Czy e-papierosy są mniej szkodliwe od zwykłych papierosów? Skutki, jakie powoduje wapowanie w porównaniu z paleniem tytoniu

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Zaawansowane e-papierosy nie przypominają już pierwszych modeli tego urządzenia, wytwarzają też więcej dymu i mają możliwość regulacji parametrów
Zaawansowane e-papierosy nie przypominają już pierwszych modeli tego urządzenia, wytwarzają też więcej dymu i mają możliwość regulacji parametrów haiberliu/pixabay.com
Szkodliwość e-papierosów w porównaniu z paleniem wyrobów tytoniowych to temat, który wciąż jest przedmiotem badań – to w końcu wynalazek dość nowy, bo liczy sobie niespełna 20 lat. Wiadomo jednak z pewnością, że wapowanie stanowi daleko mniejsze zagrożenie dla zdrowia niż palenie, a coraz nowszych i bezpieczniejszych rozwiązań w elektronicznych papierosach wciąż przybywa. Sprawdź, dlaczego wybór e-papierosa to krok do zerwania z nałogiem!

Co to jest e-papieros i wapowanie?

E-papierosy to niewielkie urządzenia zasilane akumulatorami, które emitują opary roztworu nikotyny przeznaczone do wdychania. Sprawia to wrażenie wdychania dymu tytoniowego, który ma znane szkodliwe działanie na organizm.

Wytwarzanie namiastki dymu stanowi kluczowy aspekt działania elektronicznych papierosów. Nałóg tytoniowy to nie tylko fizyczne uzależnienie od nikotyny, ale też głęboko zakorzeniony nawyk związany z wykonywaniem określonych gestów podczas palenia. Właśnie dlatego e-papierosy są daleko bardziej preferowanym zamiennikiem tytoniu niż gumy do żucia z nikotyną czy tym bardziej zawierające ją plastry transdermalne.

Zaciąganie się oparami (ang. vapor) nazywane jest vapingiem, a po polsku – wapowaniem. Generujące je urządzenia różnią się pod względem rozwiązań technicznych, a także parametrów akumulatorów i grzałek, konstrukcji, wielkości, kształtu. Mogą przypominać długopis, pendrive albo zaawansowaną maszynerię.

Większość urządzeń popularnych w naszym kraju ma zbiorniczek, do którego nalewa się roztwór z nikotyną, tzw. liquid. Akumulator można ładować za pomocą ładowarki i kabla USB.

W sprzedaży są też dostępne urządzenia jednorazowe z baterią, na wymienne wkłady (tzw. kartridże), rozwiązania hybrydowe czy produkty do podgrzewania tytoniu (tobacco heating products), w których nie dochodzi do jego spalania.

Producenci e-papierosów oferują swoje urządzenia jako narzędzie do rzucenia lub ograniczenia palenia tytoniu przeznaczone dla osób dorosłych. Problemem jest jednak rekreacyjne wapowanie przez młodzież, uzależnianie się od nikotyny w młodym wieku i przypadki uszkodzeń płuc m.in. w wyniku mieszania smakowych liquidów z innymi substancjami. Produkty takie nie powinny trafiać w ręce nieletnich nie tylko ze względu na szkodliwość nikotyny, ale również fakt, że często nie umieją oni korzystać z nich we właściwy, odpowiedzialny i zrównoważony sposób.

Przeczytaj też na temat:

Czy e-papieros jest mniej szkodliwy od prawdziwego papierosa?

Palenie papierosów, a więc wciąganie do płuc dymu tytoniowego, jest znanym czynnikiem zwiększającym prawdopodobieństwo rozwoju licznych chorób i skracającym życie – według badań osoby uzależnione od tytoniu umierają przedwcześnie nawet 3 razy częściej niż ci, którzy po niego nie sięgają.

Skutki palenia papierosów. Jak nałóg tytoniowy wpływa na Twó...

Efekty palenia tytoniu obejmują:

  • pogorszenie ogólnego stanu zdrowia,
  • nasilenie stanów zapalnych w organizmie,
  • upośledzenie odporności,
  • rozwój chorób układu krążenia,
  • częstszy rozwój nowotworów, zwłaszcza raka płuca,
  • rozwój przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP),
  • ataki astmy,
  • ryzyko powstawania zakrzepów w naczyniach krwionośnych i wylewu,
  • częstsze przypadki zaćmy,
  • zmniejszenie płodności,
  • zagrożenie wadami płodu i poronieniem u ciężarnych.

Według ekspertów ze Szkoły Medycznej Universytetu Johna Hopkinsa w Stanach Zjednoczonych osoba, która wdycha dym papierosowy, przyjmuje do organizmu ok. 7 tysięcy różnych związków chemicznych, a oprócz tak pożądanej przez niej nikotyny są to m.in. substancje smoliste, metale ciężkie i wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, w tym niesławny benzo(a)piren. Natomiast w liquidzie do e-papierosa występuje zwykle od kilkunastu do kilkudziesięciu różnych substancji. Różnica jest kolosalna!

Zastąpienie elektronicznym urządzeniem zwykłych papierosów redukuje narażenie na substancje rakotwórcze i toksyczne aż o 90 proc., jak podaje prof. Piotr Kuna, wybitny specjalista w zakresie chorób wewnętrznych i alergologii z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.

Według danych Public Health England, agencji wykonawczej Ministerstwa Zdrowia Wielkiej Brytanii, e-papierosy są o 95 procent mniej szkodliwe niż te tradycyjne.

Ponieważ zamiana tradycyjnego papierosa na tego elektrycznego nie wymaga rezygnacji z nawyku wziewnego przyjmowania nikotyny, jest dla wielu osób stosunkowo łatwym zadaniem. W ten sposób można łatwiej namówić palaczy do porzucenia nałogu, jak przekonuje Louise Ross, była wieloletnia szefowa brytyjskiego Stop Smoking Service. O tym, że z wapowaniem wiąże się potencjalnie mniejsze ryzyko zdrowotne, przekonują też eksperci medyczni.

Już w 2018 roku brytyjski Narodowy Instytut Zdrowia i Opieki (NICE) w ramach sposobów redukcji zagrożenia zdrowia wśród palaczy zalecił lekarzom promowanie wśród nich rozwiązań takich właśnie jak e-papierosy. Zalecenie dotyczy osób, które nie są w stanie zrezygnować z nałogu, i wynika głównie z faktu ograniczenia ekspozycji organizmu na substancje smoliste.

Co najbardziej skraca życie? 10 rzeczy, które wpływają negat...

Skutki palenia e-papierosów

Szeroki wybór wymyślnych aromatów, designerski wygląd urządzeń i brak nieprzyjemnych efektów, jakie towarzyszą spalaniu tytoniu (brzydki zapach, zażółcenie skóry, kaszel) to czynniki, które mogą sprawiać mylne wrażenie i sugerować, że korzystanie z e-papierosów nie ma negatywnych konsekwencji zdrowotnych.

Jednym z niedocenianych zagrożeń jest możliwość przyjęcia nadmiaru nikotyny. Łatwo bowiem zapomnieć, że trzeba ją dozować, a z każdym kolejnym użyciem urządzenia jej dawka się zwiększa. Odpowiedzialny użytkownik e-papierosa powinien mieć nad nią kontrolę.

W płynach do e-papierosów mogą występować szkodliwe aromaty (np. diacetyl, stosowany też do nadawania maślanego zapachu popcornu i wywołujący chorobę płuc i pracowników fabryk), barwniki, metale ciężkie czy organiczne związki lotne (VOCs). Znane toksyczne i potencjalnie rakotwórcze działanie mają produkty rozkładu w wysokiej temperaturze gliceryny, która wchodzi w skład wielu liquidów, takie jak akrylamid (akroleina). Warto jednak pamiętać, że jest to powszechny składnik żywności, zwłaszcza zawierającej węglowodany i poddanej obróbce w wysokiej temperaturze (m.in. czipsy, wypieki i kawa).

W 2019 roku naukowcy powiązali korzystanie z e-papierosów i produktów do vapingu z przypadkami ciężkiego uszkodzenia płuc, który nosi obecnie nazwę EVALI (e-cigarette or vaping product use-associated lung injury). Do lutego 2020 roku amerykańscy lekarze potwierdzili go u ponad 2,8 tys. zwolenników wapowania, a prawie 70 osób zmarło. Objawy zespołu to przewlekły suchy kaszel, zmęczenie, duszności, gorączka i ostre zapalenie płuc.

O rozpoznaniu EVALI mówi się w sytuacji, gdy pacjent spełnia 3 kryteria:

  • używanie e-papierosów lub innych produktów do wapowania w ciągu 90 dni poprzedzających wystąpienie objawów,
  • występowanie zmian w obrazie płuc,
  • wykluczenie innych możliwych źródeł uszkodzeń płuc, m.in. infekcji.

Według badań z końca sierpnia 2020 roku zmiany w płucach zwolenników wapowania są dobrze widoczne w wynikach tomografii komputerowej, czyli przy czym nie ma konieczności wykonywania biopsji tego narządu. Już wcześniej odkryto, że tworzą się wokół oskrzeli i występuje w nich nagromadzenie białych krwinek.

Sprawdź także:

Długoterminowe skutki używania e-papierosów nie są obecnie dobrze poznane, ale naukowcy mówią m.in. o stresie oksydacyjnym w organizmie, który jest czynnikiem rozwoju zmian nowotworowych, osłabieniu układu odpornościowego, uszkodzeniach płuc, a także opóźnieniu rozwoju mózgu u płodu i organizmów rozwijających się.

To ostatnie działanie wynika ze szkodliwego wpływu nikotyny – e-papieros nie jest odpowiednim rozwiązaniem dla nieletnich, kobiet w ciąży i karmiących piersią, a ponadto osób, które nigdy nie paliły oraz tych, które nie zamierzają rzucić nałogu nikotynowego.

Według dostępnych badań dobrze jest korzystać z e-papierosów tylko zgodnie z ich przeznaczeniem. Warto wybierać urządzenia o mniejszej mocy, które podgrzewają liquid do niższej temperatury, przez co przy jego odparowaniu powstaje mniej szkodliwych związków.

Wiele, jak nie większość, zależy jednak od liquidu. Produkt powinien mieć jak najlepszą jakość i mieć jak najmniejsze akceptowane przez użytkownika stężenie nikotyny. Najlepiej wybierać płyny bez dodatków barwiących i minimalnie perfumowane. Do najbardziej neutralnych należą liquidy o klasycznych aromatach tytoniowych (tobacco).

Jak zerwać z nałogiem tytoniowym? 10 sposobów na rzucenie palenia!

ZOBACZ: Z całą odpowiedzialnością stwierdzam, że e- papierosy są mniej szkodliwe od tych tradycyjnych. Ekspert: prof. Andrzej Sobczak ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3