Jaka musztarda jest najzdrowsza? Dowiedz się, jakie ma właściwości i sprawdź, co powinna mieć w składzie, a czego należy unikać

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Najzdrowsza musztarda to często ta najostrzejsza.
Najzdrowsza musztarda to często ta najostrzejsza. gabrielabertolini/Getty Images
Musztarda to nie tylko jeden z najpopularniejszych sosów do potraw, ale też jeden z najzdrowszych. Powstaje na bazie gorczycy, która jest spokrewniona m.in. z kapustą, kalarepą czy rzepakiem. Choć musztarda nie szkodzi, a wręcz wspomaga organizm, to przy wyborze należy zwrócić uwagę na jej skład. Sprawdź właściwości musztardy i ile zawiera kalorii. Podpowiadamy też, jak wybrać najlepszą musztardę w sklepie.

Spis treści

Z czego robi się musztardę? Skład musztardy

Musztarda jest przyprawą otrzymaną z ziarna gorczycy z dodatkiem wody, soli, cukru, octu i innych składników smakowo-zapachowych, w której mogą znaleźć się też substancje dodatkowe. Ma postać żółtego sosu o różnym stopniu rozdrobnienia nasion, od musztardy pełnoziarnistej po całkiem kremową.

Sos ten, stosowany zwłaszcza do mięs, wyróżnia piekący smak, choć może mieć on różne natężenie, zależne od rodzaju musztardy, np.:

  • stołowa – jasna i lekko ostra,
  • kremska – lekko ostra i słodkawa, drobno mielona,
  • sarepska – średnio lub mocno ostra, z gorczycy sarepskiej,
  • Dijon – mocno ostra i wyraźnie słona,
  • francuska – z całymi i łamanymi ziarnami gorczycy,
  • rosyjska – bardzo ostra, z czarną gorczycą, jest uważana za najostrzejszą, ale konkuruje z Dijon,
  • angielska – bardzo ostra,
  • bawarska – łagodna i bardzo słodka,
  • miodowa – słodka, często tylko z niewielkim dodatkiem miodu.

Ile kalorii ma musztarda i co zawiera?

Musztarda zawiera standardowo 162 kcal w 100 g, a energia ta pochodzi z tłuszczu (6,4 g – są to głównie nienasycone kwasy tłuszczowe) oraz węglowodanów – 22 g, z czego 10,5 g stanowi cukier sacharoza, w sosie jest przy tym 1,7 g błonnika. Takie wartości podają polskie tabele PZWL.

Ta porcja dostarcza ponadto witaminy E i folianów oraz nieco witamin B1 i B2. Stanowi ponadto źródło składników mineralnych – zawiera m.in. 165 mg potasu, 95 mg wapnia, 117 mg magnezu, 1,8 g żelaza, a także cynk, miedź, selen i mangan, choć jednocześnie jest w niej 760 mg sodu. Najwięcej tego składnika zawiera zwykle musztarda Dijon.

Należy jednak pamiętać, że musztardę spożywamy zwykle w niewielkich ilościach – przeważnie to najwyżej kilka łyżek (jedna to ok. 20 g i 32 kcal), również wtedy, gdy stanowi składnik potraw. To oznacza, że niekoniecznie spożywamy w niej nadmiar sodu – zwłaszcza gdy używamy musztardy do „solenia” posiłków, np. na kanapce z warzywami czy w sosie sałatkowym.

Prozdrowotne właściwości musztardy

Musztarda przygotowana z naturalnych składników jest zdrowa i polecana w diecie. W rzeczywistości to jeden z najzdrowszych sosów, zwłaszcza w porównaniu z tłustym majonezem oraz przesłodzonym ketchupem (ma nawet 30 proc. cukru). Sprawiają to nasiona gorczycy, z których korzystnego działania korzystali już starożytni Grecy i Rzymianie.

Gorczyca (Sinapis) należy do rodziny kapustowatych i jest blisko spokrewniona z rzepakiem. Do produkcji słynnego sosu stosuje się trzy gatunki – gorczycę białą, czarną i sarepską.

Nasiona gorczycy stanowią źródło antyrakowych przeciwutleniaczy, takich jak glukozynolany. W organizmie powstają z nich izotiocyjaniany, a znanym związkiem aktywnym jest synigryna. Substancja ta ma działanie przeciwzapalne, zwalczające bakterie i grzyby, a także wspierające leczenie ran. Z badań laboratoryjnych wynika, że może hamować rozprzestrzenianie się komórek nowotworowych w organizmie i wspomagać ich unicestwianie.

Związkom siarkowo-azotowym, które są typowe dla kapustnych, towarzyszą im inne związki zwalczające wolne rodniki i wywoływane przez niego stan zapalny, m.in. karoteny, a także izoramnetyna i kemferol – flawonoidy łączone w pracach naukowych m.in. z działaniem przeciwcukrzycowym i chroniącym układ krążenia.

W badaniach wykazano, że gorczyca używana tradycyjnie jako środek przeciwreumatyczny i wspierający trawienie tłustych dań rzeczywiście ma takie właściwości, a ponadto może:

  • obniżać poziom glukozy we krwi,
  • łagodzić przebieg łuszczycy,
  • zmniejszać objawy alergii kontaktowej,
  • chronić przed infekcjami m.in. przez bakterie Escherichia coli, Bacillus subtilis czy Staphylococcus aureus (gronkowiec złocisty).

Jaki rodzaj musztardy wybrać? Na to należy zwrócić uwagę, by była zdrowa

Musztarda musztardzie nierówna. Na rynku jest wręcz ogrom jej rodzajów. Są więc jej typowe odmiany, ale także niezliczone wersje od różnych producentów. Ta sama musztarda sarepska może mieć więc odmienny skład, a przez to – różną wartość odżywczą i kaloryczność.

I tak sosy dostępne w sklepach mogą zapewniać od ok. 95 kcal (i niespełna 3,5 g tłuszczu) nawet do 230 kcal (musztarda słodka o zawartości ok. 33 proc. cukru), choć wiele rodzajów ma ok. 150 kcal w 100 g, jak np. miodowa (więcej cukru, prawie 17 proc.) lub francuska z całymi ziarnami gorczycy (zawiera z tego powodu więcej białka). Nieco więcej (ok. 160 kcal) ma taka sama ilość musztardy Dijon, która zawiera ponad 10 proc. tłuszczu.

Wytwórcy prześcigają się też w tworzeniu nowych smaków, szczególnie w wiosenno-letnim okresie grillowym. Jest więc musztarda nie tylko z miodem, ale też z chili, wasabi, curry, suszonymi pomidorami, zielonym pieprzem, pieprzem cayenne, estragonem, whisky, To również pokazuje, jak różnorodne zastosowanie może mieć ten sos!

Jaka musztarda jest najzdrowsza?

Najzdrowsza musztarda to często ta najostrzejsza, bo to właśnie związki odpowiedzialne za jej palący smak mają też prozdrowotne działanie w organizmie. Nie znaczy to jednak, że powinniśmy wybierać sosy nie do zjedzenia, a tak zdarza się w przypadku niektórych partii musztardy Dijon czy rosyjskiej.

Zbyt pikantny sos podrażnia błony śluzowe nosa (substancje z gorczycy są lotne), ust i przewodu pokarmowego, co prowadzi do nieprzyjemnych objawów i może wywołać ból brzucha, biegunkę i zapalenie jelita. Nie należy więc przesadzać ani z ostrością, ani z ilością.

Przy małych ilościach musztardy w diecie powinny pozostać osoby z zaburzeniami pokarmowymi. Co więcej, te same związki, które chronią przed rakiem, działają też wolotwórczo (goitrogennie) w przypadku niedoczynności tarczycy, więc osoby z tym zaburzeniem powinny spożywać musztardę z umiarem. Należy pamiętać, że u osób wrażliwych gorczyca w kontakcie ze skórą może też wywoływać uczulenie kontaktowe.

W sklepie jak zawsze warto czytać etykiety produktów, by sprawdzić, czy w składzie produktu nie znajdują się niepożądane dodatki do żywności, zwłaszcza:

  • syntetyczne barwniki (np. karmel amoniakalny i siarczynowy – E150 z oznaczeniem od b do d),
  • konserwanty (pirosiarczyn sodu lub potasu, E223 i E224),
  • sztuczne słodziki (sacharynian sodu E954).

Niepożądane i zupełnie niepotrzebne są też dodatki zagęszczające, takie jak guma guar i guma ksantanowa. Powszechnie stosowanym i niegroźnym, a wręcz korzystnym dodatkiem jest naturalny ekstrakt kurkumy oraz jej barwnik, kurkumina.

Dobrze też, by w składzie na pierwszych miejscach nie były: cukier, woda i ocet, tylko znalazły się tam ziarna gorczycy. Zwykle znajdują się na drugim miejscu po wodzie albo occie.

Zadbaj o optymalne trawienie

Dodaj firmę Autopromocja
emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Najlepsze produkty spożywcze dla kobiet 40+

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na stronazdrowia.pl Strona Zdrowia