Bakteria coli (Escherichia coli) – jak można się zarazić? Zagrożenia dla zdrowia i objawy wywoływane przez E. coli

Justyna Śmigaruk
geralt (Pixabay.com)
Bakteria coli, czyli pałeczka okrężnicy, to bakteria należąca do naturalnej mikroflory jelitowej, która w normalnych warunkach jest nie tylko nieszkodliwa, ale wręcz wspomaga trawienie. Istnieją jednak sytuacje, w których może stać się czynnikiem chorobotwórczym, wywołując zakażenia. Escherichia coli często odpowiada za zapalenia dróg moczowych i zatrucia pokarmowe, ale może być też przyczyną rozwoju zapalenia płuc, a nawet zagrażającej życiu sepsy.

Co to jest bakteria coli i gdzie występuje?

Bakteria coli nosi łacińską nazwę Escherichia coli (E. coli), a po polsku nazywana jest też pałeczką okrężnicy, ponieważ występuje w końcowych odcinkach przewodu pokarmowego.

Escherichia coli to rodzaj Gram-ujemnej i względnie beztlenowej bakterii, która w normalnych warunkach żyje stanowi element naturalnej mikroflory bakteryjnej jelit. Przyczynia się do skutecznego rozkładania pokarmów, bierze także udział w syntezie witamin K oraz z grupy B. Występuje powszechnie w wodzie i glebie, dokąd trafia z kałem wydalanym przez zwierzęta stałocieplne.

W specyficznych warunkach bakteria coli może działać chorobotwórczo. Szczególną cechą wyróżniającą E. coli na tle innych bakterii jest możliwość niezwykle szybkiego namnażania się. Co więcej, niektóre ze szczepów skutecznie przylegają do nabłonka i wytwarzają toksyny.

Zakażenia bakterią Echerichia coli

Istnieją różne szczepy bakterii Escheriachia coli, a pod względem jej działania na ludzki organizm wyróżnia się aż 6 grup. Wszystkie wywołują biegunkę o różnym stopniu nasilenia. Szczególnie narażone na infekcję są małe dzieci oraz osoby o obniżonej odporności. W tej grupie jeden ze szczepów E. coli może wywołać ostrą, krwistą biegunkę oraz krwotoczne zapalenie okrężnicy. Zetknięcie z nieznanymi dotąd układowi odpornościowemu odmianami bakterii może też spowodować biegunkę u podróżnych.

W większości przypadków bakterie bytujące w układzie pokarmowym człowieka nie stanowią dla niego żadnego zagrożenia. Objawy i dolegliwości pojawiają się wtedy, gdy dojdzie do zakażenia bakterią ze środowiska zewnętrznego, zwłaszcza, gdy do jej rozwoju dojdzie w układzie innym niż pokarmowy. Za silne objawy ze strony układu pokarmowego (nawet z zagrożeniem życia) odpowiadają bardzo nieliczne szczepy E. coli.

Bakteria E. coli – jak można się nią zarazić?

Escherichia coli przenosi się z kałem zwierząt oraz ludzi. Źródłem groźnego zakażenia może być surowe, niepasteryzowane mleko lub niedogotowana wołowina. Zagrożenie stanowią ponadto surowe, niemyte owoce i warzywa nawożone obornikiem, a ponadto woda, do której przedostaną się fekalia. Stosunkowo rzadko dochodzi do infekcji w wyniku bezpośredniego kontaktu ze zwierzętami hodowlanymi.

Bakteria coli obecna w wodzie może trafić do organizmu nie tylko podczas jej picia, ale też w czasie kąpieli w jeziorze, stawie, basenie czy innym zbiorniku wodnym. Co pewien czas wybuchają ogniska zakażeń bakterią, związane z przedostaniem się zjadliwego szczepu do wody pitnej, zbiornika kąpielowego czy pożywienia.

Przeczytaj również:

Czym grozi zakażenie E. coli i jakie daje objawy?

Bakterie coli rzadko bywają zagrożeniem dla zdrowia, gdy pozostają w układzie pokarmowym. Za to Escherichia coli, która przedostanie się do innych narządów, może spowodować wiele szkód w organizmie. Należą do nich m.in.:

  • Zatrucia pokarmowe – niektóre szczepy pałeczki okrężnicy, m.in. takie jak szczep Escherichia coli O157:H7, mogą wywoływać zatrucia pokarmowe ze względu na produkowane przez nie toksyny. Do zachorowania dochodzi zawsze wskutek spożycia pokarmu lub wypicia wody zanieczyszczonej bakterią. Skutkiem może być nawet zespół hemolityczno-mocznicowy, prowadzący do ostrej niewydolności nerek.
  • Zakażenia układu moczowego – pałeczka okrężnicy jest jedną z najczęstszych przyczyn zakażenia dróg moczowych. Obecność pałeczki okrężnicy w moczu wykrywana jest nawet u 80 proc. cewnikowanych mężczyzn oraz 30 proc. kobiet w szpitalach. Wywołuje bakteriurię i dokuczliwe objawy, takie jak częste oddawanie moczu (czyli częstomocz) oraz towarzyszący mu ból.
  • Zapalenie opon mózgowych –Escherichia coli jest istotną i częstą przyczyną zapaleń opon mózgowych u noworodków. Stanowi drugą przyczynę choroby w tej grupie wiekowej. Escherichia coli stanowi problem w szpitalach, gdzie często odpowiada za zakażenia, zapalenia płuc i inne powikłania. Szczególną higienę i ostrożność należy zachowywać na oddziałach noworodków oraz osób z obniżoną odpornością.
  • Zapalenie otrzewnej – bakterie coli mogą się przedostać się do wnętrza organizmu przez uszkodzoną ścianę przewodu pokarmowego, wywołując zagrażające życiu pacjenta zapalenie otrzewnej.
  • Sepsa, czyli zakażenie ogólnoustrojowe – bakteria coli odpowiada za zakażenia pooperacyjne, niekiedy może też wywołać sepsę (czyli posocznicę) – ciężkie, uogólnione zakażenie całego organizmu. W przypadku sepsy kluczowa jest szybka diagnoza i natychmiastowe podjęcie leczenia.

Czas inkubacji (czyli okres wylęgania) E. coli to 12-72 godziny, okres wywoływanej nią choroby wynosi 3-19 dni, natomiast minimalna liczba komórek drobnoustrojów, która wywołuje objawy chorobowe (MID, czyli minimalna dawka infekcyjna) to 1-10 milionów (dziesięć do potęgi szóstej-siódmej).

Dowiedz się więcej na temat:

Bakteria coli w wodzie i żywności – miano coli

Ponieważ zakażenia Escherichią coli stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, oznaczanie ich zawartości w wodzie pitnej i żywności jest jedną z ważniejszych procedur umożliwiających zapewnienie ich odpowiedniej jakości i bezpieczeństwa spożycia.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie