Borówka czarna – wartości odżywcze, kalorie i właściwości. Sprawdź, jakie zastosowanie mają czarne jagody!

Agata Orzełowska
Jagody czarne (potocznie nazywane jagodami) można zbierać w lasach, należy je jednak przed spożyciem dokładnie umyć, ze względu na możliwość zakażenia chorobami odzwierzęcymi.
Jagody czarne (potocznie nazywane jagodami) można zbierać w lasach, należy je jednak przed spożyciem dokładnie umyć, ze względu na możliwość zakażenia chorobami odzwierzęcymi. Ann Louise B Holmström Hagevi/123RF
Borówka czarna jest znana i ceniona ze względu na swoje właściwości lecznicze – ma zastosowanie w medycynie ludowej i naturalnej, jest też pomocna w przypadku wielu dolegliwości, przede wszystkim ze strony układu pokarmowego. Roślina ta jest zasobna w wiele witamin oraz mikro- i makroelementów, co czyni z niej bardzo zdrowy składnik diety. Sprawdź, jakie wartości odżywcze i ile kalorii mają czarne jagody. Poznaj też właściwości i zastosowanie tej rośliny.

Co to jest borówka czarna (potocznie nazywana jagodą czarną)?

Borówka czarna (Vaccinium myrtillus L.) to roślina wieloletnia należąca do rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Znana jest także pod nazwami czarna jagoda i borówka czernica. Występuje przede wszystkim w lasach – na terenach o klimacie umiarkowanych, zarówno na nizinach, jak i w górach, poszycie lasów często jest porośnięte krzewinkami borówki czarnej.

Borówka czarna ma wiele cennych właściwości i jest bardziej zasobna w składniki odżywcze i prozdrowotne niż dostępna w sklepach borówka amerykańska. Surowiec zielarski to owoc – Fructus Myrtilli (Farmakopea – Fructus Vaccinii) i liść borówki czarnej – Folium Myrtilli.

Jagody czarne mogą być w Polsce, zgodnie z rozporządzeniem ministerialnym, zbierane wyłącznie ręcznie, bez użycia narzędzi i urządzeń niszczących lub uszkadzających rośliny.

Owoce borówki czarnej suszy się w temperaturze 50-60 stopni Celsjusza, w piekarniku albo na słońcu. Liście zbiera się wiosną lub jesienią i suszy się je w temperaturze pokojowej, w zacienionym miejscu.

Wartości odżywcze borówki czarnej

Borówka czarna zawiera garbniki (15-20%), triterpeny (kwas ursolowy, kwas oleanolowy. beta-amyryna), flawonoidy, kwas chinowy, glikozydy fenolowe (arbutyna) i biopierwiastki takie jak chrom (9 ppm), magnez, mangan oraz potas. Owoce jagody czarnej zawierają antocyjanidyny (3%): procyjanidynę, witaminy B1, B2, B3, B4; glikozydy fenolowe, flawonoidy i kwasy fenolowe oraz alkaloidy. W liściach i owocach borówki czarnej jest także substancja o nazwie arbutyna.

Borówka czarna dostarcza niewiele kalorii (51 kcal w 100 g owoców) i ma niski indeks glikemiczny (25).

Awokado na odchudzanie, cholesterol i nie tylko! Poznaj korz...

Właściwości prozdrowotne borówki czarnej

Borówka czarna ma przede wszystkim korzystne działanie na przewód pokarmowy. Zapobiega zaparciom, ma też właściwości przeciwbiegunkowe (głównie dzięki zawartym w niej pektynom, które działają ściągająco).

Borówka czarna działa przeciwbakteryjnie, zmniejsza przepuszczalność błon śluzowych jelit (dzięki garbnikom) i pomaga usuwać z organizmu toksyny bakteryjne i inne szkodliwe produkty przemiany materii.

Udowodniono skuteczność czarnej jagody w zwalczaniu bakterii z rodzaju gronkowca i Salmonelli.

Antyoksydanty zawarte w borówce czarnej zapobiegają rozwojowi zmian miażdżycowych, mają też korzystne działanie w terapii i profilaktyce zmian nowotworowych, zwłaszcza raka jelita grubego.

Borówka czarna ma też właściwości przeciwzapalne, rozluźnia naczynia krwionośne i poprawia krążenie krwi. Działa przeciwgorączkowo i przeciwpasożytniczo.

Liście borówki czarnej mają działanie przeciwbiegunkowe i przeciwbakteryjne, a dzięki zawartości związków flawonoidowych działają również moczopędnie.

Borówka czarna, dzięki zawartości glikokinin, obniża i reguluje również poziom cukru we krwi, co sprawia, że może być pomocna w profilaktyce cukrzycy oraz może być stosowana w leczeniu wspomagającym cukrzycy typu II. Za działanie przeciwcukrzycowe odpowiedzialne są dwie substancje zawarte w liściach z borówki czarnej – myrtylina i neomyrtylina.

Borówka czarna poprawia też mikrokrążenie w oku, dzięki czemu korzystnie wpływa na wzrok. Badania naukowe nie potwierdziły jednak skuteczności borówki czarnej w poprawianiu ostrości widzenia po zmroku, co jest jednym z przekonań na temat tej rośliny funkcjonujących w medycynie ludowej.

Czytaj także

Jakie są zastosowania borówki czarnej?

Suszone owoce borówki czarnej i wyciągi wodne na ich bazie są stosowane przede wszystkim w:

  • leczeniu biegunek bakteryjnych,
  • przy nieżytach żołądka i jelit,
  • w zaburzeniach ze strony układu pokarmowego spowodowanych zatruciami pokarmowymi.

Suszone owoce borówki czarnej zalecane są szczególnie w leczeniu biegunek u dzieci, natomiast świeże jagody pomogą w przypadku zaparć. Odwary z jagody czarnej stosowane są jako naturalny środek przeciwko pasożytom takim jak owsiki i glista ludzka.

Wyciągi z borówki czarnej mają zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym – wchodzą w skład leków okulistycznych, na zaburzenia krążenia i przeciwzakrzepowych. Stosowane są miejscowo (zewnętrznie) jako środek przeciwzapalny i przyspieszający gojenie się ran oraz wrzodów.

Wyciągi z liści borówki czarnej stosuje się w stanach zapalnych przewodu pokarmowego, skóry, śluzówek oraz układu moczowego. Są też przydatne w leczeniu hemoroidów.

Z czarnej jagody można robić dżemy, kompoty, wino i nalewkę. Mają one działanie podobne jak odwary z owoców borówki czarnej i mogą być stosowane w leczeniu wspomagającym przy stanach zapalnych gardła, infekcjach bakteryjnych i pasożytniczych oraz dolegliwościach ze strony układu pokarmowego.

Ze względu na swoje właściwości antyoksydacyjne jagody borówki czarnej znalazły też zastosowanie w przemyśle kosmetycznym. Dostępny jest na przykład gruboziarnisty peeling z wyciągiem z czarnej borówki.

Zdrowe i sycące produkty, które pomogą Ci schudnąć bez wyrze...

Dawkowanie borówki czarnej

Zalecana dawka lecznicza borówki czarnej to 20-60 g suszonych owoców dziennie; jednorazowo przyjmuje się 1-2 łyżki.

Borówka czarna – środki ostrożności i przeciwwskazania

Owoce borówki i preparaty na bazie wyciągów z jagód są nieszkodliwe nawet w dużych dawkach, wyciągi z owoców tej rośliny stosowane w dużych dawkach mogą mieć jednak działanie zapierające.

Z uwagi na brak badań klinicznych, preparaty, w których skład wchodzi borówka czarna nie są zalecane dla kobiet w ciąży i karmiących piersią bez uprzedniej konsultacji z lekarzem.

Jeśli biegunka trwa dłużej niż 3 dni mimo terapii z zastosowaniem czarnych jagód, należy zasięgnąć pomocy lekarskiej.

Jakie są najbardziej niezdrowe nawyki żywieniowe dzieci?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3