reklama

Slow food – trend na rozwój zrównoważony. Lista produktów tradycyjnych m.in. miód pitny, oscypek i kabanosy

Martyna Jaros
Martyna Jaros
Zaktualizowano 
Slow food to z założenia produkty o wysokiej wartości odżywczej, różnorodne i wysokiej jakości. Konsumpcja tych produktów ma sprzyjać zdrowiu, z powodu wykorzystania do ich produkcji surowców najwyższej jakości. 123rf
Slow food to ruch, którego początki sięgają włoskich lat 50. XX wieku. Slow food sprzeciwia się odrzuceniu tradycji, rezygnacji z czerpania radości z konsumpcji posiłków, stawiając na ochronę receptur produktów wytwarzanych zgodnie z dawnymi tradycjami. Obecnie produkty regionalne wytwarzane w Polsce, takie jak miód pitny czwórniak, trójniak, dwójniak i półtorak, a także oscypek i kabanosy to cenne produkty o dużej tradycji.

Slow food – co to?

„Slow food” to ruch, który powstał w 1958 roku we Włoszech, z inicjatywy Carlo Petriniego. Stworzenie ruchu Slow food było dla Petriniego spontaniczną reakcją, która miała być sprzeciwem przeciwko pierwszej restauracji typu „fast food”, która powstała we Włoszech w pobliżu słynnego Placu Hiszpańskiego w Rzymie.

Slow food – w wolnym tłumaczeniu z języka angielskiego oznacza „wolne, powolne jedzenie” odnosi się zarówno do przygotowywania posiłków, jak i ich konsumpcji. Nadrzędną ideą ruchu slow food jest „ochrona prawa smaku”.

Opiera się zatem na wykorzystywaniu uroków konsumowania posiłków, czerpania przyjemności z jedzenia, spożywania posiłków w atmosferze spokoju i najlepiej w gronie najbliższych.

Symbolem ruchu slow food, który znajduje się w logo – jest ślimak. Główna siedziba organizacji pod patronatem, której slow food realizuje swoje działania, znajduje się w miejscowości Bra we Włoszech. To organizacja działająca non-profit, która zrzesza ponad 100 tysięcy członków ze 153 krajów na całym świecie!

Fundamentem ruchu slow food są trzy nadrzędne zasady: dobro, czystość oraz sprawiedliwość. Każda z nich ma swoje ukryte znaczenie:

  • dobro – oznacza czerpanie przyjemności ze spożywanej żywności, zwracanie uwagi na jej smak i zapach – cechy wynikające z wysokiej jakości produktu. Jednocześnie jest to odwołanie do pozytywnych wrażeń i doświadczeń kulinarnych, których warto doświadczać podczas jedzenia,
  • czystość – stanowi odniesienie do wpływu, jaki ma masowa produkcja żywności, na środowisko. Zasada ta ma na celu wyłuskanie z dostępnych produktów na rynku te, które wytwarzane są z poszanowaniem ochrony środowiska naturalnego, zgodnie z tradycyjnymi recepturami i z poszanowaniem kultury regionalnej,
  • sprawiedliwość – wskazuje na godne warunki pracy i adekwatną zapłatę za wysokiej jakości produkt, dla tych osób, które uczestniczą w procesie ich wytwarzania. Produkcja tradycyjnych produktów, co wiąże się z długotrwałym procesem i jednocześnie wymaga szczegółowej wiedzy.

Czytaj także

Slow food a fast food

Slow food to opozycja przeciwko „mcdonalizacji” – konsumpcji ubogich w składniki odżywcze posiłków, do której dochodzi w dobie XXI wieku. Zakłada sprzeciw ukierunkowany na szybką konsumpcję wysokoprzetworzonych produktów, bez dogłębnej analizy ich składu, procesu produkcji oraz wpływu na organizm człowieka.

Slow food zakłada przyjemność z przygotowywania posiłków i zachęca do delektowania się ich smakiem, natomiast fast food – stawia na wygodę i szybkość przygotowania. Żywność slow food jest to żywność unikalna, charakterystyczna dla danego regionu, nie do spotkania w innym miejscu na świecie. Przeciwieństwem jest jedzenie zaliczane do fast food, które z reguły jest identyczne w każdej restauracji bez względu na miejsce spożycia.

Produkty slow food mają swoje głębokie tradycyjne i regionalne pochodzenie, a ich receptura była dopracowywana wiele lat. Slow food zakłada wsparcie dla lokalnych przedsiębiorców i rolników, co powiązane jest z silnym związaniem z kulturą i tradycjami danego regionu. Żywność ta dlatego skierowana jest przede wszystkim do świadomego konsumenta, który doceni wyjątkowość produktu i jest w stanie zapłacić za niego więcej.

Żywność fast food jest zupełnym przeciwieństwem ruchu slow. Produkowana jest masowo, zgodnie z wystandaryzowanymi recepturami i rozprowadzana na rynek globalny. Nie zakłada wsparcia dla lokalnych rolników, a wręcz do jej produkcji wykorzystywane są surowce nie mające wiele wspólnego z naturą – jak zagęstniki, spulchniacze, barwniki, aromaty i poprawiacze smaku. Konsumentem żywności fast jest przypadkowy konsument, którego celem jest zaspokojenie głodu. Żywność ta ma być przygotowana szybko po zamówieniu i możliwie szybka do spożycia – atmosfera posiłku, a także przywiązanie do tradycji jest marginalne.

Slow food to z założenia produkty o wysokiej wartości odżywczej, różnorodne i wysokiej jakości. Konsumpcja tych produktów ma sprzyjać zdrowiu, z powodu wykorzystania do ich produkcji surowców najwyższej jakości. Powszechna i łatwo dostępne fast food – kojarzone są z produktami, o wysokiej zawartości tłuszczu, niskiej jakości i są ubogie w składniki odżywcze niezbędne dla funkcjonowania organizmu.

Czytaj także

Slow food w Polsce – lista produktów

Slow food ma swoich przedstawicieli w Polsce – co bardzo cieszy i przyprawia o dumę. Jest ich aż 1300 i mieszczą się w 7 miastach: Jeleniej Górze, Krakowie, Poznaniu, Łodzi, Suwałkach, Lidzbarku Warmińskim oraz Szczecinie.

Slow food organizacja działa na rzecz ochrony tradycyjnej polskiej żywności. Pierwszym projektem była ochrona i zarejestrowanie receptury tradycyjnego oscypka, następnie miodu pitnego, a obecnie produktów jest znacznie więcej!

Oscypek to produkt, który polecany jest przez Slow Food Polska oraz otrzymał certyfikat Chronionej Nazwy Pochodzenia. Tradycyjny oscypek produkowany
Oscypek to produkt, który polecany jest przez Slow Food Polska oraz otrzymał certyfikat Chronionej Nazwy Pochodzenia. Tradycyjny oscypek produkowany jest z mleka owczego. 123rf

Slow food w Polsce przybiera postać działań na rzecz bioróżnorodności w postaci tzw. prezydiów oraz Arki Smaków. Celem prezydiów jest zagwarantowanie małym przedsiębiorstwom przyszłości związanej z produkcją tradycyjnej żywności, poprzez poszukiwanie dla nich nowych rynków zbytu, szerzenie wiedzy na ich temat wytwarzanych produktów z wyszczególnieniem ich wyjątkowej wartości odżywczej i znaczenia kulturalnego. Celem Arki Smaków jest ochrona i wyszukiwanie starodawnych receptur wytwarzania tradycyjnej żywności oraz ich rejestrowanie – by ocalić przed zapomnieniem.

Slow Food Polska rekomenduje m.in. następujące wytwory regionalne oferowane przez wyłącznie konkretnych producentów.

Sery i wędliny

  • bundz krowi – producent: Wojtek Komperda,
  • bundz owczy, bryndza i oscypek – producent: Jędruś Zubek, Józek Wojtyczka, Władysław Klimowski, Wojtek Komperda,
  • gołka – producent: Jędruś Zubek i Wojtek Komperda,
  • kiełbasa królewska, wątrobiana – producent: Jerzy Konieczny i Tradycyjne Jadło,
  • polędwica w ziołach i kiełbasa lisiecka – producent: Masarnia, Stanisław Mądry,
  • sidziński ser – producent: Zofia Nieużytek
  • sery twarogowe – producent:Nowak
  • świeże sery kozie – producent: Henryk Jasionek

Pieczywo i wypieki:

  • bułki kukiełki, chleb razowy, chleb żytni z łopaty na zakwasie – producent: Piekarnia, Władysław Kowalik
  • babki drożdżowe; ciasteczka: owsiane, brzydkie, alfonso, florentynki; rogaliki z powidłami; placek z maślaną kruszonką – producent: Consonni, Halina i Zdzisław Bartelakowie,
  • Chleb Hruby Żytni – producent: Biopiekarnia Ewa Smuk i Peter Stratenwerth,
  • Chleb Prądnicki – producent: Piekarnia Madej (Kraków),
  • Chleb Wiejski z Ziemniakami – producent: Piekarnia Mojego Taty (Kraków),
  • Chleb Żytni (100%) – producent: Piekarnia "Prawdziwy Chleb" Agnieszka Gajda-Sokołowska (Stoczki-Porąbki k. Pabianic),
  • Staropolski Chleb Sanacyjny na Liściu Kapusty – producent: Piekarnia Anmar – Anna Surmacz.

Przetwory domowe:

  • chrzan, ćwikła z chrzanem, borówki z gruszką, żur staropolski – producent: Vitapol,
  • konfitury: cytrynowa, malinowa z rumem, wiśnie korzenne – producent: Anna Langowska
  • soki: aroniowy, aroniowo-jabłkowy, jabłkowy, gruszkowy, malinowy, truskawkowy, wiśniowy, z czarnej porzeczki – producent: Andrzej Płonka, Tłocznia Soków Owocowych TeSO,
  • soki: z czarnej porzeczki, z truskawki, z wiśni – producent: Krzysztof Maurer,
  • syropy: jagodowy i malinowy; kompot: jeżynowy, malinowy, z czarnej porzeczki; ogórki konserwowe mini, patison konserwowy, śliwka w occie – producent: Krokus,
  • powidła świeckie – producent: Towarzystwo Przyjaciół Dolnej Wisły.
Tylko niektóre miody produkowane przez wybranych producentów otrzymały europejskie certyfikaty, a także są polecane przez Slow Food Polska.
Tylko niektóre miody produkowane przez wybranych producentów otrzymały europejskie certyfikaty, a także są polecane przez Slow Food Polska. 123

Miody:

  • akacjowy, lipa i bławatek, łąkowy, wielokwiatowy z mniszkiem – producent: Gospodarstwo Pszczelarskie Dutkowiak, Remigiusz Dutkowiak,
  • spadziowy – producent: Pasieka Barć, Emilia i Jacek Nowakowie,
  • wierzbowy, stuliszowy – producent: Narwiański Park Narodowy, Robert Łapiński,
  • wrzosowy – producent: Pojezierze Drawskie, Miody Drahimskie

9 rodzajów miodów nektarowych – ciekawostki, których jeszcze...

Alkohole:

  • miody pitne: AM, Gronowy, Jabłkowy, Koronny, Maliniak, Wójczyc – producent: Pasieka Jaros, Maciej Jaros
  • nalewki: Cztery Pory Roku, Jaśminowa, Wiśniowa Staropolska – producent: Nalewki Staropolskie, Karol Majewski
  • wino jabłkowe Slavena – producent: Majątek Sławno, Anita Chachulska
  • Piwo Żywe (niepasteryzowane) – producent: Browar Amber.

Oleje roślinne:

  • rydzowy (z lnianki) – producent: Semco, Krystyna i Jerzy Just,
  • rzepakowy, lniany – producent: Olejarnia Gałkowski.

Slow food – produkty regionalne i tradycyjne

Produkty regionalne, wytwarzane zgodnie z tradycyjnymi recepturami, wyróżnia się europejskimi certyfikatami. O certyfikat Gwarantowanej Tradycyjnej Specjalności, Chronione Oznaczenie Geograficzne lub Chroniona Nazwa Pochodzenia – producent sam musi się ubiegać.

Produkty, które wyróżniono jednym z wymienionych znaków odznaczają się przynależnością do danego regionu i niepowtarzalnością. Ich jakość gwarantuje renoma danego miejsca, jakość wykorzystywanych surowców wynikająca z pochodzenia geograficznego i panujących tam warunków klimatycznych, wody i zasobów ludzkich.

Kupując produkty oznaczone jednym z certyfikatów można wspierać małe lokalne przedsiębiorstwa, a przede wszystkim posmakować produktu, którego nie spotkamy w innym miejscu na ziemi.

Trzeba także podkreślić, że otrzymanie certyfikatu, oznacza, że dana nazwa produktu może być stosowana jedynie w określeniu do tego produktu, wytarzanego przez danych producentów, którzy owe certyfikaty otrzymali. Należy być wyczulonym na nazwy „ser typu..”, „produkowany jak..." oraz zdrobnienia "miodek.." itp.

Gwarantowana Tradycyjna Specjalność (GTS) – jest europejskim znakiem jakości nadawanym produktom o nazwie, która odnosi się do tradycyjnego sposobu wytwarzania danego produktu i wiąże się z tradycyjną historią. Produkt powinien być wytwarzany z wykorzystaniem tradycyjnych metod produkcji, z tradycyjnych surowców i cechować się tradycyjnym składem recepturowym. Wymienione cechy produktu powinny wyróżniać go na tle innych produktów zaliczanych do tej samej kategorii.

Wzór znaku: Gwarantowana Tradycyjna Specjalność
Wzór znaku: Gwarantowana Tradycyjna Specjalność https://www.gov.pl

W Polsce ten europejski znak jakości otrzymało dotąd 9 produktów:

  • miód pitny półtorak, dwójniak, trójniak i czwórniak,
  • kabanosy,
  • kiełbasa jałowcowa i myśliwska,
  • olej rydzowy,
  • pierekaczewnik – potrawa kuchni tatarskiej, białoruskiej, tureckiej i litewskiej, to ciasto makaronowe wałkowane na bardzo cienkie arkusze, układane na sobie jak ciasto philo i nadziewane.

Chronione Oznaczenia Geograficzne – otrzymują produkty pochodzące z danego regionu, miejsca lub kraju, których minimum jeden z etapów [produkcji musi odbywać się na obszarze, do którego odnosi się jego nazwa.

Wzór znaku: Chronione Oznaczenie Geograficzne
Wzór znaku: Chronione Oznaczenie Geograficzne https://www.gov.pl

W Polsce, aż 19 produktów otrzymało europejski certyfikat ChOG:

  • andruty kaliskie,
  • cebularz lubelski,
  • chleb prądnicki,
  • fasola korczyńska,
  • jabłka grójeckie i łąckie,
  • jagnięcina podhalańska,
  • kołacz śląski,
  • miód drahimski, kurpiowski, wrzosowy z Borów Tucholskich,
  • obwarzanek krakowski,
  • rogal świętomarciński,
  • ser koryciński swojski,
  • suska sechlońska – odmiana podsuszanej i podwędzanej śliwki,
  • śliwka szydłowska,
  • truskawka kaszubska,
  • wielkopolski ser smażony.

Chroniona Nazwa Pochodzenia (ChNP) – certyfikat nadawany jest produktom regionalnym wyróżniającym się wysoką jakością. Nazwa produktu powinna odnosić się do miejsca wytwarzania. Zarówno surowce jak i cały etap wytwarzania danego produktu musi odbywać się na terenie danego regionu.

Wzór znaku: Chroniona Nazwa Pochodzenia
Wzór znaku: Chroniona Nazwa Pochodzenia https://www.gov.pl

W Polsce 9 produktów otrzymało europejski certyfikat ChNP:

  • bryndza podhalańska,
  • fasola Piękny Jaś z Doliny Dunajca,
  • fasola wrzawska,
  • karp zatorski,
  • miód z Sejneńczyzny,
  • oscypek,
  • podkarpacki miód spadziowy,
  • redykołka,
  • wiśnia nadwiślańska.

Dowiedz się więcej na temat miodów pitnych od eksperta!

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3