Jak działa kwas pantotenowy i pantenol? Poznaj działanie witaminy B5 na skórę oraz zastosowanie D-panthenolu po opalaniu i na oparzenia

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Pantenol to składnik numer jeden w letnich kosmetykach. Produkty dedykowane pielęgnacji skóry opalonej i oparzonej przez słońce zawierają go najwyższe jego stężenia
Pantenol to składnik numer jeden w letnich kosmetykach. Produkty dedykowane pielęgnacji skóry opalonej i oparzonej przez słońce zawierają go najwyższe jego stężenia citalliance/123RF
Udostępnij:
Pantenol to jedna z form kwasu pantotenowego, który jest witaminą B5. Związek ten, wymieniany w składzie kosmetyków jako D-panthenol, to naturalny składnik tkanek skóry i czynnik, który przyspiesza jej regenerację. Dzięki właściwościom kojącym podrażnienia i wspomagającym gojenie uszkodzeń skóry wchodzi w skład produktów dla cery wrażliwej i suchej, a także tych specjalnych do stosowania na oparzenia i po opalaniu. Wyjaśniamy, jakie działanie ma pantenol, w jakich produktach jest stosowany i dlaczego pokocha go skóra po lecie.

Co to jest pantenol, D-panthenol czy kwas pantotenowy?

Pantenol to jedna z form witaminy B5, czyli kwasu pantotenowego. Stanowi alkoholowy analog tej witaminy, który w organizmie jest szybko w nią przekształcany w procesie utleniania. Z tego powodu pantenol, a dokładniej D-panthenol (lub dekspantenol) nosi też nazwę prowitaminy B5.

Ponieważ kwas pantotenowy jest nietrwały, w przemyśle farmaceutycznym i kosmetycznym stosuje się właśnie D-panthenol. Nazwa wskazuje, że związek ten występuje w dwóch postaciach, takich jak izomery L i D. Jedynie D-pantenol jest zmieniany w skórze w kwas pantotenowy, choć L-pantenol również ma działanie nawilżające skórę, włosy i paznokcie.

W organizmie kwas pantotenowy wchodzi w skład koenzymu A – związku o kluczowym znaczeniu w metabolizmie komórkowym, w tym w przemianach związków budujących tkanki i produkcji energii.

Witamina B5 jest niezbędna w procesach tworzenia się naskórka i wzrostu włosów oraz paznokci. Niedobory pokarmowe są widoczne w postaci pogorszenia się wyglądu – skóra staje się szorstka i łuszczy się, a włosy stają się osłabione, pozbawione blasku, wypadają i szybko pojawia się pierwsza siwizna. Podanie zewnętrze może w pewnym stopniu uzupełnić lokalne braki.

Czysty D-panthenol to gęsta, lepka, oleista ciecz. Jest rozpuszczalny w wodzie, ale nie w tłuszczach. Dla wygody i komfortu stosowania w przemyśle kosmetycznym używane są wodne roztwory pantenolu.

Produkty z pantenolem są polecane szczególnie dla skóry suchej, szorstkiej, łuszczącej się i podrażnionej, jak również wrażliwej i podatnej na przesuszenia, choć z powodzeniem sprawdza się w przypadku wszystkich typów cery.

Sucha skóra to częsty skutek braku pielęgnacji lub stosowania niewłaściwych kosmetyków lub zabiegów. Gdy naskórek zaczyna się łuszczyć i pojawiają się podrażnienia, warto szybko działać. Sprawdź 10 sposobów na poprawę kondycji przesuszonej skóry! Zobacz kolejne slajdy, przesuwając zdjęcia w prawo, naciśnij strzałkę lub przycisk NASTĘPNE.

Sucha skóra – 10 kosmetycznych rozwiązań z użyciem naturalny...

Pantenol – działanie na skórę, błony śluzowe i oczy. Jakie ma zastosowanie w kosmetykach i lekach?

Pantenol stanowi popularny składnik kosmetyków, m.in. kremów do twarzy i rąk, balsamów do ciała czy szamponów i odżywek do włosów. To również ważny związek aktywny leków (m.in. kropli i maści do nosa i oczu) oraz wyrobów specjalistycznych, przeznaczonych dla skóry podrażnionej i uszkodzonej.

D-panthenol działa jako humektant, czyli środek nawilżający, który ze względu na właściwości higroskopijne wiąże wodę. Jednocześnie łagodzi stan zapalny, dzięki temu działa na skórę kojąco i regenerująco. Zmniejsza podrażnienia i wspomaga gojenie uszkodzeń. Sprawia też, że skóra staje się odpowiednio nawilżona i chroniona prawidłowym płaszczem hydrolipidowym.

Pantenol wnika nie tylko w naskórek, ale też w struktury paznokci i włosów. Tam zwiększa możliwość wiązania wody przez strukturalne włókna kolagenowe.

Pantenol w kosmetykach do włosów działa wygładzająco, ułatwia rozczesywanie i dodaje zdrowego połysku, stymuluje też cebulki. Stosowany w preparatach do suchych i zniszczonych dłoni i paznokci pomaga ograniczyć łamliwość i rozdwajanie się płytki paznokciowej, a także łuszczenie się i pękanie naskórka.

Jako składnik kosmetyków dla skóry trądzikowej pantenol wykazuje działanie antybakteryjne i przeciwzapalne. Łagodzi zaczerwienienia, a przy tym nie zatyka porów i nie zwiększa produkcji łoju skórnego, czyli sebum.

Deksapantenol wyraźnie poprawia wygląd skóry, ponieważ ma działanie przeciwzmarszczkowe. Po przekształceniu w witaminę B5 stymuluje podziały komórek naskórka i skóry właściwej (fibroblastów), co przyspiesza ich odnowę.

D-panthenol w kroplach do oczu przyspiesza procesy regeneracji rogówki, wspomaga nawilżenie oczu i zapobiega podrażnieniom przez czynniki środowiskowe. Łagodzi też ich objawy, jak również skutki zmęczenia, takie jak zaczerwienienie oczu, swędzenie i wrażenie „piasku” pod powiekami. Podobnie działa D-panthenol w kroplach czy maściach do nosa.

Nie ma przeciwwskazań, by pantenol stosowały kobiety w ciąży, może też służyć do pielęgnacji skóry dzieci.

Pantenol nie powoduje podrażnień i uczuleń nawet w stężeniu 100 procent, choć tak jak w przypadku każdej substancji, mogą istnieć osoby reagujące w ten sposób na kontakt ze związkiem. Nie ma też działania fotouczulającego, tzn. zwiększającego wrażliwość komórek skóry na działanie promieniu ultrafioletowych. Maksymalne zalecane stężenie D-pantenolu w gotowym kosmetyku to 5 procent.

Podrażniona i zaczerwieniona skóra to częsty skutek działania niekorzystnych czynników atmosferycznych, mechanicznych i chemicznych w postaci związków obecnych w zanieczyszczeniach powietrza, kosmetykach, a nawet diecie.Objawy stanu zapalnego skóry warto łagodzić za pomocą naturalnych składników, które oprócz działania kojącego mają też właściwości regenerujące i chroniące skórę.Sprawdź w naszej galerii 10 najlepszych składników roślinnych łagodzących stan zapalny skóry!

Co na stan zapalny skóry? Naturalne składniki kosmetyczne ła...

Panthenol – pianka na oparzenia słoneczne i termiczne

Pantenol jest łatwo wchłaniany w skórę, po czym pozostaje między jej włóknami i pobudza komórki do podziałów. W ten sposób wspomaga m.in. ziarninowanie skóry w procesie gojenia się ran. Jest szczególnie skuteczny w leczeniu oparzeń słonecznych, a także termicznych, wywołanych działaniem wysokiej i niskiej temperatury.

Pantenol na oparzenia najczęściej występuje w postaci pianki, która daje się łatwo aplikować – wymaga minimum dotykania skóry przy rozprowadzaniu po jej powierzchni. Stężenie tego związku w takich preparatach to zwykle 5-15 procent.

Preparaty tego typu często mają w swoim składzie również inne składniki łagodzące, takie jak:

Preparaty na oparzenia i po opalaniu mogą też jednak mieć w składzie syntetyczne tłuszcze i emulgatory wpływające niekorzystnie na naskórek (tzw. PEGi). Te są mniej polecane, podobnie jak produkty silnie perfumowane – najbezpieczniejsze są bezzapachowe.

Pantenol wspomaga też redukcję blizn przy uszkodzeniach skóry. Zmniejsza ich powstawanie, a gdy już się utworzą, zmiękcza je i sprawia, że z czasem stają się mniej widoczne.

Skoncentrowany pantenol koi też ból oraz zaczerwienienie skóry przy drobnych skaleczeniach i po ukąszeniach owadów.

D-pantenol jest składnikiem kremów leczniczych wspomagających regenerację skóry, jak również leczenie jej stanów zapalnych, chorób pęcherzowych skóry oraz opryszczki wargowej.

Dowiedz się także:

ZOBACZ: Jak udzielić pierwszej pomocy przy oparzeniu? Warto wiedzieć, bo każdego roku w Polsce oparzeniom ulega od 200 do 300 tysięcy osób, a 3/4 z nich to dzieci. Ekspert: Ariel Szczotok, ratownik medyczny

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

miejsce #1

Semilac

Semilac Lakier Hybrydowy 136 Creamy Muffin 7ml

54,15 zł22,99 zł-58%
miejsce #2

Eveline

Eveline Hybrydowy Zmywacz Do Lakieru 150ml

15,24 zł8,99 zł-41%
miejsce #3

Gehwol

Gehwol balsam zmiękczający 125ml

52,00 zł38,78 zł-25%
miejsce #4

SUNONE

SUNONE LAMPA SUN1 UV/LED 48W BIAŁA

72,60 zł59,00 zł-19%
miejsce #5

Activeshop

POCHŁANIACZ PYŁU NA PANTOGRAFIE MOMO 6606

489,98 zł440,70 zł-10%
Materiały promocyjne partnera

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie