Nawet półtora roku w kolejce. Ile trzeba czekać do chirurga, ortopedy czy stomatologa? Alarmujący raport

Barometr Fundacji Watch Health Care to coroczny raport, który ujawnia, jak długo musimy czekać w kolejkach do realizacji poszczególnych świadczeń zdrowotnych. Na przełomie września i października 2025 roku ankieterzy fundacji wykonali kilkanaście tysięcy połączeń, przedstawiając się jako pacjenci z konkretnymi dolegliwościami i potrzebami zdrowotnymi. Co udało im się ustalić?

Według najnowszych danych, na przełomie września i października ubiegłego roku czas oczekiwania pacjentów w kolejkach wynosił średnio:

• na świadczenia zdrowotne (obejmujące poradę lekarską, badanie, zabieg, operację) – 4,2 miesiąca (w 2024 r. również 4,2 miesiąca),

• do lekarza specjalisty – 4,2 miesiąca (w 2024 r. – 4,3 miesiąca),

• na badania diagnostyczne – 2,8 miesiąca (w 2024 r. – 3,1 miesiąca).

Te wyniki nie napawają optymizmem:

Podczas poprzedniej edycji naszego raportu zwracaliśmy uwagę, że pacjenci jeszcze nigdy, odkąd zaczęliśmy zbierać dane (2012 r.), nie czekali tak długo na pomoc. Okazuje się, że możemy powtórzyć tę niepokojącą informację w tym roku. Mamy stagnację, nic się nie zmienia, nadal średnio czekamy na świadczenie zdrowotne ponad cztery miesiące – alarmuje Milena Kruszewska, prezes Fundacji Watch Health Care.

Prezes fundacji zwraca uwagę na fakt, że raport wykazał drobne zmiany na plus w kwestii badań diagnostycznych. Zauważa jednak, że dla pacjentów nie są one odczuwalne:

To wciąż kwestia kilku dniu na przestrzeni kilkudziesięciu dni – mówi Milena Kruszewska. – Zeszły rok obfitował w szczyty pełne pięknych słów o tym, jak bardzo politycy, rządzący czy interesariusze systemu walczą o pacjentów i wszystko robią z myślą o nich. Bądźmy poważni, od lat zmierzamy ku katastrofie i łatamy dziury na oślep, tu nie ma żadnej strategii poza utrzymaniem swoich pozycji i strefy wpływów w systemie.

Najdłuższe kolejki dotyczą świadczeń z zakresu chirurgii plastycznej – średni czas oczekiwania to aż 11,1 miesiąca. Niewiele krócej czeka się na usługi z zakresu stomatologii (10,2 miesiąca), ortopedii i traumatologii narządu ruchu (9,7 miesiąca), neurochirurgii (9,4 miesiąca), otolaryngologii (9,2 miesiąca) oraz otolaryngologii dziecięcej (8,8 miesiąca).

Najbardziej wydłużył się czas oczekiwania w następujących dziedzinach:

• stomatologia – kolejki wydłużyły się o 3,8 miesiąca, obecnie trzeba czekać średnio 10,2 miesiąca,

• chirurgia szczękowo-twarzowa – wzrost o 2,8 miesiąca, obecny czas oczekiwania to 6,5 miesiąca,

• geriatria – dłużej o 1,7 miesiąca, teraz średnio 7,0 miesiąca,

• ortopedia i traumatologia narządu ruchu – wzrost o 1,2 miesiąca, obecnie 9,7 miesiąca,

• chirurgia plastyczna – również o 1,2 miesiąca więcej, czas oczekiwania wynosi 11,1 miesiąca.

Najkrótsze kolejki są w radioterapii onkologicznej – średni czas oczekiwania to 0,5 miesiąca. Niewiele dłużej czeka się na usługi z zakresu neonatologii (0,7 miesiąca), chirurgii onkologicznej (0,9 miesiąca) oraz medycyny paliatywnej (1,0 miesiąca). Na świadczenia związane z chorobami płuc i kardiochirurgią pacjenci poczekają nieco ponad miesiąc – średnio 1,4 miesiąca.

Najbardziej skrócił się czas oczekiwania w następujących dziedzinach:

• neurologia – kolejki zmniejszyły się o 1,6 miesiąca, obecnie średni czas oczekiwania to 2,6 miesiąca,

• endokrynologia – krócej o 1,4 miesiąca, teraz 6,2 miesiąca,

• chirurgia dziecięca – spadek o 1,3 miesiąca, obecnie 2,4 miesiąca,

• kardiochirurgia – skrócenie o 1,0 miesiąca, czas oczekiwania wynosi 1,4 miesiąca.

Na poradę specjalisty pacjenci czekają średnio 4,2 miesiąca, co oznacza niewielkie skrócenie w porównaniu z poprzednim Barometrem WHC (październik–listopad 2024 r. – 4,3 miesiąca).

Analiza dostępu do 41 specjalistów z 43 dziedzin medycyny pokazuje, że najdłużej czeka się na wizytę u neurochirurga (13,1 miesiąca), endokrynologa (12,9 miesiąca) i gastroenterologa (9,9 miesiąca).

Najkrótsze kolejki dotyczą pediatrów (0,0 miesiąca), neonatologów (0,2 miesiąca), ginekologów-położników (0,3 miesiąca) oraz chirurgów onkologów (0,7 miesiąca).

Najbardziej wydłużyły się kolejki do specjalistów:

• neurochirurga – o 4,7 miesiąca: aktualnie czekamy w kolejce 13,1 miesiąca;

• neurologa dziecięcego – o 1,8 miesiąca: w kolejce czekamy 3,9 miesiąca;

• otolaryngologa – o 1,4 miesiąca: obecnie trzeba poczekać w kolejce 3,5 miesiąca.

Najbardziej skróciły się kolejki do specjalistów:

• angiologa – o 4,7 miesiąca: obecnie czekamy w kolejce 9,2 miesiąca;

• chirurga naczyniowego – o 2,2 miesiąca: czekamy 9,4 miesiąca;

• ortodonty – o 2 miesiące: obecnie trzeba poczekać w kolejce 4,9 miesiąca;

• urologa – o 1,5 miesiąca: aktualnie czekamy 2,6 miesiąca.

Średni czas oczekiwania na badania diagnostyczne w Polsce wynosi obecnie 2,8 miesiąca. To oznacza pozytywne zmiany w porównaniu z poprzednim okresem pomiarowym z października i listopada 2024 roku, kiedy czas ten wynosił 3,1 miesiąca. Obserwowana poprawa daje nadzieję na dalsze usprawnienia w dostępności świadczeń zdrowotnych dla pacjentów.

W analizie dotyczącej dostępności badań diagnostycznych uwzględniono 56 różnych rodzajów świadczeń. Spośród nich, w 19 udało się odnotować lepszą dostępność, co jest dobrym sygnałem dla pacjentów oczekujących na diagnozę. Niestety, w przypadku 6 badań czas oczekiwania uległ pogorszeniu. Warto też dodać, że dla 31 badań nie zaobserwowano znaczącej zmiany, gdyż różnice mieściły się w granicach +/- 0,5 miesiąca.

Takie zmiany wskazują, że choć dostępność świadczeń diagnostycznych w Polsce wciąż pozostaje wyzwaniem, system opieki zdrowotnej podejmuje kroki, aby stopniowo poprawiać sytuację. Skrócenie czasu oczekiwania to dobra wiadomość zarówno dla pacjentów, jak i dla samych placówek medycznych, które zyskują możliwość szybszego przetwarzania przypadków.

Najdłużej poczekasz na biopsję tarczycy i endoskopię

Największe wyzwania dotyczą badań takich jak sigmoidoskopia, biopsja guzków tarczycy oraz gastroskopia, gdzie czas oczekiwania wynosi odpowiednio 6,1 miesiąca, 6 miesięcy i 5,8 miesiąca. Pacjenci potrzebujący tych badań endoskopowych muszą przygotować się na dłuższy okres oczekiwania, co może być stresujące, zwłaszcza w kontekście diagnozowania poważnych schorzeń.

Sigmoidoskopia, kluczowa dla oceny stanu jelita grubego, i biopsja guzków tarczycy, niezbędna w diagnostyce tarczycy, są badaniami, których czas oczekiwania powinien ulec skróceniu. Podobnie jak w przypadku gastroskopii, pacjenci często potrzebują szybkiej diagnozy, by móc rozpocząć leczenie odpowiedniego schorzenia.

Gazometria i USG od ręki

Na szczęście istnieją także badania diagnostyczne, które można wykonać niemal od ręki. Na czołowych miejscach pod tym względem znajdują się gazometria z zerowym czasem oczekiwania, badanie cytogenetyczne z czasem 0,1 miesiąca oraz USG przezciemiączkowe, na które poczekamy 0,3 miesiąca.

Pacjenci z wykazujących się szybką dostępnością badań mogą liczyć na szybkie uzyskanie wyników i postawienie diagnozy, co jest niezwykle istotne w przypadku podejrzeń o nagłe lub pilne przypadki zdrowotne.

Dłużej, lecz wciąż dość szybko, poczekać można na bronchoskopię, tomografię komputerową głowy oraz inne badania obrazowe i diagnostyczne, takie jak cystouretrografia czy biopsja aspiracyjna gruboigłowa. Czas oczekiwania waha się tu od 0,5 do 0,8 miesiąca, co pozytywnie wpływa na dostępność opieki zdrowotnej w Polsce.

Najbardziej wydłużyły się kolejki do następujących badań:

• rezonans magnetyczny (MRI) kręgosłupa – o 1,6 miesiąca, obecnie trzeba poczekać w kolejce 4,5 miesiąca.

• USG pęcherzyka żółciowego – o 1 miesiąc, obecnie trzeba poczekać w kolejce 4,5 miesiąca.

• rezonans magnetyczny (MRI) głowy – o 0,9 miesiąca, obecnie trzeba poczekać w kolejce 2,4 miesiąca.

Najbardziej skróciły się kolejki do badań:

• testy skórne – o 2,8 miesiąca, obecnie trzeba poczekać w kolejce 2 miesiące;

• USG tarczycy – o 2,5 miesiąca, obecnie trzeba poczekać w kolejce 5,6 miesiąca;

• biopsja guzków tarczycy – o 2,4 miesiąca, obecnie trzeba poczekać w kolejce pół roku.

Raport Fundacji WHC rzuca światło na istotny problem w polskim systemie ochrony zdrowia – trudności w dostępie do lekarzy specjalistów oraz długie czasy oczekiwania na przeprowadzenie zalecanych procedur medycznych. W konsekwencji, proces leczenia pacjentów ulega znacznemu wydłużeniu, co ostatecznie może wpływać na stan zdrowia pacjentów.

Żylaki kończyn dolnych – długi czas do operacji

Leczenie usunięcia żylaków kończyn dolnych to temat, który budzi wiele emocji wśród pacjentów. Proces ten zaczyna się od wizyty u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), ale droga do właściwej operacji jest niezwykle długa. Przeciętny czas, jaki upływa od tej wizyty do przeprowadzenia zabiegu, to aż 30,5 miesiąca. To niepokojąco długi okres, który może prowadzić do pogorszenia dolegliwości u pacjentów i negatywnie wpłynąć na ich jakość życia.

Leczenie ortodontyczne – na aparat poczekasz nawet 20 miesięcy

Z danych raportu wynika, że pacjenci oczekujący na leczenie ortodontyczne również natrafiają na znaczne przeszkody. Od momentu pierwszej wizyty u ortodonty do rozpoczęcia leczenia aparatem ortodontycznym mija średnio 21,3 miesiąca. To problematyczna sytuacja, która wpływa na zdrowie jamy ustnej pacjentów, szczególnie wśród dzieci i młodzieży wymagających szybkiego działania.

Długie oczekiwanie na zastawki serca

Operacje związane z wymianą zastawek serca są kluczowe dla ratowania życia, lecz czas oczekiwania na te procedury bywa bardzo długi. Od zgłoszenia się po raz pierwszy do lekarza POZ do przeprowadzenia operacji mija średnio 19,5 miesiąca.

Pacjenci czekają na endoprotezoplastykę stawu kolanowego

Endoprotezoplastyka stawu kolanowego to kolejny zabieg, na który pacjenci długo czekają. Czas, jaki mija od wizyty u lekarza POZ do przeprowadzenia operacji, wynosi około 25,4 miesiąca.

Na leczenie padaczki czeka się nawet 15 miesięcy!

Pacjenci pediatryczni zdiagnozowani z padaczką także natrafiają na opóźnienia. Proces rozpoznania choroby i oczekiwania na wizytę w poradni leczenia padaczki może trwać aż 15,2 miesiąca.

Wydłużony czas oczekiwania na leczenie choroby Parkinsona

Analizując szczegółowo jeden przypadek, zauważono, że ścieżka pacjenta zdiagnozowanego z chorobą Parkinsona jest równie złożona. 76-letni mężczyzna, który sześć lat temu usłyszał diagnozę, czekał ponad 16 miesięcy, aby zostać zakwalifikowanym do programu lekowego B90. Proces ten obejmuje nie tylko diagnostykę, ale także długi czas oczekiwania na faktyczne rozpoczęcie leczenia.