerydów, a podwyższeniu stężenie „dobrego” cholesterolu HDL.Ponadto zaobserwowano korzystny wpływ suplementacji na wydzielanie enzymów wątrobowych ALT i AST.

Czytaj także

Zalecane dawkowanie oleju z czarnuszki

Olej z czarnuszki jest prawdopodobnie bezpieczny do stosowania. Jednym z niewielu badań, w którym określano bezpieczeństwo stosowania oleju z czarnuszki, jest badanie z udziałem osób ze stłuszczeniem wątroby, przeprowadzone przez badaczy z Iranu. Dawka oleju z czarnuszki w nim stosowana wynosiła 5 ml (1 łyżeczka) na dobę, przez okres 3 miesięcy.

Olej z czarnuszki w większości publikacji wykazywał skuteczność w kontekście poprawy funkcjonowania gospodarki węglowodanowej oraz wspomagająco w procesie odchudzania, w dawce 1 g przy stosowaniu go przez 8 tygodni.

Wydaje się więc korzystne spożywanie 0,5 do 1 łyżeczki oleju dziennie przez ok. dwa-trzy miesiące.

Jakie są przeciwwskazania do spożywania oleju z czarnuszki?

Olej z czarnuszki stosowany w małych dawkach jest prawdopodobnie bezpieczny. Niestety zostało przeprowadzonych niewiele badań mających na celu zbadanie bezpieczeństwa tego produktu.

Nie powinny go stosować kobiety w ciąży i karmiące, ponieważ nie ma badań, w których sprawdzano bezpieczeństwo stosowania tego oleju w tych grupach. Osoby zażywające leki przeciwzakrzepowe także powinny rozsądnie korzystać z czarnuszki oraz oleju. Składniki aktywne występujące w czarnuszce mogą spowalniać proces krzepnięcia krwi, co zwiększ ryzyko krwawień.

Osoby z niskim ciśnieniem powinny uważać, gdyż czarnuszka działa hipotensyjne i może nasilać senność. U osób z cukrzycą stosujących czarnuszkę lub olej z czarnuszki, wskazana jest kontrola poziomów cukru we krwi ukierunkowana na wykrycie ewentualnej hipoglikemii wywołanej działaniem substancji aktywnych zawartych w oleju lub nasionach czarnego kminu.

Czytaj także

Olej z czarnuszki dla dzieci

Olej z czarnuszki dla dzieci warto stosować w celu wzmocnienia naturalnej odporności organizmu dziecka. Drugim wskazaniem do stosowania tego oleju w tej grupie wiekowej są alergie i problemy skórne.

Olej z czarnuszki można bezpiecznie podawać w małych ilościach i przez krótki okres czasu dziecku, które ukończyło 1. rok życia.

Olej z czarnuszki zaleca spożywać tylko na surowo, dlatego należy go podawać dziecku tylko w takiej formie. Dzienna dawka doustna zalecana dla dziecka to ok. ¼ do ½ łyżeczki przez kilka dni. Ze względu na wymagający smak, olej można wymieszać na łyżce z miodem, syropem klonowym lub dodać do posiłku. Można go również stosować miejscowo, bezpośrednio na zmiany skórne lub egzemę.[3]

Czytaj także

Olej z czarnuszki – na włosy i na twarz

Olej z czarnuszki na włosy również się sprawdzi. Polecany jest dla osób z łupieżem, a także wspomagająco na porost włosów, gdyż odżywia cebulki włosowe. Mężczyźni z łysieniem androgenowym oraz kobiety z PCOS (zespół policystycznych jajników), u których objawem choroby jest utrata włosów, mogą wypróbować masaż skóry głowy olejem z czarnuszki. Najlepiej ten zabieg wykonywać tuż przed myciem włosów, ponieważ skalp potraktowany tłuszczem, da wrażenie brudnych i zaniedbanych włosów.

Czytaj także

Olej z czarnuszki to bogate źródło wielonienasyconych kwasów tłuszczowych z rodziny omega-6, które najkorzystniej spośród wszystkich tłuszczy wpływają na kondycję skóry. Olej z czarnuszki na twarz polecany jest dla osób z wrażliwą cerą, skłonnością do podrażnień i cerą trądzikową. Warto by skorzystały z jego właściwości osoby z egzemą, łuszczycą, a także atopowym zapaleniem skóry (AZS).

Kobiety w każdym wieku skorzystają z cennych właściwości tego oleju, gdyż działa on odżywczo, regenerująco i przeciwzapalnie. Zmiękcza i ujędrnia skórę, a także działa przeciwstarzeniowo, stąd warto by kobiety po 50 roku życia włączyły ten olej do codziennej pielęgnacji swojej dojrzałej cery.

Olej z czarnuszki jest z reguły dobrze tolerowany przez osoby z cerą z tendencją do zapychania się, ponieważ ma niski wskaźnik komedogenności wynoszący 1-2. Jego właściwości wspomagają walkę z pryszczami i wykwitami skórnymi, a także pomagają na zaskórniki.

Zobacz: Dlaczego warto doprawiać potrawy czarnuszką?

  1. Adamska A., Ochocka R.J.: Nigella sativa źródłem związków bioaktywnych. Postępy Fitoterapii. 2016:17(2); 97-105.
  2. Borusiewicz M., Janeczko Z.: Nigella sativa L. – roślinny surowiec o właściwościach plejotropowych. Postępy Fitoterapii. 2015:16(4); 223-236.
  3. Kazimierczak A., Wcisło-Dziadecka D., Zmarzły N.: Zdrowie z natury – czarnuszka siewna.... Postępy Nauk Meducznych 2018; XXXI(1A): 61-64
  4. Razmpoosh E., Safi S., Mazaheri M. i inni:Badanie z udziałem kobiet otyłych. Trials, 2019
  5. Tavakoly R., Arab A., Vallianou N. i inni: Wpływ suplementacji Nigella sativa L. na białko C-reaktywne.... Complement Ther Med. 2019
  6. Bordoni L., Fedeli D., Nasuti C. i inni: Właściwości przeciwutleniające i przeciwzapalne.... Antioxidants (Basel). 2019

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3