Hipokalcemia, czyli niedobór wapnia w organizmie – przyczyny, objawy i leczenie. Czym grozi hipokalcemia oraz jak można jej zapobiec?

Agata Siemiaszko
Agata Siemiaszko
Niedobór wapnia może powodować drętwienie dłoni oraz wywoływać ból stawów.
Niedobór wapnia może powodować drętwienie dłoni oraz wywoływać ból stawów. MałaPszczółka80/gettyimages
Udostępnij:
Hipokalcemia, czyli niedobór wapnia w organizmie to bardzo niebezpieczna sytuacja, która w znaczący sposób zaburza funkcjonowanie całego organizmu. Obniżenie stężenia wapnia w surowicy krwi może powodować zaburzenia pracy serca, drżenia mięśni, próchnicę oraz zwiększać ryzyko rozwoju osteoporozy. Czy hipokalcemii można uniknąć? Tak! Sprawdź, jakie są przyczyny i objawy niedoboru wapnia we krwi oraz poznaj główne źródła tego składnika mineralnego.

Spis treści

Czym jest hipokalcemia?

Prawidłowe stężenie wapnia w surowicy krwi powinno wynosić 2,25-2,75 mmol/l. W momencie, gdy poziom tego składnika mineralnego spada poniżej 2,25 mmol/l rozwija się niebezpieczny stan, nazywany hipokalcemią lub niedoborem wapnia. Szacuje się, że nawet 40 proc. ludzi na świecie może mieć niedobór wapnia w organizmie.

Przyczyny rozwoju hipokalcemii

Przyczyn rozwoju hipokalcemii jest naprawdę wiele. Najczęściej dochodzi do niej w wyniku zaburzeń wchłaniania, nieprawidłowych nawyków żywieniowych oraz unikania produktów będących źródłem wapnia.

Przyczyną hipokalcemii może być także nieprawidłowa praca przytarczyc, czyli narządów, które wydzielają parathormon – substancję regulującą gospodarkę wapniowo-fosforanową. W wyniku uszkodzenia lub usunięcia przytarczyc dochodzi do zmniejszenia uwalniania wapnia z kości, a tym samym obniżenia jego stężenia we krwi.

Również niedobór witaminy D (cholekalcyferolu) może wywołać hipokalcemię. Dlaczego? Ponieważ odpowiada ona za prawidłowe wchłanianie wapnia w przewodzie pokarmowym. Jak dochodzi do niedoboru cholekalcyferolu? Przyczyną może być jego zmniejszona produkcja w skórze na skutek niedoboru światła słonecznego oraz uszkodzenie nerek i wątroby.

Dodatkowo ryzyko hipokalcemii zwiększają leki stosowane na nadciśnienie, które wykazują działanie moczopędne i nasilają wydalanie wapnia z organizmu.

Wśród innych przyczyn niedoboru wapnia w surowicy krwi wymienia się:

  • zaburzenia hormonalne,
  • ostre zapalenie trzustki,
  • hiperfosfatemia, czyli podwyższone stężenie fosforu w organizmie,
  • zaburzenia pracy tarczycy,
  • zaburzenia odżywiania, w tym anoreksja i ortroreksja,
  • celiakia,
  • choroba Leśniowskiego-Crohna,
  • wrzody żołądka i dwunastnicy,
  • otyłość.

Dodatkowo do hipokalcemii może dojść w przypadku nietolerancji lub alergii pokarmowych na produkty bogate w wapń, w tym mleko i produkty mleczne oraz ryby np. sardynki.

Jakie są objawy hipokalcemii?

Niedobór wapnia w organizmie przez długi czas może nie dawać żadnych objawów. Pierwsze symptomy hipokalcemii pojawiają się dopiero, gdy stężenie wapnia we krwi jest mniejsze niż 2,25mmol/l i należą do nich ból i skurcze mięśni, mrowienie dłoni i stóp, drętwienie kończyn oraz zwolnienie pracy serca.

Do innych objawów hipokalcemii można zaliczyć:

  • ogólne osłabienie organizmu,
  • próchnicę zębów,
  • ogólne osłabienie,
  • zwiększoną łamliwość kości,
  • obniżone ciśnienie tętnicze krwi,
  • zaburzenia pracy serca,
  • tężyczkę, czyli nadmierne skurcze mięśni,

Poważny niedobór wapnia w organizmie zwiększa również ryzyko rozwoju osteoporozy, czyli znacznego ubytku masy kości. Dodatkowo częstym objawem poważnej hipokalcemii jest zahamowanie wzrostu u dzieci, trudności z chodzeniem oraz wypadanie zębów.

Warto również wspomnieć, że wapń bierze udział w procesie krzepnięcia krwi, a jego niedobór w surowicy może być przyczyną silnych krwotoków z nosa.

Funkcje wapnia i zapotrzebowanie na ten składnik

Wapń pełni w organizmie wiele ważnych funkcji, a przede wszystkim jest głównym budulcem kości i zębów. Szacuje się, że w naszym organizmie jest ponad 1 kg tego składnika mineralnego!

Jakie funkcje pełni wapń?

  • aktywuje białka krzepnięcia krwi,
  • aktywuje lipazę, rozkładającą tłuszcz zawarty w pokarmie,
  • usprawnia przepuszczanie składników przez błony komórkowe,
  • zapewnia twardą i zbitą strukturę kości i zębów,
  • opóźnia reakcje chemiczne niektórych enzymów,
  • wspomaga gojenie się ran,
  • wpływa na prawidłowe przewodzenie impulsów nerwowych,
  • wspomaga kurczliwość i pracę mięśni.

Warto wspomnieć, że wapń wspiera również funkcjonowanie układu nerwowego, ponieważ bierze udział w tworzeniu synaps, czyli połączeń między komórkami nerwowymi. Dlatego odpowiedni poziom wapnia w organizmie jest niezbędny do prawidłowej pracy mózgu.

Ile wapnia należy przyjmować wraz z dietą? Zapotrzebowanie ściśle zależy od wieku, płci oraz aktualnego stanu fizjologicznego. Eksperci z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego zalecają, aby dzienne spożycie tego składnika mineralnego wynosiło:

  • dzieci 1-3 lata – 700 mg,
  • dzieci 4-9 lat – 1000 mg,
  • młodzież 10-18 lat – 1300 mg,
  • dorośli 19-50 lat – 1000 mg,
  • dorośli >51 lat – 1200 mg,
  • kobiety w ciąży i podczas laktacji < 19 lat – 1300 mg,
  • kobiety w ciąży i podczas laktacji >19 lat – 1000 mg.

Jak zapobiegać hipokalcemii? Źródła wapnia w diecie

Aby zapobiec rozwojowi hipokalcemii najważniejsza jest odpowiednia podaż wapnia z dietą. Niestety w niektórych przypadkach zbilansowany jadłospis nie będzie w stanie pokryć dziennego zapotrzebowania i konieczna będzie konsultacja z lekarzem oraz wdrożenie suplementacji.

W jakich produktach znajdziemy wapń? Porcja 100 g tych produktów jest dobrym źródłem tego składnika mineralnego:

  • odtłuszczone mleko w proszku – 1404 mg,
  • mak – 1438 mg,
  • ser żółty – 867 mg,
  • sardynki w oleju – 351mg,
  • migdały - 250 mg,
  • sardynki w pomidorach – 250 mg,
  • łosoś – 232 mg,
  • jarmuż – 250 mg,
  • orzechy laskowe – 186 mg,
  • jogurt naturalny – 120-170 mg,
  • mleko – 120-150 mg,
  • kefir i maślanka – 100 mg,
  • ser twarogowy – 90 mg.

Dietetycy zalecają również spożywanie suszonych śliwek, które jako źródło witaminy K wpływają na utrzymanie prawidłowej równowagi wapniowo-fosforanowej, a tym samym zmniejszają ryzyko rozwoju osteoporozy.

Wchłanianie wapnia zwiększa się pod wpływem witaminy D, dlatego warto łączyć produkty bogate w ten składnik z żywnością będącą źródłem witaminy D, czyli tłustymi rybami morskimi, jajkami oraz olejami roślinnymi.

Natomiast ograniczenie wchłaniania wapnia powodują produkty bogate w szczawiany, czyli szczaw, szpinak, rabarbar, boćwina, kakao oraz mocna kawa.

Źródła:

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Małpia ospa może być użyta jako broń biologiczna

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie