Ten rodzaj tłuszczu sprzyja nowotworom u mężczyzn! Sprawdź, które produkty warto ograniczyć!

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Uwaga na sklepowe kremy czekoladowe – w ich składzie często występuje olej palmowy, który obfituje w niepolecany kwas palmitynowy.
Uwaga na sklepowe kremy czekoladowe – w ich składzie często występuje olej palmowy, który obfituje w niepolecany kwas palmitynowy. congerdesign/pixabay.com
Udostępnij:
Kwas palmitynowy to najczęściej spożywany nasycony kwas tłuszczowy w diecie. Nie jest składnikiem niezbędnym, ale spożywamy go w namiarze – to efekt współczesnego stylu odżywiania. Okazuje się, że produkty o największej zwartości kwasu palmitynowego powinni ograniczać zwłaszcza mężczyźni. Przybywa bowiem dowodów na to, że sprzyja rozwojowi pewnych nowotworów i powstawaniu ich przerzutów w organizmie.

Spis treści

Tłuszcz, który sprzyja nowotworom

Komórki nowotworowe powstają w organizmie w sytuacji, gdy podczas normalnych podziałów umożliwiających np. regenerację tkanek dojdzie do uszkodzenie DNA. Gdy układ immunologiczny nie zidentyfikuje ich i nie zwalczy, może dojść do rozwoju choroby nowotworowej. Sprzyja temu bardzo wiele czynników, a do najważniejszych należy chroniczny stan zapalny spowodowany stresem oksydacyjnym. Tak mówi się o sytuacji, gdy w organizmie występuje więcej wolnych rodników niż może zostać zneutralizowane, co powoduje uszkodzenia na poziomie komórkowym.

Znanym czynnikiem prozapalnym jest kwas palmitynowy nasycony kwas tłuszczowy, który występuje w dużych ilościach w produktach spożywanych na co dzień. Jest to jednocześnie kwas tłuszczowy występujący w największej ilości w organizmie, może też być w nim wytwarzany. Oznacza to, że jego wysokie spożycie w diecie jest zbędne. Co więcej, według badań jest też szkodliwe!

Przybywa dowodów na to, że kwas palmitynowy działa jako wewnątrzkomórkowa cząsteczka sygnałowa związana z rozwojem raka i innych chorób, takich jak zespół metaboliczny i cukrzyca, schorzenia sercowo-naczyniowe i neurodegeneracyjne.

Według odkryć hiszpańskich badaczy, które zaprezentowano w listopadzie 2021 r., kwas palmitynowy zmienia genom komórek rakowych, zwiększając prawdopodobieństwo ich rozprzestrzeniania się w organizmie i powstawania przerzutów. Bezpośrednio wykazano to na gryzoniach w przypadku raka jamy ustnej i czerniaka skóry. Wystarczyła przy tym krótka ekspozycja na ten związek w diecie, by na długo zmienić metabolizm komórek nowotworowych. W innych badaniach wykazano natomiast wpływ tego kwasu na rozprzestrzenianie się raka jelita grubego.

Choć w pracach hiszpańskich nie wykazano wpływu kwasu palmitynowego na powstawanie nowotworów, są już dowody potwierdzające związek między jego wysokim stężeniem we krwi a rozwojem raka prostaty u mężczyzn. M.in. w europejskich badaniach EPIC, pracach japońskich oraz chińskich.

Gdzie jest najwięcej kwasu palmitynowego?

Kwas palmitynowy występuje w największych ilościach w oleju palmowym – stąd jego nazwa. Stanowią średnio 44 proc. wszystkich jego tłuszczów i większość tych nasyconych, których w oleju jest ok. 50 procent. To najczęściej spożywany rodzaj tłuszczu na świecie i główne źródło kwasu palmitynowego w jadłospisie. Stosowany jest przede wszystkim w przemyśle spożywczym. Ogromne zapotrzebowanie na olej jest przyczyną postępującego wyrębu dziewiczych lasów deszczowych, a przez to degradacji środowiska naturalnego i klimatu.

Zawartość kwasu palmitynowego jest najwyższa w produktach takich jak m.in.:

  • olej palmowy – 40-46 proc.
  • masło – 21-28 proc.
  • smalec – 21-27 proc.
  • tłuszcz wołowy – 27 proc.
  • margaryna – 19,3 proc.
  • olej z kiełków pszenicy – 14 proc.
  • olej kukurydziany – 13 proc.
  • oliwa z oliwek – 10-13 proc.
  • czekolada – 8-9 proc.
  • sery dojrzewające – 8,4 proc.
  • gęsina – 7,4 proc.
  • salami – 7,6 proc.
  • żółtko jaja – 6 proc.
  • olej arachidowy – 5,8 proc.
  • orzechy ziemne – 5 proc.
  • suszony kokos – 5,4 proc.
  • węgorz – 4,5 proc.
  • tuńczyk w oleju – 3,57 proc.
  • polędwica wieprzowa i kurczak ze skórą – ok. 2 proc.

Czy to oznacza, że wszystkie z tych produktów są niezdrowe? Oczywiście nie, ponieważ w wielu z nich występuje odpowiednio duża ilość przeciwutleniaczy, które zwalczają stres oksydacyjny. Dotyczy to przede wszystkim minimalnie przetworzonych produktów roślinnych. Warto natomiast ograniczyć spożycie wyrobów przetworzonych, a zwłaszcza poddawanych ogrzewaniu produktów zwierzęcych. A w pierwszej kolejności wyeliminować z diety produkty z olejem palmowym oraz twardą margarynę, która należy do najbardziej szkodliwych wyrobów przemysłowych.

Kwas palmitynowy zaburza regulację apetytu

Dlaczego tak chętnie sięgamy po tłuste i niezdrowe dania, które są przeładowane masłem, serem i mięsem? Okazuje się, że zawarty w nich kwas palmitynowy zakłóca regulację apetytu i masy ciała, która odbywa się za pomocą hamujących go hormonów takich jak leptyna i insulina. Działa bowiem na mózg w taki sposób, że sygnały wysyłane przez te związki są ignorowane, a komórki stają się na nie odporne.

Wykazano, że po zjedzeniu takich potraw chemia mózgu ulega szybkim zmianom. U zwierząt utrzymywały się one przez trzy dni, co może wyjaśniać, dlaczego jedna piątkowa uczta może zamienić się w cały weekend folgowania zachciankom, a w poniedziałek pojawia się silniejsza niż zwykle ochota na jedzenie.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polska coraz bardziej rowerowa

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie