Ferrytyna – wskaźnik poziomu żelaza. Normy we krwi i wskazania do badania. Co oznacza niska ferrytyna, a co wysoka?

Justyna Śmigaruk
Badanie ferrytyny wykonuje się najczęściej w przypadku podejrzenia anemii, reumatoidalnego zapalenia stawów czy niewydolności nerek.
Badanie ferrytyny wykonuje się najczęściej w przypadku podejrzenia anemii, reumatoidalnego zapalenia stawów czy niewydolności nerek. Penchan Pumila/123RF
Udostępnij:
Ferrytyna to białko, które pełni rolę magazynu żelaza. Badanie poziomu ferrytyny we krwi jest w stanie wykazać rzeczywiste zaopatrzenie organizmu w ten pierwiastek – w przeciwieństwie do poziomu żelaza we krwi, który jest utrzymywany na względnie stałym poziomie właśnie dzięki rezerwom. Badanie ferrytyny jest więc kluczowe w diagnozowaniu niedokrwistości (anemii) oraz innych chorób związanych z zaburzeniami przyswajania i wykorzystania żelaza przez organizm. Sprawdź, jakie są normy poziomu ferrytyny w badaniu krwi oraz co może oznaczać niskie oraz zbyt wysokie stężenie tego związku.

Czym jest ferrytyna?

Ferrytyna to białko odgrywające ważną rolę w metabolizmie człowieka. Odpowiada za gromadzenie żelaza w wątrobie. Ten rezerwuar dostarcza następnie żelaza do produkcji hemoglobiny.

Działanie żelaza w organizmie człowieka nie sprowadza się jedynie do produkowania hemoglobiny, jest także niezbędne w układzie odpornościowym, nerwowym oraz trawiennym. Dlatego tak istotne jest sprawne działanie jej magazynu.

Ferrytyna jest jednym z białek, których poziom wzrasta w momencie infekcji. Ma to związek z utleniającym działaniem żelaza, które jest wykorzystywane do niszczenia patogenów. Za sprawą ferrytyny pierwiastek ten jest zawsze przechowywany w bezpiecznej i dostępnej formie

.

Oprócz tego ferrytynę można znaleźć także w innych narządach i tkankach, takich jak:

Badanie poziomu ferrytyny we krwi pozwala zorientować się, jaki jest rzeczywistym poziomie żelaza w organizmie pacjenta. Jest dużo dokładniejsze i bardziej miarodajne niż sam pomiar stężenia żelaza we krwi, które musi być utrzymywany w określonych granicach. Dlatego powszechnie wykorzystuje się je w laboratoryjnej diagnostyce niedokrwistości.

Dowiedz się więcej na temat:

Ferrytyna – badanie poziomu FER we krwi

Ferrytyna to białko, którego poziom oznacza się poprzez badanie laboratoryjne próbki krwi. Na wynikach oznaczana jest skrótem FER.

Krew należy pobrać rano, przy czym pacjent powinien być od co najmniej 10-12 godzin na czczo. Zjedzenie posiłku przed badaniem nie wpływa na wynik pomiaru ferrytyny, jednak wraz z nią bada się często także inne parametry. Przed wizytą w punkcie pobrań należy się wyspać, wypić szklankę niegazowanej wody.

Próbkę pobiera się najczęściej z żyły łokciowej. Badanie trwa kilkanaście sekund, a oczekiwanie na wynik – około doby. Skierowanie na badanie poziomu ferrytyny może wypisać lekarz, jednak nie wchodzi w skład podstawowych badań profilaktycznych. Istnieje także możliwość wykonania go prywatnie (koszt to 35-50 zł).

Przeczytaj także:

Kiedy należy wykonać badanie ferrytyny?

Ferrytyna wskazuje na poziom żelaza w organizmie. Najczęstszym wskazaniem do wykonania badania jest podejrzenie niedokrwistości (anemii) wywołanej nieprawidłowym przyswajaniem żelaza.

Badanie poziomu ferrytyny pozwala także zróżnicować rodzaje niedokrwistości. Pomiędzy stężeniem żelaza a poziomem ferrytyny bowiem występuje ścisła, prosta zależność. Im więcej ferrytyny, tym więcej żelaza w organizmie. Badanie jest zlecane także pacjentom leczonym suplementami żelaza, by monitorować postępy leczenia oraz ich aktualny stan.

Inne wskazania do badania poziomu ferrytyny we krwi to m.in.:

  • nieprawidłowe wyniki morfologii krwi (niska hemoglobina i hematokryt, obniżona wartość czerwonych krwinek),
  • podejrzenie hemochromatozy – zbyt wysokiego stężenia żelaza w organizmie, objawiającego się zaburzeniami pracy serca, osłabieniem, zaparciami i wzdęciami, spadkiem libido i bólami stawów,
  • podejrzenie chorób wątroby, śledziony lub szpiku kostnego,
  • podejrzenie reumatoidalnego zapalenia stawów.

Wraz z pomiarem poziomu ferrytyny lekarz często zleca także badanie zdolności do wiązania żelaza oraz poziomu transferryny – białka regulującego stężenie jonów żelaza w osoczu krwi i transportujące je do tkanek organizmu.

Warto przeczytać także:

Ferrytyna – normy w zależności od płci i wieku

Dla ferrytyny najczęściej podawane normy jej poziomu we krwi wynoszą:

  • Dorosłe kobiety: 10-200 mcg/l
  • Dorośli mężczyźni: 15-400 mcg/l

Przy pomiarze poziomu ferrytyny u dzieci norma jest bardzo zmienna. Dlatego wynik każdorazowo trzeba skonsultować z pediatrą. Jej wartość może być bowiem zależna od sposobu pomiaru stosowanego w danym laboratorium.

Nie należy więc sugerować się zawsze tymi samymi wartościami referencyjnymi. Wyniki trzeba pokazać lekarzowi, który zinterpretuje je poprawnie, w odniesieniu do wieku, płci i stanu zdrowia pacjenta.

Zobacz także:

Co oznacza niski poziom ferrytyny?

Poziom ferrytyna pokazuje ilość żelaza zmagazynowanego w organizmie. Gdy jego wartość znajduje się poniżej normy, zawsze oznacza to niedokrwistość związaną z niskim poziomem żelaza. Jest zatem potwierdzeniem diagnozy niedokrwistości niedoborowej.

Gdy wynik wskazuje na niedobór ferrytyny, należy skonsultować się z lekarzem, który zaleci kontrolowaną suplementację diety żelazem i będzie nadzorował jej przebieg. Składnika tego nie należy przyjmować w nadmiarze, ponieważ zbyt duże ilości mają działanie prozapalne.

Coraz więcej mówi się o szkodliwości mięsa, a dietetycy zalecają, by zmniejszyć jego dawki do 0,5 kg tygodniowo (a maksymalnie 80 g dziennie), przy czym ilość ta dotyczy porcji przed obróbką termiczną. W porównaniu z tradycyjnym jadłospisem zbilansowana dieta roślinna obniżać zagrożenie rozwojem chorób serca, cukrzycy i nowotworów. Pomaga pozbyć się nadwagi i utrzymać szczupłą sylwetkę, a także poprawia komfort pacjentów z chorobami zapalnymi jelit.Osoby, które nie chcą lub nie mogą całkiem rezygnować z mięsa, mogą zrobić to częściowo, stosując dietę fleksitariańską, która nosi też nazwę semiwegetariańskiej – ona także przynosi korzyści dla zdrowia! Ważne jednak, by wykluczone produkty zwierzęce zastępować mądrze roślinnymi, co pozwoli zapewnić sobie odpowiednie dawki niezbędnych składników. Sprawdź, jakie produkty najlepiej zastąpią mięso w klasycznych daniach z jego udziałem, i ile zapewnią przy tym białka i żelaza!Podane ilości dotyczą porcji 100 g produktu surowego lub bez dodatków.

Najlepsze zamienniki mięsa – 10 polecanych produktów bogatyc...

Na co może wskazywać ferrytyna wysoka?

Ferrytyna może także występować w nadmiarze. Taki wynik świadczy o różnych stanach organizmu, w zależności od tego, czy poziom żelaza jest również zawyżony.

Z czym związany jest wysoki poziom ferrytyny i żelaza we krwi?

  • hemochromatoza (nadmiar żelaza w organizmie),
  • nieprawidłowa suplementacja diety żelazem,
  • niedawno przebyta transfuzja krwi.

Co może oznaczać wysoki poziom ferrytyny i żelazo w normie?

  • reakcja na stan zapalny,
  • nadużywanie alkoholu,
  • choroby i zaburzenia funkcji wątroby,
  • niewydolność nerek,
  • nowotwory,
  • zaburzenia metaboliczne.

Sprawdź też:

ZOBACZ: Czym są choroby autoimmunologiczne i jak je leczyć?

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polska coraz bardziej rowerowa

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie