Lukrecja ma zaskakujące właściwości i zastosowanie. Ten korzeń pomaga w leczeniu refluksu, wrzodów i trądziku. Kto nie powinien jej używać?

Marta Siesicka-Osiak
Marta Siesicka-Osiak
Niepozorna lukrecja jest składnikiem wielu produktów spożywczych, a także kosmetyków i suplementów diety.
Niepozorna lukrecja jest składnikiem wielu produktów spożywczych, a także kosmetyków i suplementów diety. Psaguer / Pixabay
Właściwości lecznicze lukrecji znane są od czasów starożytnych. Współczesna medycyna potwierdza zarówno korzystne działanie korzenia lukrecji w leczeniu schorzeń górnych dróg oddechowych, problemów żołądkowych, w tym wrzodów i refluksu, jak i jej negatywne działanie u niektórych osób. Sprawdź, na co pomaga lukrecja, jakie są przeciwwskazania do jej stosowania oraz jakie środki ostrożności należy zachować.

Spis treści

Lukrecja – jak wygląda i do czego się ją wykorzystuje?

Lukrecja (Glycyrrhiza) nazywana jest także słodkim drzewem lub słodzieniem z rodziny bobowatych. To rodzaj byliny obejmujący 36 gatunków, który można spotkać w wybranych rejonach Europy, Azji oraz Australii. Jest rośliną wieloletnią o wysokości od 0,6 m do 1,5 m. Ma długie, ostro zakończone liście i groniaste kwiatostany o fioletowych kwiatach z białym żagielkiem. Korzeń ma kilka brązowych, pomarszczonych rozgałęzień o żółtym miąższu. Jest uprawiana m.in. do celów leczniczych i przemysłowych.

Surowcem wykorzystywanym w przemyśle jest korzeń lukrecji gładkiej (Glycyrrhiza glabra) który pozyskiwany jest z co najmniej trzyletnich drzew. Po okorowaniu jest on żółtawy i nie ma zapachu. Jest stosowany na rynku spożywczym – na bazie lukrecji powstają m.in. słodycze (najbardziej znane są czarne żelki i cukierki), aromatyzuje i słodzi się nim piwo oraz pieczywo, jest także wykorzystywany do produkcji nalewek i napojów.

Korzeń lukrecji bywa także składnikiem kosmetyków, które polecane są do skóry suchej, naczynkowej, a także tłustej i trądzikowej. Używany jest też w przemyśle tytoniowym do aromatyzowania tytoniu i tabaki.

Jako surowiec zielarski lukrecja stanowi składnik wielu preparatów farmaceutycznych o działaniu m.in. wykrztuśnym, rozkurczowym, przeciwwrzodowym i przeciwwirusowym.

Właściwości zdrowotne lukrecji. Jak działa korzeń tej rośliny?

Korzeń lukrecji zawiera ponad 300 substancji aktywnych, z których wiele wykazuje silne działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe. Są wśród nich flawonoidy, kumaryna, fitosterole, asparagina, a także w niewielkich ilościach: olejek eteryczny, związki lipidowe, kwasy organiczne, cholina, aminokwasy i substancje mineralne.

Głównym składnikiem aktywnym lukrecji jest glicyryzyna, która odpowiada za bardzo słodki smak korzenia. Warunkuje także jego właściwości wiązania wody w skórze, a przede wszystkim antyoksydacyjne, przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe. Jest wielokrotnie słodsza niż cukier i może być stosowana przez cukrzyków.

Glicyryzyna odpowiedzialna jest też jednak za wiele niekorzystnych skutków stosowania korzenia lukrecji, dlatego w niektórych produktach, w tym suplementach diety, używa się lukrecji deglicyryzynowej (DGL), z której usunięto te substancję.

Lecznicze właściwości lukrecji doceniali już starożytni Egipcjanie, którzy na bazie jej korzenia przygotowywali słodki napój dla faraonów. Był także stosowany w tradycyjnych chińskich, bliskowschodnich i greckich lekach w celu łagodzenia rozstroju żołądka, zmniejszenia stanu zapalnego i leczenia problemów z górnymi drogami oddechowymi.

Jak podaje dr Henryk Różański, w XIX wieku lukrecja była cenionym ziołem. Preparaty lukrecjowe były opisywane jako środek roztwarzający zalegające śluzy w drogach oddechowych, łagodzący kaszel i regulujący wypróżnienia. Na 1 l wody dawano 10-15 g korzenia rozdrobnionego i gotowano odwar. Podawano go przy kaszlu, przeziębieniu czy zatwardzeniu. Dla pobudzenia ruchów robaczkowych w przypadku zaparć robiono też dzieciom okłady z odwaru nakładane na brzuszek.

Fitoterapeuta wymienia także cenne właściwości korzenia lukrecji:

  • upłynniają wydzielinę z dróg oddechowych (sekretolityczne),
  • rozkurczowe na mięśnie gładkie dróg oddechowych,
  • wykrztuśne,
  • przeciwwrzodowe i przyspieszające gojenie nadżerek,
  • antyoksydacyjne,
  • przeciwrodnikowe,
  • antybakteryjne,
  • przeciwwirusowe,
  • przeciwzapalne na skórę, błony śluzowe, tkankę chrzęstną, kostną i łączną właściwą.

Na co pomaga korzeń lukrecji? Warto sięgać po niego przy tych schorzeniach

Jak pokazują liczne badania, dzięki swoim właściwościom korzeń lukrecji może m.in. łagodzić infekcje górnych dróg oddechowych, wspomagać leczenie wrzodów i wspierać trawienie.

Wśród dolegliwości, których leczenie warto wesprzeć preparatami na bazie korzenia lukrecji, wymieniane są:

  • problemy układu pokarmowego: niestrawność, refluks żołądkowy, zgaga, zaparcia,
  • zespół jelita nadwrażliwego,
  • przeziębienie i grypa,
  • zapalenie oskrzeli i płuc,
  • ból gardła, kaszel i chrypka,
  • choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy,
  • owrzodzenia jelita grubego,
  • stłuszczenie wątroby,
  • choroby skóry, w tym trądzik i egzema.

Dr Różański zaleca także odwar z korzenia lukrecji do stosowania zewnętrznego do przemywania i okładania skóry przy przebarwieniach, piegach i suchości, stanach zapalnych, łuszczycy, wypryskach, toczniu oraz trudno gojących się ranach i oparzeniach.

W badaniach potwierdzono także przeciwbakteryjne działanie korzenia lukrecji – gdy dzieci w wieku przedszkolnym jadły przez 3 tygodnie bezcukrowe lizaki zawierające 15 mg korzenia lukrecji (dwa razy dziennie przez 5 dni w tygodniu), znacznie zmniejszyło to liczbę bakterii Streptococcus mutans, które są główną przyczyną próchnicy i ubytków w zębach. Trzeba jednak pamiętać, że lukrecja barwi zęby.

Jak należy przyjmować korzeń lukrecji? Sposoby i dawkowanie

Korzeń lukrecji jako suplement diety dostępny jest w postaci tabletek, kapsułek i wodnych wyciągów, które należy stosować zgodnie z zaleceniem lekarza lub farmaceuty. Preparaty te wskazane są m.in. przy dolegliwościach takich jak zgaga, refluks żołądkowy, kaszel oraz infekcje bakteryjne i wirusowe. Nabyć je można w aptekach i sklepach zielarskich.

Herbatka na bazie korzenia lukrecji polecana jest przy bólach gardła. Dzienna dawka korzenia w ciągu dnia to 10-20 g surowca użytego do przygotowania odwaru lub naparu.

Jak zaleca dr Różański, na szklankę wody należy wziąć 1-2 łyżki rozdrobnionego surowca. Odwar trzeba gotować 5-15 minut, a napar – parzyć 30-40 minut. Pić po przecedzeniu po 1 szklance naparu/odwaru 2-4 razy dziennie. Przy nieżytach układu pokarmowego i oddechowego stosować małe dawki, ale często. Dzieciom można zaparzyć korzeń w mleku z miodem lub sokiem malinowym.

Żele z korzenia lukrecji stosuje się zewnętrznie w leczeniu różnych chorób skóry, w tym trądziku i egzemy.

Preparaty na bazie lukrecji powinny być stosowane krótkotrwale – do miesiąca, po tym czasie powinna nastąpić przerwa w ich przyjmowaniu.

Kto nie powinien spożywać lukrecji? Przeciwskazania i środki ostrożności

Przed wprowadzeniem suplementów na bazie lukrecji zawsze należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym. Ze względu na możliwe skutki uboczne lukrecji nie należy nadużywać ani przyjmować przewlekle, poniewać podnosi ciśnienie krwi.

Należy też uwzględnić przeciwwskazania do kuracji i nie podawać korzenia lukrecji:

  • dzieciom poniżej 4. roku życia,
  • kobietom w ciąży i karmiącym piersią,
  • osobom z nadciśnieniem tętniczym,
  • chorym z niewydolnością nerek i kamicą żółciową,
  • pacjentom z marskością wątroby i chorobami wątroby połączonymi z zastojem żółci,
  • osobom z zaburzeniami równowagi wodno-elektrolitowej.

Ze względu na to, że korzeń lukrecji zwiększa wydalanie potasu, jednocześnie podnosząc poziom chlorku sodu, nie może być on stosowany przy hipernatremii (nadmiarze sodu) i hipokaliemii (niedoborze potasu).

Należy unikać przyjmowania lukrecji także przez osoby, które stosują leki moczopędne, antyarytmiczne i sterydowe. Warto wiedzieć, że lukrecja nasila działanie: kruszyny, senesu, szakłaku, trzmieliny, naparstnicy, cebuli morskiej, strofantusa, miłka i konwalii.

Materiały promocyjne partnera
Dodaj firmę Autopromocja

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Ostrzał Kijowa. W trakcie operacji na sercu dziecka zabrakło prądu

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na stronazdrowia.pl Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie