reklama

Heparyna - działanie, wskazania i przeciwwskazania. Kiedy stosować leki przeciwzakrzepowe, a kiedy ich unikać

Justyna ŚmigarukZaktualizowano 
qimono (pixabay.com)
Heparyna, jako naturalnie produkowany przez organizm środek zapobiegający zakrzepom, szybko została wprowadzona do użytku w leczeniu chorób zakrzepowych oraz zatorowych. Nowe leki przeciwzakrzepowe, zarówno dostępne na receptę jak i bez niej, zawierają głównie heparynę drobnocząsteczkową. Podaje się je w zastrzykach oraz na skórę.

Co to jest heparyna?

Heparyna to organiczny związek chemiczny. Naturalną heparynę wytwarzają komórki tuczne organizmu (mastocyty). Znajdują się one między innymi w wątrobie, sercu, jelitach, płucach. Heparynę wytwarzają także makrofagi oraz komórki śródbłonka naczyń.
Syntetyczna heparyna została wprowadzona na rynek farmaceutyczny w roku 1938. Dziś znaleźć ją można w różnorodnych preparatach przeciwzakrzepowych, zarówno tych na receptę, jak i dostępnych powszechnie.

Jak działa heparyna?

Heparyna jest substancją zapobiegającą krzepnięciu krwi krążącej w naczyniach krwionośnych. Jej hamujące działanie objawia się na każdym etapie krzepnięcia, choć najsilniejsze jest w momencie zamiany protrombiny w trombinę oraz działania trombiny na fibrynogen. Działanie heparyny polega także na zapobieganiu powstawaniu zakrzepów na ścianach naczyń oraz obniżaniu poziomu cholesterolu i lipidów. Jest to więc naturalny czynnik zapobiegający tworzeniu się blaszek miażdżycowych.

Warto wiedzieć:

Oprócz działania przeciwzakrzepowego, heparyna wykazuje także działanie immunosupresyjne (wycisza aktywność układu odpornościowego), przeciwzapalne, przeciwwirusowe, przeciwłuszczycowe.

Leki przeciwzakrzepowe z heparyną

Heparynę stosuje się najczęściej w dwóch postaciach. Jedna z nich to heparyna niefrakcjonowana, a druga - heparyna drobnocząsteczkowa, poddana uprzednio procesowi depolimeryzacji. Tę drugą postać zawiera większość dostępnych na rynku leków heparynowych.
Heparynę niefrakcjonowaną stosuje się najczęściej w zastrzykach dożylnych oraz podskórnych, drobnocząsteczkowa stanowi składnik roztworów podawanych podskórnie. Heparyna drobnocząsteczkowa wykazuje większą biodostępność, ponadto jej stosowanie jest obciążone mniejszym ryzykiem skutków ubocznych. Działa za to wolniej, niż heparyna niefrakcjonowana, którą do dziś częściej stosuje się w sytuacjach nagłych, na przykład podczas zabiegów. Nie jest możliwe stosowanie heparyny doustnie, ponieważ substancja ta nie wchłania się z przewodu pokarmowego.
W aptekach można kupić także maść z heparyną, żele oraz aerozole stosowane zewnętrznie. Takie preparaty aplikuje się na przykład na siniaki, by przyspieszyć ich znikanie.

Wskazania do stosowania heparyny

Heparyna znajduje szerokie zastosowanie w:

  • żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej,
  • zatorowości płucnej,
  • tętniczych powikłaniach zatorowo-zakrzepowych,
  • zapobiegawczo po operacjach kończyn dolnych,
  • zapobiegawczo w okresach unieruchomienia (np. w gipsie po złamaniu),
  • przy przetaczaniu krwi i przeszczepach narządów,
  • przy zawale mięśnia sercowego,
  • przy zabiegach u chorych na trombofilię (zwiększone ryzyko tworzenia się zakrzepów).

Heparyna – przeciwwskazania i skutki uboczne

Leki przeciwzakrzepowe z heparyną mogą wywołać skutki uboczne. Należą do nich:

  • pokrzywki, świąd i rumień – podczas stosowania na skórę,
  • krwawienia trudne do zatamowania,
  • trombocytopenia (niedobór płytek krwi),
  • martwica skóry w miejscu wstrzykiwania heparyny,
  • osteoporoza przy długim stosowaniu.

Heparyna w ciąży może być stosowana tylko pod nadzorem lekarza i wtedy, gdy jej przyjmowanie jest konieczne, a korzyści ze stosowania heparyny są większe niż ryzyko poronienia.

Istnieją także bezwzględne przeciwwskazania do stosowania leków z heparyną. Należą do nich:

  • skłonność do krwawień lub skaza krwotoczna,
  • objawy krwotoku z przewodu pokarmowego (a także choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, nowotwory układu pokarmowego),
  • nadciśnienie wrotne,
  • rozwarstwienie aorty.

Z heparyną nie wolno łączyć niektórych substancji, szczególnie leków zawierający kwas acetylosalicylowy (aspirynę). Niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryn nasilają jej działanie. O ostrożność i kontakt z lekarzem podczas stosowania heparyny powinni zadbać też:

  • chorujący na ciężką niewydolność wątroby i nerek,
  • chorujący na epilepsję (padaczkę),
  • chorujący na zapalenie trzustki,
  • chorzy na retinopatię cukrzycową,
  • pacjenci z nieprawidłowo leczonym lub nieleczonym nadciśnieniem tętniczym.

Przeczytaj również:

Profesor Jacek Jassem: Czy istnieje dieta antynowotworowa?

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3