Dereń: właściwości lecznicze, działanie, zastosowania, dawkowanie i środki ostrożności. W jakiej formie spożywać dereń jadalny?

Agata Orzełowska
Dereń jadalny w medycynie naturalnej stosowany jest w leczeniu przeziębienia i grypy jako środek przeciwgorączkowy. Wspomaga też układ odpornościowy.
Dereń jadalny w medycynie naturalnej stosowany jest w leczeniu przeziębienia i grypy jako środek przeciwgorączkowy. Wspomaga też układ odpornościowy. pixabay.com
Dereń to niewielkie drzewo o wielu cennych właściwościach. Owoc derenia jest nie tylko bardzo smaczny (choć raczej nie zaleca się jeść go na surowo), ale też zdrowy. Z owoców tych można robić domowe przetwory takie jak dżemy, konfitury, sok i nalewka z derenia. Dereń ma też walory ozdobne, dlatego chętnie sadzony jest w ogrodach i parkach. Sprawdź, jakie właściwości lecznicze ma dereń, do czego można go stosować i w jakiej formie i ilości spożywać.

Czym jest dereń?

Dereń, znany też jako dereń jadalny oraz dereń właściwy (Cornus mas L.), to pospolity krzew/ niewielkie drzewo z rodziny dereniowatych. Pierwotnie rósł na terenach południowo-wschodniej i środkowej Europy oraz zachodniej Azji. Ze względu na właściwości prozdrowotne uprawiany jest w wielu krajach, również w Polsce.

Surowcem zielarskim są kwiaty oraz owoc derenia.

Dereń ma drobne, białe kwiaty, które zbiera się wczesną wiosną. Owoce derenia mają intensywny czerwony kolor, wydłużony kształt i są w smaku dość kwaśne i cierpkie. Zbiera się je późnym latem i jesienią.

W Polsce występuje też inny gatunek derenia – dereń świdwa. Ma on podobne właściwości jak dereń jadalny, cieszy się jednak mniejszą popularnością.

Czytaj także

Dereń – właściwości i działanie

Owoce derenia są soczyste, ale dość kwaśne. Zawierają duże ilości witaminy C (około 100-200 mg w 100 g) oraz witaminy P i A. Zawierają też biopierwiastki takie jak żelazo, potas, fosfor, magnez, wapń, cynk, miedź i mangan, a także taniny, polifenole, kwasy organiczne, beta-karoten, kwasy organiczne (chinowy i jabłkowy), pektyny, flawonoidy, garbniki i cukry.

Zawartość antocyjanów (antyoksydantów z grupy związków flawonowych) w owocach derenia, przede wszystkim w skórce, wynosi nawet ponad 900 mg w 100 g.

Ze względu na wysoką zawartość żelaza dereń jest bardzo skuteczny w zapobieganiu anemii. Żelazo wchodzi w skład hemoglobiny, która odpowiedzialna jest za transport tlenu do komórek, zatem przetwory z owoców derenia pomagają w prawidłowym dotlenieniu organizmu.

Dzięki witaminie A i innym substancjom wchodzącym w jego skład dereń ma dobroczynne działanie na skórę, włosy i paznokcie – związki w nim obecne regenerują i odżywiają komórki i tkanki organizmu, są też silnymi antyoksydantami (flawonoidy, garbniki) zapobiegającymi stresowi oksydacyjnemu.

Ze względu na dużą zawartość żelaza owoce derenia są też bardzo przydatne dla kobiet, szczególnie mających problem ze zbyt obfitymi miesiączkami.

Z uwagi na zawartość kwasów organicznych i fitoncydów dereń ma też właściwości przeciwzapalne i ściągające. Garbniki zawarte w dereniu mają działanie zapierające – świeży sok z derenia sprawdzi się w leczeniu biegunek i kolki żołądkowej. Przyspiesza również przemianę materii, dlatego zalecany jest w czasie kuracji odchudzających oraz dla osób z nadwagą. Dereń jadalny ma także działanie antyseptyczne i grzybobójcze.

Witamina P zawarta w owocach derenia wzmacnia układ krwionośny i ma działanie przeciwalergiczne, natomiast witamina A wpływa korzystnie nie tylko na skórę, włosy, paznokcie oraz na wzrok.

Czytaj także

Zastosowania derenia

Przetwory z derenia są zalecane zwłaszcza przy anemii, także tej spowodowanej zbyt obfitymi miesiączkami. Pomogą w przypadku dolegliwości żołądkowych i przyspieszą przemianę materii. Sok z derenia jest pomocny w walce z otyłością i nadwagą. Ze względu na właściwości antyseptyczne, dereń pomaga w utrzymaniu higieny jamy ustnej.

Dereń jadalny w medycynie naturalnej stosowany jest w leczeniu przeziębienia i grypy jako środek przeciwgorączkowy. Wspomaga też układ odpornościowy. Dereń stosowany może być do łagodzenia objawów migreny i podagry. Okłady i kąpiele z dodatkiem wywaru z liści i kory derenia są pomocne przy bólach reumatycznych.

Badania naukowe potwierdziły przeciwzapalne i antynowotworowe właściwości owoców derenia. Potwierdzono również ich wpływ na zwiększenie ilości wydzielanej insuliny.

Owoce derenia przed spożyciem najlepiej jest przemrozić. Można robić z nich sosy, dżemy, marmoladę, konfitury, sok, syrop oraz nalewki i likiery. Z owoców derenia produkowane jest też nadzienie do cukierków.

Herbata z derenia (łyżka suszonych owoców z derenia zalana wrzątkiem na 15 minut) jest pomocna przy problemach ze strony układu pokarmowego, szczególnie przy biegunkach bakteryjnych. Ze względu na wysoką zawartość witaminy C i flawonoidów (przeciwutleniaczy) świetnie sprawdzi się w domowej terapii przeziębienia i grypy.

Nalewka z derenia (dereniówka) działa moczopędnie, wzmacnia wątrobę i nerki, obniża ciśnienie, ma też właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze. Pomaga przy niestrawności. Dzięki dużej zawartości witaminy C wspomaga układ odpornościowy i usuwa zmęczenie. Dzięki zawartości żelaza i witamin A poprawia wzrok i stan skóry, włosów oraz paznokci.

Zobacz też:

Dereń – dawkowanie i środki ostrożności

W przeciwieństwie do innych herbat ziołowych napar z derenia można pić bez żadnych ograniczeń; podobnie bez ograniczeń można spożywać sok z derenia.

Należy jednak pamiętać, że nalewka z derenia robiona jest na bazie alkoholu, dlatego jest niewskazana dla dzieci oraz kobiet w ciąży i karmiących piersią.

Ostatki naszej wątroby. Jak pomóc w jej regeneracji?

Wideo

Komentarze 3

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość

Pomyliscie drzewo derenia z krzewem. Drzewo kwitnie bardzo wcześnie na żółto iposiada owoce. Krzew kwitnie na biało i nie posiada owoców, pozostałe zeczy to prawda.

G
Gość

A ja mam owoce zalane akocholem miałam zamrożony dereń będę robić nalewkę

M
Mariusz

Dereń jadalny ma kwiaty żółte a nie białe !!! Owoce wielu odmian np. Szafer, Swietłana, Wydubiedzkij, Dublany, Korałłowyj Marka i wielu innych są bardzo smaczne ale muszą same opaść.