Kozieradka: właściwości, wartości odżywcze, zastosowania i efekty. Do czego wykorzystać nasiona kozieradki pospolitej?

Agata Orzełowska
Kozieradka ma ostro-pikantny smak i zapach podobny do lubczyku.
Kozieradka ma ostro-pikantny smak i zapach podobny do lubczyku. 123rf
Kozieradka (koniczyna grecka) to roślina o wielu cennych właściwościach prozdrowotnych. Nasiona kozieradki można stosować doustnie oraz zewnętrznie w postaci okładów z naparu. Kozieradka pospolita poprawia apetyt, działa korzystnie na procesy trawienne oraz wzmacnia odporność organizmu. Z pewnością, znana jest każdej osobie, która zmagała się z problemem nadmiernego wypadania włosów. Kozieradka na włosy, czyli wcierka z kozieradki jest jednym ze skutecznych sposobów na wzmocnienie cebulek włosowych i ograniczenie łysienia. Ten sam płyn można stosować jako tonik do pielęgnacji cery trądzikowej i łojotokowej.

Czym jest kozieradka?

Kozieradka (Trigonella foenum-graecum) to roślina jednoroczna z rodziny bobowatych. Inne nazwy kozieradki to greckie siano, koniczyna grecka, boża trawka i fenegryka. Kozieradka występuje naturalnie na terenie Azji i Europy Wschodniej, ale uprawiana jest na całym świecie, także w naszym kraju. W Polsce owocuje we wrześniu i październiku.

Do rodzaju Trigonella (kozieradka) należy ponad 80 gatunków roślin. Najbardziej znane odmiany to kozieradka pospolita, inaczej lekarska i kozieradka błękitna. Kozieradka pospolita osiąga około 60 cm wysokości, kwitnie w okresie od czerwca do lipca, a owocuje we wrześniu. Tworzy strąk o długości 3-10 cm zawierający od 12 do 20 żółto-kremowych nasion, wielkości dwóch ziarenek sezamu. Kozieradka błękitna osiąga do 1 metra wysokości i kwitnie w postaci jasnoniebieskich kwiatów. Strąk zawierający nasionka ma około 6 cm długości.

Liście i nasiona kozieradki po roztarciu w dłoniach wydzielają intensywny i charakterystyczny przyprawowy zapach. Warto wiedzieć, że suszy się je w temperaturze nie wyższej niż 50 stopni Celsjusza, gdyż niektóre składniki są wrażliwe na działanie wysokiej temperatury.

Nasiona kozieradki są lekko ostre, pikantne i goryczkowe w smaku, mają ciekawy aromat przypominający zapach lubczyku. Wykorzystuje się je w kuchni azjatyckiej i indyjskiej. Kozieradka mielona wchodzi w skład przyprawy curry w proszku i w formie past, a także różnorodnych mieszanek orientalnych. Kozieradka jest nie tylko rośliną leczniczą i przyprawową, ale również miododajną. Nie wytwarza się miodu kozieradkowego, ale dodatki nektaru tej rośliny mogą znaleźć się w miodzie wielokwiatowym.

Kozieradka – wartość odżywcza i kalorie

Kozieradka nie jest bardzo kaloryczna. 100 g nasion kozieradki dostarcza 323 kcal, 58 g węglowodanów, 23 g błonnika, 6,5 g tłuszczu i aż 23 g białka. Zawartość witamin i składników mineralnych jest wysoka:

  • sód – 67 mg,
  • potas – 770 mg,
  • wapń – 176 mg,
  • fosfor – 296 mg,
  • magnez – 191 mg,
  • żelazo – 33,5 mg,
  • cynk – 2,5 mg,
  • miedź – 1,1 mg,
  • mangan – 1,2 mg
  • witamina B1 – 0,332 mg,
  • witamina B2 – 0,366 mg,
  • witamina B3 – 1,64 mg,
  • witamina B6 – 0,6 mg,
  • foliany (kwas foliowy) – 57 μg.

Nasiona kozieradki to bogactwo również innych, cennych substancji o działaniu odżywczym. Zawarte są w nasionach kozieradki śluzy polisacharydowe w postaci galaktomannanów, które mają właściwości powlekające i ochronne. Kozieradka zawiera saponiny steroidowe, antyoksydacyjne flawonoidy (wicenina, witeksyna, izowiteksyna, orientyna, luteolina, kwercetyna), gorczyce, kumaryny, fosfolipidy (lecytyna) oraz olejek eteryczny.

Kozieradka – właściwości lecznicze

Kozieradka wykazuje szereg właściwości leczniczych i wzmacniających organizm. Dodawanie kozieradki do potraw pozytywnie wpływa na pracę przewodu pokarmowego. Substancje zawarte w nasionach działają żółciopędnie, zwiększają wydzielanie soku trzustkowego i żołądkowego, co wspiera procesy trawienia spożytego pokarmu.

Kozieradka wspiera funkcje wątroby. Wynika to z jej działania stymulującego produkcję żółci w wątrobie, która uczestniczy w trawieniu tłuszczu. Dlatego doprawianie kozieradką ciężkostrawnych dań, zapobiega niestrawnościom i uczuciu ciężkości po konsumpcji tłustych potraw. To działanie jest podobne do właściwości majeranku, który dodaje się do kapusty i potraw ze strączków.

Domowe sposoby na złagodzenie bólu żołądka! [9 PORAD]

Nasiona kozieradki stymulują trzustkę do wydzielania insuliny. Insulina to hormon, którego rolą jest dostarczenie glukozy z krwi do komórek ciała. Z tego powodu stosowanie kozieradki jest zalecane dla osób z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej, jak cukrzyca, czy insulinooporność.

Saponiny sterydowe zawarte w nasionach kozieradki są prekursorami syntezy hormonów, takich jak estrogeny i testosteron. Stosowanie kozieradki jest pomocne w łagodzeniu nieprzyjemnych dolegliwości towarzyszącym menopauzie i andropauzie u osób po 50. roku życia.

Polecamy przeczytać

Kozieradka to przyprawa, która powinna znaleźć na diecie osób z niskim poziomem żelaza we krwi. Nasiona są bardzo zasobne w żelazo niehemowe, czyli roślinne. Gorzej wchłania się w przewodzie pokarmowym, dlatego warto zadbać, aby w potrawach z dodatkiem kozieradki znalazły się świeże warzywa i owoce zasobne w witaminę C np. papryka, kwaszona kapusta. Kwas askorbinowy ułatwia przyswajanie żelaza.

Nasiona kozieradki mają działanie przeciwobrzękowe i zmniejszające podskórne wysięki. Wynika to z bardzo wysokiej zawartości potasu. Wcierkę z kozieradki przygotowaną w domu, można wykorzystać jako tonik o działaniu przyspieszającym gojenie się ran i łagodzącym zapalne zmiany trądzikowe.

Kozieradka – zastosowania lecznicze i dawkowanie

Kozieradka jest surowcem wykorzystywanym w przemyśle farmaceutycznym, kosmetycznym oraz jako przyprawa. Działanie lecznicze można wykorzystać, spożywając nasiona lub pijąc napar. Nasiona kozieradki konsumowane 1-2 razy dziennie po 1 łyżeczce przed posiłkiem wzmagają apetyt i przeciwdziałają wzdęciom oraz niestrawnościom. Ponieważ nasiona są zasobne w błonnik pokarmowy, sycą i przeciwdziałają zaparciom, pod warunkiem regularnego stosowania. Kozieradka zapewnia też spore dawki żelaza, którego niedobór powoduje osłabienie, zmęczenie i problemy z koncentracją. Dostarcza także mnóstwo potasu o działaniu obniżającym ciśnienie tętnicze, przy jednoczesnym stosowaniu diety ubogiej w sód np. dieta DASH.

Napar z kozieradki, oraz suche nasiona mogą być pomocne w stanach osłabienia organizmu, zmęczeniu i przy niedokrwistości. Antyoksydacyjne właściwości kozieradki docenią osoby z chorobami zapalnymi stawów. Kozieradkę można stosować wspomagająco przy reumatoidalnym zapaleniu stawów, oraz chorobach na tle alergicznym.

Zaparzona kozieradka wydziela śluzy, które mają właściwości nawilżające, ochronne i powlekające (podobnie jak siemię lniane). W tej formie kozieradka może być stosowana do płukanek gardła przy stanach zapalnych, na chrypkę i suchość w gardle. Ze względu na łagodną stymulację wydzielania estrogenów i testosteronu, kozieradka polecana jest kobietom w okresie menopauzy oraz mężczyznom podczas leczenia impotencji.

Napar z kozieradki poprawia samopoczucie, zwiększa zdolność koncentracji i poprawia pamięć. Warto szczyptę kozieradki mielonej dodać do kawy, by wzmocnić pobudzające działanie napoju i nadać ciekawego, korzennego posmaku.

Kozieradka na włosy. Przepis na wcierkę z kozieradki!

Wcierka z kozieradki na włosy to wspaniały produkt wzmacniający cebulki włosowe i przyspieszający porost włosów. Aplikowanie jej na skórę głowy, pozwala głębiej wniknąć składnikom odżywczym zawartym w naparze. Najlepiej działa wraz z delikatnym masażem, który pobudza mikrokrążenie w skórze głowy. Wcierka z kozieradki jest zasobna w żelazo, selen, krzem oraz witaminy z grupy B, które odżywiają cebulki włosowe i sprawiają, że są mocniejsze. Dzięki temu z cebulek wyrastają grubsze i zdrowsze włosy, oraz mniej wypadają.

Regularnie stosowana kozieradka na włosy w postaci wcierki, pomaga:

  • nawilżyć i odżywić skórę głowy,
  • zmniejszyć ilość wypadających włosów,
  • przyspieszyć porost włosów i pojawienie się tzw. baby hair,
  • ograniczyć produkcję łoju i przetłuszczanie się włosów,
  • złagodzić podrażnienia i zaczerwienienia,
  • ograniczyć swędzenie skalpu.

Wcierka z kozieradki może być stosowana przez posiadaczki każdego typu włosów: suche, zniszczone, normalne, kręcone, proste itp.

Włosy lecą garściami? Poznaj 10 przyczyn nadmiernego wypadania włosów!

Przepis na wcierkę z kozieradki:
1 łyżkę zmielonych nasion zalać wrzątkiem (ok. 150 ml) i odczekać, aż nasiona się zaparzą. Po ok. 20 minutach miksturę przelać przez sitko wyłożone gazą, aby oddzielić płyn od mielonych nasion. Gotową wcierkę można przechowywać w szklanym słoiku przez tydzień w lodówce.

Kozieradkę na włosy należy stosować regularnie przez min. 3 tygodnie, aby zaobserwować efekty. Częstotliwość aplikacji i masażu skóry to ok. 3-4 razy w tygodniu, ale można powtarzać zabieg codziennie. Masaż powinien trwać ok. 1-2 minuty. Opuszkami palców wykonuj koliste ruchy, aby dokładnie rozprowadzić płyn i nie zniszczyć włosów. Porcja wcierki do zastosowania na jeden masaż to ok. 1-2 łyżki. Już po miesiącu widać pierwsze efekty! Na głowie powinny pojawić się drobne włosy tzw. baby hair.

Wcierka z kozieradki polecana jest osobom z łysieniem androgenowym, łysieniem plackowatym oraz kobietom z obniżonym stężeniem estrogenów i żelaza (np. po ciąży), jako wspomaganie leczenia. Poleca się ją również osobom z przetłuszczającymi się włosami i skórą łojotokową. Kozieradka zmniejsza produkcję sebum i łagodzi swędzenie. Jednocześnie przyspiesza gojenie się ran, podrażnienień i zaczerwienień. Regularnie stosowana zewnętrznie, regeneruje oraz zmiękcza skórę.

Kozieradka – dawkowanie i przeciwwskazania

Kozieradka stosowana w dużych ilościach może spowodować powstawanie przykrego zapachu potu. Nie dzieje się tak w przypadku każdej osoby, jednak zdarza się i może powodować dyskomfort.

Biotyna w walce o piękne włosy. W jakich produktach występuje?

Wideo

Komentarze 1

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

L
Laura

Kozieradki nie używam, ale mam wcierkę kaminomoto z wyciągu z roślin, ekstrakty ziołowe poprawiają krążenie krwi w skórze głowy.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3