Trening autogenny Schultza – na czym polega i kiedy warto go stosować? Sprawdź, czym różni się on od treningu relaksacyjnego Jacobsona!

Agata Orzełowska
Trening autogenny Schultza stosuje się m.in. jako terapię wspomagającą w leczeniu nerwic i chorób o podłożu psychosomatycznym.
Trening autogenny Schultza stosuje się m.in. jako terapię wspomagającą w leczeniu nerwic i chorób o podłożu psychosomatycznym. 123rf.com/Wavebreak Media Ltd
Trening autogenny Schultza opracowany został w latach 50. XX wieku przez niemieckiego psychiatrę i psychoterapeutę Johannesa Schultza, który pracował m.in. w Instytucie Hipnozy we Wrocławiu. Celem tego treningu jest samodzielne wprowadzenie się w stan zbliżony do medytacji, który dać ma relaksację i odprężenie oraz nauczyć pacjenta panowania nad niektórymi funkcjami organizmu, takimi jak praca serca czy oddech.

Na czym polega trening autogenny Schultza?

Trening autogenny Schultza to technika relaksacji mająca na celu zmniejszenie napięcia mięśni i nerwów. Polega na wywołaniu na drodze autosugestii stanu zbliżonego do hipnozy lub medytacji, kiedy możliwa jest głęboka relaksacja i regeneracja organizmu.
Johannes Schultz korzystał z metod stosowanych w medytacji zen oraz jodze, pomijając mistyczne i religijne aspekty tych technik.

Autogenia oznacza oddziaływanie na samego siebie – jest to bardzo istotny element treningu Schultza, a kluczową rolę odgrywa w nim wyobraźnia, która pomaga danej osobie wprowadzić się w odpowiedni stan umysłu. Zaleca się wyobrażanie sobie na przykład idealnego miejsca do odpoczynku, w którym chciałoby się znaleźć i przeniesienie się tam w wyobraźni. Pomocne w tym są nagrania z muzyką relaksacyjną, prowadzące krok po kroku przez etapy treningu autogennego.

Zobacz też:

Trening autogenny Schultza – zasady i etapy

Trening autogenny Schultza obejmuje cztery pozycje wyjściowe, są to: leżenie tyłem, leżenie przodem, siedzenie na krześle z oparciem, półleżenie w fotelu. W takiej pozycji (najwygodniejszej dla danej osoby) należy wykonywać ćwiczenia z treningu autogennego raz lub dwa razy dziennie przez 3 miesiące, o tej samej porze dnia, najlepiej godzinę przed snem, nigdy bezpośrednio po posiłku.

Trening autogenny Schultza ma 6 etapów – każdy trwa około 2 tygodni. Na początku relaksacja powinna trwać 5-20 minut, następnie można ją wydłużać do 30 minut.

Pomieszczenie, w którym wykonywany jest trening autogenny, powinno być ciche, dobrze przewietrzone i zapewniać komfort termiczny. Ubranie powinno być luźne i wygodne. Zalecane jest słuchanie podczas treningu relaksacyjnej muzyki lub odgłosów przyrody.

  • I etap (1-2 tydzień) polega na uczeniu się odczuwania ciężaru ciała i wprowadzania go w stopniowy bezwład (zwiotczenia mięśni szkieletowych).
  • II etap (3-4 tydzień) to ćwiczenia polegające na odczuwaniu ciepła w całym ciele i prowadzące do zwiotczenia mięśni gładkich oraz rozszerzenia naczyń krwionośnych. W przypadku osób cierpiących na chorobę wrzodową etap ten pomija się.
  • III etap (5-6 tydzień) to ćwiczenia mające na celu opanowanie czynności serca i regulację jego pracy.
  • IV etap (7-8 tydzień) to regulacja oddechu – jest to szczególnie przydatne dla osób z problemami ze strony układu oddechowego.
  • V etap (9-10 tydzień) skupia się na zniesienie napięcia narządów jamy brzusznej; trenowane jest wrażenie ciepła na wysokości splotu słonecznego, co reguluje pracę narządów wewnętrznych, układu pokarmowego i prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych.
  • VI etap (11-12 tydzień) to ćwiczenia mające na celu regulację naczynioruchową w obrębie głowy; trening polega m.in. na odczuwaniu zimna w okolicy czoła.

Trening autogenny Schultza zakłada naukę prawidłowego oddechu oraz rozluźnienie mięśni. Polecenia treningu (dostępne do pobrania w wersji dźwiękowej) należy zapamiętać i powtarzać w myślach – można też je odtwarzać i stosować się do kolejnych zaleceń. Polecenie może brzmieć na przykład „Czuję ciepło w okolicy splotu słonecznego. Promieniuje ono i ogrzewa moje narządy wewnętrzne”.

Każdy etap powinien zakończyć się opanowaniem danego celu: uczucia ciężaru (etap I), uczucia ciepła (etap 2), regulacji pracy serca (etap 3), regulacji oddechu (etap 4), uczucia ciepła w okolicy splotu słonecznego (etap 5), wywołaniem uczucia zimna w okolicy czoła (etap 6).

Trening autogenny Schultza ma na celu wyćwiczenie następujących reakcji: umiejętności przyjęcia odpowiedniej postawy – stanu bierności i rozluźnienia mięśni, koncentracji na organizmie i sterowania organizmem (regulacji jego funkcji). Co więcej, ćwiczenie wyobraźni i przywoływanie przyjemnych scen sprzyja relaksacji umysłu i wprawia w dobry nastrój.

Zobacz też:

Wskazania do treningu autogennego Schultza

Trening autogenny Schultza stosuje się jako terapię wspomagającą w leczeniu nerwic i chorób o podłożu psychosomatycznym. Metoda ta ma również zastosowanie przy leczeniu nadciśnienia tętniczego, nerwicowego częstoskurczu serca, zaburzeń krążenia, dolegliwości ze strony układu pokarmowego, pokrzywki i innych zmian skórnych na tle nerwicowym, dusznicy oskrzelowej i nadczynności tarczycy.

Trening autogenny Schultza (jego elementy) stosowany jest też w położnictwie, przy drobnych zabiegach chirurgicznych, w neurologii oraz na przykład w pracy z dziećmi nadpobudliwymi.

Podobne zastosowania ma trening relaksacyjny Jacobsona, znany też jako progresywna relaksacja mięśni, opracowany przez amerykańskiego psychiatrę Edmunda Jacobsona. Technika ta polega na napinaniu określonej grupy mięśni, natomiast rozluźnianiu pozostałych. Trening relaksacyjny Jacobsona pomaga w stanach lękowych i nerwicach wegetatywnych, wpływa na poprawę funkcjonowania narządów wewnętrznych oraz poprawia jakość snu. Podobnie jak autogenny trening Schultza stosowany jest w stanach zmęczenia psychicznego i fizycznego, jest też elementem odnowy biologicznej proponowanej w salonach spa. Dzięki tego typu technikom można nie tylko osiągnąć stan odprężenia, ale także podnieść samoocenę i poprawić sobie nastrój.

Należy jednak pamiętać, że trening autogenny Schultza i trening relaksacyjny Jacobsona są technikami wspomagającymi leczenie, nie metodami leczenia wymienionych powyżej chorób i dolegliwości. Nie można stosować ich zamiast właściwej terapii.

Brak urlopu wypoczynkowego. Jakie może mieć to konsekwencje ...

Przeciwwskazania do treningu autogennego Schultza

Ćwiczenia zaproponowane przez Johannesa Schultza nie są w każdym przypadku wskazane. Nie powinny ich stosować osoby ze spektrum autyzmu oraz cierpiące na choroby psychotroniczne.

Przeciwwskazaniem do przeprowadzenia treningu autogennego Schultza jest też nadmierne pobudzenie emocjonalne – w takim przypadku pacjent nie jest w stanie osiągnąć wymaganego skupienia i koncentracji oraz wykonywać poleceń.

Trening autogenny Schultza nie powinien być wykonywany w czasie infekcji, szczególnie tych, którym towarzyszy gorączka.

Przeciwwskazaniem do wykonywania treningu autogennego Schultza jest też stosowanie środków psychotropowych – może on wówczas przynieść więcej szkody niż pożytku.

Dr Szymon Wichary: stresujemy się, by poradzić sobie z wyzwaniem

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3