Jeżówka (Echinacea) na przeziębienie i obniżoną odporność. Właściwości lecznicze i dawkowanie. Jak stosować preparaty z jeżówki?

Agata Orzełowska
Nazwa Echinacea pochodzi od greckiego słowa 'echinos', co oznacza 'jeż'. Nie powinna ona dziwić, bowiem środek kwiatu jest mocno wypukły i zakończony drobniutkimi, nieostrymi igiełkami.
Nazwa Echinacea pochodzi od greckiego słowa 'echinos', co oznacza 'jeż'. Nie powinna ona dziwić, bowiem środek kwiatu jest mocno wypukły i zakończony drobniutkimi, nieostrymi igiełkami. pixabay
Udostępnij:
Jeżówka (Echinacea) to roślina o cennych właściwościach prozdrowotnych. Jeżówka purpurowa jest zasobna w witaminę C, która bierze udział w mechanizmach odpornościowych oraz procesach budowania kolagenu w skórze. Preparaty zawierające wyciąg z jeżówki są stosowane w celach wzmocnienia naturalnej odporności organizmu. Jej działanie zostało udowodnione licznymi badaniami naukowymi.

Czym jest jeżówka (

Jeżówka (Echinacea) to roślina należąca do rodziny astrowatych. Tworzy ją 9 gatunków roślin, które pochodzą z Ameryki Północnej. W Polsce hodowane są 3 odmiany jeżówki, które wykorzystywane są w ziołolecznictwie:

  • jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea) zwana również rotacznicą,
  • jeżówka blada (Echinaceae pallida),
  • jeżówka wąskolistna (Echinaceae angustifolia).

Jeżówka ma stosunkowo krótką historię stosowania, ponieważ pierwsze wzmianki na jej temat pojawiły się 400 lat temu. Indianie wykorzystywani preparaty z jeżówki do leczenia krwawiących, sączących i trudno gojących się ran. Wykorzystywaną ją w leczeniu kiły, błonicy, malarii, szkarlatyny i wielu innych chorób, które przebiegają z gorączką.

Na początku XX wieku zaczęto wykorzystywać jeżówkę do produkcji leków homeopatycznych. Wówczas zaobserwowano także pierwsze właściwości immunomodulacyjne jeżówki. Najlepszym okresem dla jeżówki były lata dwudzieste i trzydzieste XX wieku, ponieważ w Niemczech, Stanach Zjednoczonych, Francji i Anglii zyskała na popularności jako środek podnoszący odporność i regenerujący. Echinacea w Polsce została doceniona dopiero pod koniec XX wieku. Obecnie stosuje się wyciągi alkoholowe, wodne i olejowe z ziela i korzenia jeżówki.

Nazwa Echinacea pochodzi od greckiego słowa 'echinos', co oznacza 'jeż'. Nie powinna ona dziwić, bowiem środek kwiatu jest mocno wypukły i zakończony
Nazwa Echinacea pochodzi od greckiego słowa 'echinos', co oznacza 'jeż'. Nie powinna ona dziwić, bowiem środek kwiatu jest mocno wypukły i zakończony drobniutkimi, nieostrymi igiełkami. pixabay

Właściwości lecznicze jeżówki

Jeżówka w postaci ekstraktu pobudza przemianę materii i działa wzmacniająco na układ odpornościowy. Ma właściwości:

  • przeciwbakteryjne,
  • przeciwwirusowe,
  • przeciwgrzybicze,
  • łagodzące ból,
  • obniża gorączkę,
  • działa napotnie.

Pomaga także na dolegliwości ze strony układu pokarmowego, ponieważ działa rozkurczowo na mięśnie gładkie budujące przewód pokarmowy, pobudza wydzielanie soków trawiennych oraz stymuluje procesy regeneracyjne.

Polecamy przeczytać

Preparaty z jeżówki mają właściwości wzmacniające układ odpornościowy

Jeżówka, a właściwie preparaty z jeżówki, mają potwierdzone w badaniach naukowych właściwości stymulujące i wzmacniające układ odpornościowy. Stosowanie wyciągu wodnego lub alkoholowego (w postaci kropli lub syropu) z echinacei w niewielkich dawkach zwiększa produkcję białych krwinek (leukocyty) oraz stymuluje ich mobilność, co w znaczącym stopniu wpływa na zdolności obronne organizmu, zwłaszcza przed infekcjami wirusowymi. Leukocyty produkują cytokiny. To substancje, które stymulują inne komórki układu immunologicznego (m.in. same leukocyty), do aktywności i działania.

Największą właściwością jeżówki jest pobudzanie makrofagów, czyli żernych komórek odpornościowych, do procesu fagocytozy. Fagocytoza to proces pożerania wirusów i innych drobnoustrojów przez makrofagi. Jeżówka zwiększa aktywność makrofagów oraz pobudza do wydzielania interferonu, który hamuje proces namnażania białek wirusowych.

Jeżówka pobudza aktywność makrofagów, granulocytów, zwiększa liczbę i aktywność limfocytów T oraz tzw. limfocytów NK (Natural Killer)

W jeżówce zawarty jest echinakozyd. To substancja zaliczana do fitnocydów, czyli związków produkowanych przez niektóre rośliny o silnym działaniu antybiotycznym. Drobnoustrojami szczególnie wrażliwymi na echinacea są paciorkowce i gronkowce. Dawka 6 mg echinakozydu (pochodna kwasu kawowego) odpowiada sile działania 1 jednostki penicyliny (antybiotyk).

Wśród właściwości jeżówki wymienia się działanie przeciwzapalne

Ważną właściwością jeżówki jest działanie antyoksydacyjne, czyli przeciwzapalne. Ta właściwość wynika z wysokiej zawartości pochodnych kwasu kawowego oraz witaminy C. Związki te mają silne działanie zapobiegające powstawaniu nadmiernej ilości wolnych rodników. Wolne rodniki nasilają stres zapalny, który jest przyczyną wielu chorób cywilizacyjnych. Tę właściwość jeżówki chętnie wykorzystują producenci kosmetyków przeciwstarzeniowych.

Poruszaną właściwością preparatów z jeżówki jest dezaktywacja hialuronidazy, czyli enzymu, który powoduje niszczenie kwasu hialuronowego. Hialuronidaza osłabia powierzchnię skóry, zwiększając jej przepuszczalność, co pozwala bakteriom na wnikanie w głąb organizmu. Jeżówka wzmacnia barierę ochronną, ograniczając przedostanie się do organizmu bakterii oraz wirusów.

Polecamy przeczytać

Działanie echinacei polega również na stymulacji wytwarzania włókien kolagenowych, ponieważ dostarcza bardzo duże dawki witaminy C. Kwas askorbinowy pełni istotną rolę w procesie wytwarzania prawidłowych włókien kolagenowych. Silny, prawidłowo usieciowany kolagen poprawia sprężystość i elastyczność skóry oraz zwiększa nieswoistą, wrodzoną odporność organizmu.

Polecamy sprawdzić: Czy można przedawkować witaminę C?

Zgodnie z wynikami badań naukowych, preparaty z jeżówki mogą znaleźć zastosowanie także u osób z nowotworami, które poddawane są chemioterapii i radioterapii.

Jeżówka (

Jeżówka dostępna jest w aptece najczęściej w postaci kropli, syropu lub tabletek. Chcąc wykorzystać jej właściwości wspomagające układ odpornościowy, należy zacząć terapię w pierwszych dniach przeziębienia lub infekcji. Preparaty z jeżówki (krople, sok) zalecane są przy często nawracających infekcjach górnych dróg oddechowych, których objawy to:

Kurację można stosować profilaktycznie w celu wzmocnienia naturalnej odporności organizmu. Jeżówka stosowana jest też pomocniczo w terapii nawracających zakażeń dolnych dróg moczowych. Można stosować ją przy zapaleniu pęcherza moczowego, zapaleniu cewki moczowej lub infekcji nerek. Pomaga leczyć zakażenia bakteryjne, wirusowe oraz grzybicze.

Stosowana zewnętrznie jeżówka ma właściwości przyspieszające gojenie ran oraz zmian skórnych. Dostępne są toniki i żele do twarzy na bazie wyciągów z jeżówki purpurowej, które można stosować w pielęgnacji cery tłustej i trądzikowej. Wykazują one właściwości regenerujące i odżywiające skórę – wygładza ją, nawilżają i chronią przed szkodliwym wpływem środowiska, w tym przed promieniowaniem UV.

Sucha skóra to częsty skutek braku pielęgnacji lub stosowania niewłaściwych kosmetyków lub zabiegów. Gdy naskórek zaczyna się łuszczyć i pojawiają się podrażnienia, warto szybko działać. Sprawdź 10 sposobów na poprawę kondycji przesuszonej skóry! Zobacz kolejne slajdy, przesuwając zdjęcia w prawo, naciśnij strzałkę lub przycisk NASTĘPNE.

Sucha skóra – 10 kosmetycznych rozwiązań z użyciem naturalny...

Dawkowanie preparatów z jeżówki

Preparaty z jeżówki przeznaczone są dla osób dorosłych oraz dzieci, które ukończyły 12 lat. Należy stosować je codziennie przez maksymalnie 10 dni lub przez 20 dni co drugi dzień. Jeżówkę można stosować doustnie lub zewnętrznie. Dawka dzienna soku z jeżówki to 2,5-5,0 ml. Zewnętrznie (np. na trudno gojące się rany) stosuje się preparaty o zawartości przynajmniej 15 proc. wyciągu z jeżówki.

Długotrwałe stosowanie preparatów z jeżówki purpurowej może prowadzić do spadku odporności, dlatego nie zaleca się przyjmowania produktów z jeżówki dłużej niż przez 1,5 tygodnia.

Jeżówka – przeciwwskazania i środki ostrożności

Jeżówka purpurowa jest przeciwwskazana dla osób uczulonych na tę roślinę oraz na zioła z rodziny Compositae takie jak mniszek lekarski, nagietek, arnika i krwawnik. Nie wykazano negatywnego wpływu na przebieg ciąży oraz zdrowie noworodka, ale z powodu ograniczonych dowodów naukowych, nie zaleca się stosowania jeżówki kobietom w ciąży oraz karmiącym piersią. Jeżówka może powodować wytłumienie tolerancji immunologicznej dla płodu, doprowadzając do poronienia. Z powodu braku wystarczających dowodów naukowych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania preparatów z jeżówki purpurowej u dzieci w wieku poniżej 12 lat nie należy podawać ich dzieciom w tej grupie wiekowej.

Jeżówki nie powinno się stosować przy chorobach szpiku kostnego (białaczka, leukocytoza, kolagenoza), czynnej gruźlicy oraz w przypadku AIDS. Przeciwwskazaniem do stosowania preparatów z jeżówką jest też stwardnienie rozsiane, uszkodzenia wątroby oraz choroby autoimmunologiczne. U osób z atopowym zapaleniem skóry, istnieje ryzyko szoku anafilaktycznego po zastosowaniu preparatów z jeżówką.

Domowe sposoby na odporność i walkę z objawami infekcji oddechowych są zawsze w cenie. Warto przypomnieć najbardziej polecane receptury z cennymi produktami, takimi jak czosnek, cebula, imbir czy kurkuma. Sprawdź, co stosować wzmacniająco oraz przy objawach przeziębienia i grypy – i poznaj przepisy na naturalne środki! Zobacz kolejne slajdy, przesuwając zdjęcia w prawo, naciśnij strzałkę lub przycisk NASTĘPNE.

Naturalne receptury na przeziębienie i grypę – 7 przepisów n...

Jeżówka: skutki uboczne

Jeżówka rzadko powoduje działania niepożądane. Mogą one występować w postaci zaburzeń żołądkowo-jelitowych (ból brzucha, nudności, biegunka, wymioty, lub jako reakcje alergiczne (wysypka, pokrzywka i obrzęk twarzy). Sporadycznie po jej zażyciu mogą też pojawić się duszności, zawroty głowy i spadek ciśnienia tętniczego. Leukopenia może wystąpić u osób, które stosują preparat dłużej niż przez 8 tygodni.

Niebezpieczna grypa. Jak prawidłowo ją wyleczyć?

  1. Skopińska-Różewska E., Bany J., Sommer E. i inni: Biologiczne działanie wodnego ekstraktu ziela jeżówki purpurowej. Panacea, 2004.
  2. Różański H.: Zioła wspomagające odporność organizmu.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Toksyczne warzywa, gdzie jest ich najwięcej?

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie