Spis treści
Ferie w Szczawnicy – pomysł na zabawę, wypoczynek i zdrowie
2 lutego zaczyna się kolejna tura ferii zimowych. Ze szkół wreszcie wyrwą się uczniowie z woj. małopolskiego. To najlepszy czas na planowanie wycieczek rodzinnych. Wcale nie muszą to być bardzo dalekie wyprawy. W pobliżu Krakowa nie brak miejsc, w których można dobrze wypocząć i porządnie się zabawić, i nie mam na myśli tylko np. Zakopanego.
Kto nie lubi tłoku, powinien wybrać się na wycieczkę poza Podhale. Możliwości nie brakuje. Na pograniczu Pienin i Beskidu Sądeckiego, w malowniczej dolinie Grajcarka, leży Szczawnica, jedno z polskich centrów narciarskich, a zarazem uzdrowisko z długimi tradycjami.
W Szczawnicy każdy znajdzie tu coś dla siebie: miłośnicy szusowania mogą korzystać ze stoków ośrodka PKL Palenica i Areny Narciarskiej Jaworki-Homole, w okolicy jest kilka malowniczych tras na narty biegówki. W mieście działa lodowisko, a kto woli po prostu spacerować po malowniczej okolicy, ma do dyspozycji szlaki Pienińskiego Parku Narodowego.
Jednak prawdziwie wyjątkowa jest oferta uzdrowiskowa Szczawnicy.
Szczawnica pomiędzy zdrojowiskami galicyjskimi pierwsze zajmuje miejsce. Pierwszeństwo to żądne sobie niezrównanie pięknem, górzystym położeniem, doświadczoną skutecznością wód (...) — tak pisał o uzdrowisku w roku 1858 ojciec balneologii polskiej Józef Dietl (za: B. A. Węglarz, Szczawnica. Podróż do kurortu w XIX wieku i dzisiaj, Astraia, Kraków 2018, str. 1).
Od ponad 200 lat szczawnickie wody mineralne – szczawy, stąd nazwa miasta - znane są z dobroczynnego wpływu na zdrowie i samopoczucie ludzi. Wspomagają leczenie układu oddechowego (zwłaszcza stanów zapalnych nosa i gardła), aparatu głosowego, chorób alergicznych dróg oddechowych, astmy oskrzelowej, chorób układu ruchu (zwyrodnienia stawów i kręgosłupa, reumatyzm, reumatoidalne zapalenie stawów).
W XIX w. kuracjusze ściągali do Szczawnicy ze wszystkich zakątków ziem polskich i Imperium Rosyjskiego, by korzystać z jej wód. Uzdrowisko odwiedzilim.in. Henryk Sienkiewicz, Bolesław Prus i Jan Matejko. Samo miasteczko rozrosło się pięknie i wiele z tego piękna zostało mu do dziś: wokół Placu Dietla można podziwiać malownicze wille i budynki uzdrowiskowe w stylu alpejskim.
Dzięki swemu położeniu, mikroklimatowi, uzdrawiającym wodom i zimowym atrakcjom Szczawnica to doskonałe miejsce zarówno na krótką wycieczkę z rodziną w ferie zimowe, jak też na pełny turnus sanatoryjny, tym bardziej, że właśnie zimą łatwiej sobie załatwić przyspieszenie wyjazdu i załapać się na tzw. sanatorium last minute.
Co dokładnie można leczyć w Szczawnicy? Czym wyróżniają się tutejsze szczawy? Jakie zabiegi oferuje Uzdrowisko Szczawnica i czy można się tu leczyć na NFZ? Na wszystkie te pytania odpowiadam w krótkim informatorze poniżej.
Wody lecznicze Szczawnicy – jaki mają skład, na co pomagają?
Szczawy szczawnickie należą do najsilniej zmineralizowanych wód w Polsce. To naturalne kwaśne wody wodorowęglanowe ze znaczną zawartością dwutlenku węgla, który polepsza ukrwienie błon śluzowych i mikrokrążenie, a także wspiera procesy regeneracyjne.
Jakie choroby pomagają leczyć szczawnickie wody? Szczawy wykorzystywane są do terapii uzdrowiskowej chorób przewlekłych układu oddechowego, wspomagają też leczenie układu pokarmowego i moczowego, pomagają przy osteoporozie i miażdżycy.
W Szczawnicy znajduje się 9 ujęć wód leczniczych. 6 z nich mieści się w Pijalni Wód Mineralnych w Domu Nad Zdrojami przy Placu Dietla. Są to wody: Helena, Jan, Stefan, Józefina, Józef oraz Magdalena. Trzy inne źródła zlokalizowane są poza terem Uzdrowiska: to wody Szymon, Wanda i Poniatówka.
Szczawy mają bardzo różny skład chemiczny i stężenie minerałów. Zawierają m.in. sód, jod, bor i brom. Stężenie sięga od 1900 mg na litr (woda Helena) do aż 27 tys. mg na litr (woda Magdalena). Dla porównania: zwykła woda zawiera od 100 do 500 mg minerałów na litr, woda mineralna ze sklepu od 500 do 1500 mg, a woda morska 34 tys. mg na litr.
Dokładna charakterystyka wszystkich wód szczawnickich jest dostępna online.
Ponieważ wody szczawnickie są tak silnie zmineralizowane, nie można ich pić jak zwykłą wodę, we własnym zakresie i wedle uznania. Pije się je tylko czasowo, według zaleceń lekarza, w ściśle określonych dawkach.
Nie oznacza to jednak, że ze szczawów nie można korzystać poza Szczawnicą. W sprzedaży sklepowej i internetowej są opakowania 5-litrowe wód Helena, Jan, Stefan, Józefina i Józef, oznaczone cyframi od 1 do 5 według stopnia zmineralizowania. Możesz z nich korzystać w terapii domowej, ale pamiętaj, by robić to tylko w porozumieniu z lekarzem.
Szczególną ostrożność przy korzystaniu z wód szczawnickich powinny zachować osoby z:
nadciśnieniem tętniczym,
chorobami serca i układu krążenia,
chorobami tarczycy (zwłaszcza w przypadku wód jodkowych),
niewydolnością nerek,
zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej,
kobiety w okresie ciąży i karmienia piersią
Jakie zabiegi są dostępne w Uzdrowisku Szczawnica?
Zabiegi uzdrowiskowe przeprowadzane są w sanatorium „Inhalatorium”, zlokalizowanym w pięknym budynku z lat 30. XX w., stojącym w środku Parku Zdrojowego. Znajdują się tu sale zabiegowe, przychodnia uzdrowiskowa i część hotelowa z 29 miejscami noclegowymi.
Jakie dokładnie zabiegi oferowane są w Szczawnicy? Leczenie uzdrowiskowe opiera się tu na trzech filarach:
Inhalacje. Polegają na oddziaływaniu aerozolem z wód mineralnych na śluzówkę nosa, gardła i oskrzeli. Takie zabiegi poprawiają ich nawilżenie i ukrwienie, stymulują mechanizmy samooczyszczania. W Uzdrowisku Szczawnica dostępne są rzadkie inhalacje celkowe (solankowe), przeprowadzane w specjalnych kabinach. Inhalacje mogą stosować pacjenci już od 3. roku życia.
Kuracja pitna (krenoterapia). Polega na piciu szczawów zgodnie z zaleceniami lekarza. Wody szczawnickie m.in. wspierają trawienie, wzmacniają błony śluzowe jelit.
Zabiegi rehabilitacyjne narządów ruchu. W ofercie sąkinezyterapia, hydroterapia, fizykoterapia, zabiegi borowinowe. Ćwiczenia przeprowadza się indywidualne lub grupowe. Celem rehabilitacji ruchowej jest zmniejszenie bólu, poprawa funkcji ruchowych, wsparcie naturalnej regeneracji organizmu.
Uzdrowisko Szczawnica, oferuje też dodatkowe terapie, jak także np. ciepło- i zimnolecznictwo, światłolecznictwo i masaże. Uwaga! Obecnie nie wykonuje się zabiegów kriosauny i żeloterapii.
Pełna lista zabiegów oferowanych w Uzdrowisku Szczawnica jest dostępna online.
Częste pytania kuracjuszy:
Czy można pójść na dowolnie wybrany zabieg? Nie. Zabiegi przepisywane są pacjentom i przeprowadzane przez lekarzy i fizjoterapeutów, którzy dobierają je po przeprowadzaniu odpowiedniej kwalifikacji medycznej.
Które zabiegi pacjenci cenią sobie najbardziej? Na to pytanie odpowiedział mi dr n. med. Marcel Mazur, Dyrektor ds. Lecznictwa Uzdrowiska Szczawnica, specjalista alergologii i chorób wewnętrznych:
- Pacjenci szczególnie cenią sobie zabiegi inhalacji, w tym celkowe, stosowane w nielicznych uzdrowiskach w Polsce. Chwalą także pracę fizjoterapeutów, przede wszystkim zaś masażystów.
Czy w Szczawnicy można się leczyć na NFZ?
Tak. Uzdrowisko Szczawnica oferuje trzy tryby leczenia, z których dwa są finansowane przez NFZ:
Leczenie sanatoryjne na NFZ. To typowy turnus, który trwa 21 dni. Zgodnie z przepisami, w przypadku takiego turnusu leczenie i zabiegi są finansowane przez NFZ, a zakwaterowanie i wyżywienie przez pacjenta.
Leczenie ambulatoryjne na NFZ. W tym przypadku pacjent przyjeżdża do sanatorium tylko na zabiegi, nie nocuje na terenie uzdrowiska, a więc leczenie odbywa się całkowicie bezpłatnie.
Leczenie prywatne. To komercyjny tryb, w którym pacjent płaci za zabiegi. Część zabiegów można wykupić bez skierowania, inne stają się dostępne na podstawie zaleceń lekarza rodzinnego lub uzdrowiskowego. Do zabiegów wymagających zalecenia lekarza należą np. kąpiele borowinowe, masaże wirowe, kinezyterapia oraz niektóre zabiegi fizykoterapeutyczne (m.in. z wykorzystaniem prądu, pola magnetycznego, ultradźwięków, lasera czy zimna).
