Szum w uszach – czym jest, skąd się bierze i jak się go pozbyć? Zobacz, jakie są najczęstsze przyczyny szumu usznego

Ewa Zwolak
Ewa Zwolak
Zaktualizowano 
W większości przypadków szumy uszne nie stanowią poważnego problemu zdrowotnego. Jednakże niekiedy wymagają konsultacji laryngologicznej. KatarzynaBiałasiewicz/123rf.com
Szum w uszach należy do grupy odczuć fantomowych i może świadczyć zarówno o łagodnej dolegliwości, jak i poważnej chorobie. W przeważającej większości przypadków to przykre i subiektywne uczucie szumienia, piszczenia czy dzwonienia w uszach, nie stanowi poważnego problemu z medycznego punktu widzenia. Może jednak powodować spory dyskomfort i utrudniać codzienne funkcjonowanie.

Według szacunków szumy uszne mogą dotyczyć aż 10-15% osób dorosłych. Prawdopodobieństwo występowania tego typu dolegliwości zwiększa się wraz z wiekiem i jest szczególnie częste u osób w podeszłym wieku w związku z pogorszeniem słuchu lub jego utratą. W niektórych przypadkach szum uszny może być błędnie utożsamiany ze słyszalnymi i tymczasowymi dźwiękami w uszach.

Szum w uszach – czym jest?

Szum w uszach jest subiektywnym doznaniem dźwiękowym zaliczanym do doznań fantomowych, co oznacza, że słyszalne dźwięki nie pochodzą z zewnątrz. Nierzadko temu objawowi towarzyszy piszczenie i dzwonienie w uszach. Co ważne, zazwyczaj różnią się one stopniem natężenia, głośnością i częstotliwością występowania. Biorąc pod uwagę natężenie szumów usznych, można wyróżnić:

  • Skompensowane szumy uszne, którym nie towarzyszy znaczny dyskomfort.
  • Nieskompensowane szumy uszne, które powodują znaczny dyskomfort i pogorszenie jakości życia. Ich konsekwencją są zaburzenia snu, stany depresyjne, zaburzenia lękowe i izolacja społeczna.

Szumy uszne, wraz z towarzyszącym im piszczeniem i dzwonieniem w uszach, mogą występować sporadycznie np. pod wpływem hałasu. Odczucia te stosunkowo często pojawiają się przy starcie samolotu. Niekiedy jednak występują nieprzerwanie przez kilka dni, miesięcy, a nawet lat. Uwzględniając częstotliwość występowania szumu w uszach, można wyróżnić:

  • Ostre szumy uszne, które występują krócej niż trzy miesiące i zwykle ustępują samoistnie.
  • Podostre szumy uszne, które nie występują w stałym natężeniu, jednakże pojawiają się stosunkowo często pod wpływem czynników zewnętrznych (np. stresu). Ich leczenie polega na farmakoterapii i opracowaniu skutecznych metod relaksacji.
  • Przewlekłe szumy uszne, które występują nieustannie przez co najmniej 12. miesięcy. Wymagają one kompleksowego leczenia – zarówno terapeutycznego, jak i farmakologicznego.

Szum w uszach – przyczyny

Odczucie szumienia, piszczenia lub dzwonienia w uszach może wynikać z dysfunkcji różnych narządów wewnętrznych. Jednakże do tej pory nie udało się jednoznacznie określić bezpośredniej przyczyny występowania szumów usznych. W większości przypadków prawdopodobnym źródłem pochodzenia tego typu objawu są nieprawidłowości w funkcjonowaniu ucha wewnętrznego. Oprócz tego szumy uszne mogą towarzyszyć urazom mózgu i poważnym stanom chorobowym. Wśród możliwych przyczyn tego typu dolegliwości można wymienić m.in.:

  • Uraz akustyczne.
  • Postępującą głuchota.
  • Starczą utratę słuchu.
  • Zatkanie przewodu słuchowego np. w wyniku czyszczenia uszu patyczkiem higienicznym.
  • Uszkodzenie błony bębenkowej.
  • Uszkodzenie nerwu słuchowego.
  • Zaburzenia pracy mózgu.
  • Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.
  • Nowotwór mózgu.
  • Chorobę Menière’a.
  • Zwyrodnienie stawu skokowo-żuchwowego.
  • Niewłaściwe zamknięcie trąbki słuchowej.
  • Uszkodzenie stawu żuchwowego.
  • Nadciśnienie tętnicze.
  • Stwardnienie rozsiane.

Przeczytaj więcej:

Jedną z częstych przyczyn szumów usznych jest czyszczenie uszu patyczkami higienicznymi. Takie postępowanie spotyka się z częstą dezaprobatą laryngo
Jedną z częstych przyczyn szumów usznych jest czyszczenie uszu patyczkami higienicznymi. Takie postępowanie spotyka się z częstą dezaprobatą laryngologów. 123rf.com

Sporadycznie występujące szumy uszne zazwyczaj związane są z reakcją na czynniki zewnętrzne. W tym w głównej mierze:

  • Nadmierny i chronicznym stresem, który może być konsekwencją traumatycznego wydarzenia np. śmierci bliskiej osoby czy wypadku komunikacyjnego.
  • Stosowaniem leków, w tym przede wszystkim przeciwbólowych, przeciwreumatycznych i przeciwdepresyjnych.
  • Hałasem, który jest zdecydowanie najczęstszą przyczyną szumów usznych. Mogą być one wywoływane przez słuchanie zbyt głośnej muzyki, hałas w pracy (np. przez młotów pneumatyczny).
  • Używki, w tym: alkohol i nikotyna. Niektórzy badacze wskazują również na kofeinę, jednakże nie zostało to potwierdzone żadnymi badaniami naukowymi.

Szum w uszach – jakie objawy towarzyszące powinny wzbudzić niepokój?

W przeważającej większości przypadków występowanie szumów usznych, szczególności sporadyczne i pod wpływem działania różnych czynników zewnętrznych, nie stanowi poważnego problemu zdrowotnego. Jednakże niepokój powinny wzbudzić uciążliwe objawy współtowarzyszące. Mowa tu w szczególności o:

  • Zawrotach głowy.
  • Nudnościach i wymiotach.
  • Pogorszeniu słuchu.
  • Drganiu powiek i oczopląsie.
  • Podwyższonej temperaturze ciała.
  • Bólu ucha.
  • Wysięku z ucha.
  • Zaburzeniach pamięci i koncentracji.
  • Podwójnym widzeniu.
  • Problemach z utrzymaniem równowagi.

Zobacz też:

Szum w uszach – leczenie domowe

Leczenie szumów uszach uzależnione jest od intensywności i częstotliwości występowania tej dolegliwości. Wówczas, gdy są one generowane przez hałas, stres, leki lub używki, można spróbować poradzić sobie z nimi na własną rękę.

  1. Unikaj sytuacji nadmiernie stresujących i naucz się walczyć ze stresem (np. za pomocą dostępnych technik relaksacyjnych).
  2. Rzuć palenie i ogranicz spożywanie alkoholu w nadmiernych dawkach.
  3. Odżywiaj się zdrowo (jedz dużo warzyw i owoców i jednocześnie unikaj wysokoprzetworzonych produktów spożywczych).
  4. Uprawiaj sport.
  5. Popraw higienę swojego snu (śpij co najmniej 7-8 h dziennie).
  6. Chroń uszy przed nadmiernym hałasem – unikaj głośnej muzyki i stosuj zatyczki do uszu.
  7. Unikaj zbyt częstego przyjmowania leków przeciwbólowych (w tym m.in. niesteroidowych leków przeciwzapalnych).
  8. Nie używaj patyczków higienicznych do czyszczenia uszu.
Szumy uszne mogą występować na skutek nadmiernego hałasu. Można się uchronić przed nimi stosując zatyczki do uszu.
Szumy uszne mogą występować na skutek nadmiernego hałasu. Można się uchronić przed nimi stosując zatyczki do uszu. pixabay.com

Szumy uszne – leczenie

Uciążliwe szumy uszne wymagają konsultacji z laryngologiem. Podstawą w diagnostyce problemu jest pogłębiony wywiad lekarski, podczas którego należy poinformować lekarza o przyjmowanych lekach, chorobach towarzyszących, a także o częstotliwości i intensywności występowania szumów usznych. Leczenie farmakologiczne szumów usznych wdrażane jest zazwyczaj w przypadku, gdy występują one powyżej trzech miesięcy. W przeważającej większości przypadków konieczne jest zastosowanie leków na receptę na szumy uszne, w tym m.in. kortyzonu i leków wspomagających krążenie krwi. Wówczas, gdy zastosowane leczenie nie przynosi zadowalających rezultatów, sięga się po inne rozwiązania, w tym:

  • Terapię poznawczo-behawioralną, która znajduje zastosowanie wówczas, gdy szumy uszne mają podłoże psychogenne.
  • Odstawienie leków, które mogą wywoływać szumy uszne.
  • Zastosowanie aparatu słuchowego i innych urządzeń poprawiających słuch.
  • Zastosowanie leków przeciwdepresyjnych i przeciwlękowych.
  • Leczenie dźwiękiem np. za pomocą zastosowania przyjemnych dźwięków odwracających uwagę od szumów.

Nieco innym problemem jest szum uszny występujący wyłącznie w jednym uchu. W takim przypadku konieczna jest diagnostyka pod kątem nerwiaka nerwu słuchowego lub jednostronnego uszkodzenia słuchu.

Jednym ze skutecznych i zyskujących na popularności sposobów leczenia szumów usznych jest generator szumu szerokopasmowego, który wytwarza szum biały (ten sam szum pomocny jest w usypianiu noworodków). Za pośrednictwem tego typu urządzenia można „nauczyć” podkorowe ośrodku słuchu panowania nad występującą dolegliwością. Generatory szumu białego przypominają aparat słuchowy. Należy nosić je minimum osiem godzin dziennie. Pierwsze rezultaty zastosowanego leczenia widoczne są już po ok. tygodniu. Jednakże wyeliminować można je dopiero po kuracji trwającej przez ok. dwa lata. Co istotne, osoby poddawane tego typu terapii, powinny wcześniej wykluczyć potencjalne przyczyny występowania szumu usznego.

Źródła:

  1. Kowalska S., Sułkowski W., Szumy uszne w uszkodzeniach słuchu spowodowanych hałasem. Medycyna po Pracy. 2001; 52: 305-313.
  2. James A.H., Tara L, Zaugg A., et.al, Wstępne różnicowanie szumu usznego, tłum. A. Jabłońska-Sorn., Medycyna po Dyplomie. 2011; 20: 110-115.

Zobacz więcej:

Jednym z niepokojących objawów towarzyszących szumom usznym jest gorączka:

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3