Glukozamina na stawy – jak działa i jak ją zażywać? Efekty przyjmowania wraz z chondroityną i kolagenem, skutki uboczne i przeciwwskazania

Agata Orzełowska
Sontaya Panyafu/123RF
Udostępnij:
Glukozamina to naturalny składnik stawów, stosowany pomocniczo w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów, a także innych schorzeń stawów i kości. Wchodzi w skład wielu suplementów diety i środków do smarowania. Pomaga łagodzić ból i do pewnego stopnia przywracać stawom ruchomość. Badania naukowe potwierdzają lecznicze działanie glukozaminy, szczególnie w połączeniu z chondroityną, która wchodzi w skład mazi stawowej. Udowodniono, że glukozamina i chondroityna zmniejszają ubytek tkanki chrzęstnej i hamują rozwój choroby zwyrodnieniowej stawów. Wyjaśniamy, na czym polega ich działanie, jakie preparaty się stosuje, jak je zażywać i dawkować, a także jakie są przeciwwskazania i możliwe skutki uboczne terapii.

Co to jest glukozamina?

Glukozamina jest aminocukrem z grupy glikozaminoglikanów (GAG) – polisacharydów syntetyzowanym w organizmie z glukozy. Stanowi niezbędny składnik do syntezy proteoglikanów, z których zbudowana jest chrząstka stawowa.

W przyrodzie glukozamina występuje w chitynowych pancerzykach raków, krabów, małży i krewetek, a także w mukoproteinach grzybów i mukopolisacharydach (przedrostek „muko-” oznacza przy tym, że są to substancje o charakterze śluzowym).

Glukozamina w postaci suplementu diety otrzymywana jest syntetycznie lub pozyskiwana z chityny. Stosuje się ją w profilaktyce oraz leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów, czyli osteoartrozy, a także innych schorzeń w obrębie stawów i kości, zwłaszcza na tle zapalnym.

Przyczyny rozwoju zwyrodnienia stawów to zanikanie chrząstki stawowej i urazy. Najczęściej spowodowane są przez związany z wiekiem spadek produkcji przez organizm proteoglikanów takich jak glukozamina i niszczeniem struktur stawowych.

Zwyrodnieniowe zapalenie stawów ma charakter postępującego i przewlekłego schorzenia reumatycznego. Choroba wywołuje dolegliwości bólowe, opuchlizna i sztywność stawów. Stanowi główną przyczynę niepełnosprawności przede wszystkim u osób w podeszłym wieku i może stwarzać konieczność operacyjnej wymiany stawów.

Badania naukowe potwierdzają skuteczność glukozaminy i chondroityny w łagodzeniu objawów zapalenia stawów. Ponieważ wspomaga regenerację tkanki łącznej w innych częściach organizmu, może być też korzystna w prewencji rozwoju chorób m.in. serca, cukrzycy, stwardnienia rozsianego czy jaskry, co sugerują przeprowadzone badania.

Zobacz także:

Preparaty z glukozaminą

Glukozamina stosowana jest w formie suplementów diety, a także w preparatach do stosowania miejscowego, najczęściej w postaci żelu lub maści. Bywa też przyjmowana w postaci zastrzyków dostawowych.

W suplementach diety glukozamina występuje jako chlorowodorek lub siarczan glukozaminy. W preparatach na stawy często łączona jest z siarczanem chondroityny – substancją, która łagodzi ból, działa przeciwzapalnie i poprawia ruchomość stawów.

Chondroityna należy do grupy glikozoaminoglikanów i tak jak glukozamina wchodzi w skład tkanki chrzęstnej i mazi stawowej, która chroni stawy przed urazami i przed działaniem sił zewnętrznych, zapewniając odpowiedni poślizg.

Ponieważ glukozamina z chondroityną są niezbędne do produkcji tkanki łącznej, przyjmowane w postaci suplementu diety wspomagają regenerację chrząstki stawowej i pobudza spadającą wraz z wiekiem produkcję mazi.

Naturalnym źródłem chondroityny są chrząstki zwierzęce. Stosowany w suplementach diety siarczan chondroityny jest pozyskiwany z chrząstki wołowej, wieprzowej, drobiowej i ryb chrzęstnoszkieletowych takich jak rekin.

Przeczytaj również:

Właściwości i działanie glukozaminy i chondroityny

Glukozamina jest niezbędna do syntezy proteoglikanów, które budują chrząstkę stawową. Pomaga regenerować uszkodzoną lub zdegenerowaną tkankę, a także ją wzmacniać i uelastyczniać. W połączeniu z chondroityną, która ma podobne działanie, a dodatkowo właściwości przeciwzapalne, przeciwbólowe i redukujące poranną sztywność stawów, jest pomocna w leczeniu ich zwyrodnień.

Należy jednak podkreślić, ze w świetle najnowszych badań takie działanie ma jedynie glukozamina w postaci krystalicznego siarczanu. Przyjmowanie jej przez długi czas może chronić przed dalszym postępem choroby zwyrodnieniowej stawów.

Glukozamina w postaciach innych niż krystaliczny siarczan glukozaminy nie ma potwierdzonego badaniami efektu terapeutycznego.

Tabletki, kapsułki i proszki na stawy często mają w swoim składzie także inne związki, które zwiększają skuteczność kuracji. Najczęściej biorą udział w odbudowie chrząstki stawowej i działają przeciwzapalne.

Obok glukozaminy i chondroityny do najskuteczniejszych składników wspierających kondycję stawów należą:

  • kolagen – hydrolizowane białko tkanki łącznej, które dostarcza składników do jej budowy w organizmie,
  • metylosulfonylometan (MSM) – związek siarkowy stabilizujący białka tkanki łącznej i zwiększający produkcję glutationu – silnego przeciwutleniacza wewnętrznego w organizmie,
  • kwas hialuronowy – polisacharyd, który silnie wiąże wodę w tkance łącznej, do której należą m.in. chrząstki,
  • witamina C – składnik antyoksydacyjny i niezbędna do produkcji kolagenu w organizmie,
  • mangan – pierwiastek biorący udział metabolizmie tkanki łącznej i działaniu przeciwzapalnym,
  • kwasy tłuszczowe omega-3 – działają przeciwzapalnie i biorą udział m.in. w produkcji mazi stawowej,
  • wyciągi z imbiru oraz kurkumy, jak również pozyskiwane z nich związki aktywne – przeciwzapalne i przeciwbólowe gingerole i kurkuminoidy.

Dowiedz się więcej na temat:

Wskazania do zażywania i dawkowanie glukozaminy

Wskazaniem do stosowania preparatów zawierających siarczan glukozaminy jest przede wszystkim choroba zwyrodnieniowa stawów. Najczęściej poleca się ją w zwyrodnieniu stawów kolanowych, ale także łokciowych czy stawów dłoni.

Sprawdź także:

Glukozamina i chondroityna to substancje dobrze tolerowane przez organizm i wchłaniające się z przewodu pokarmowego w ponad 80 procentach. Są metabolizowane w wątrobie i wydalane z moczem i kałem. Nie wywołują też tylu i tak poważnych działań niepożądanych, jak leki przeciwzapalne na bazie kortykosterydów, stosowane w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów, a nawet niesteroidowe leki przeciwzapalne.

Skuteczność działania glukozaminy z chondroityną u różnych pacjentów jest jednak inna, zwykle w wyniku niedoboru innych składników odżywczych niezbędnych do regeneracji tkanek czy też ich nadmiernego, nieodwracalnego uszkodzenia.

Siarczan glukozaminy i chondroityny nie wchodzą w interakcje z lekami i mogą być stosowane łącznie ze środkami przeciwbólowymi i przeciwzapalnymi, wyjątkiem jest jednak paracetamol (acetaminofen), gdyż badania wskazują na wzajemne oddziaływanie tych substancji.

Dawkowanie glukozaminy to najczęściej przyjmowanie 1,5 g tego związku raz dziennie lub 3 razy dziennie po 0,5 g (czyli 50 mg) przez minimum 6 tygodni, a najlepiej przez 2-3 miesiące. Cykl leczenia można powtarzać przez dłuższy czas co 2 miesiące.

Żel z glukozaminą przeznaczony do użytku zewnętrznego należy stosować najlepiej 6 razy dziennie, nakładając go na bolesne i zesztywniałe miejsca.

Polecamy też:

Przeciwwskazania, możliwe działania uboczne i środki ostrożności przy stosowaniu glukozaminy

Glukozamina jest dobrze tolerowana i zazwyczaj nie powoduje skutków ubocznych, nie należy jednak przekraczać jej zalecanej dziennej dawki. W pierwszej fazie leczenia może wywoływać problemy ze strony układu pokarmowego, takie jak nudności, zgaga, ból w nadbrzuszu, wzdęcia, zaparcia czy biegunki. Takie objawy są też skutkiem przyjęcia nadmiernych ilości tego związku.

W przypadku przyjmowania złożonych suplementów diety z glukozaminą i chondroityną należy sprawdzić, czy zawarte w nich składniki dodatkowe nie występują też w innych preparatach stosowanych doustnie, by uniknąć możliwości ich przedawkowania.

U osób uczulonych na glukozaminę lub którykolwiek inny składnik preparatu może pojawić się reakcja alergiczna z objawami takimi jak rumień, świąd skóry czy duszności. Nietolerancja może też objawiać się bólem głowy.

Glukozaminy otrzymywanej z naturalnej chityny nie powinny przyjmować osoby uczulone na owoce morza. W ich przypadku bezpieczniejszym wyborem jest związek produkowany syntetycznie.

Przeciwwskazaniem do jej stosowania jest także pierwszy trymestr ciąży. Przyjmowanie preparatów z glukozaminą w dalszym okresie ciąży oraz w trakcie karmienia piersią należy skonsultować z lekarzem.

Glukozaminy nie powinny stosować ponadto osoby z nieleczoną lub niereagującą na leczenie niewydolnością serca oraz pacjenci z zaburzeniami układu przewodzącego serca. W przypadku osób z chorobami kardiometabolicznymi zalecana jest dokładniejsza kontrola poziomu cukru we krwi oraz lipidów, ponieważ kuracja glukozaminą może zwiększać u nich wydzielanie glukozy i poziom cholesterolu we krwi.

Należy też pamiętać, że glukozamina przyjmowana wraz z lekami przeciwzakrzepowymi może przyczyniać się do nadmiernego zmniejszenia krzepliwości krwi, więc należy ją kontrolować. Nie jest wskazane przyjmowanie tej substancji wraz z niektórymi lekami onkologicznymi.

Sprawdź także:

ZOBACZ: Jak dbać o stawy?

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polska coraz bardziej rowerowa

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie