reklama

Andropauza, czyli przekwitanie u mężczyzn. Czym jest i jak objawia się męska menopauza?

Ewa Zwolak
Ewa Zwolak
Zaktualizowano 
Andropauza, nazywana również męską menopauzą, związana jest ze zmianami hormonalnymi, które pojawiają si po 45. roku życia.
Andropauza, nazywana również męską menopauzą, związana jest ze zmianami hormonalnymi, które pojawiają si po 45. roku życia. 123rf.com
Andropauza u mężczyzn uznawana jest za zjawisko tożsame do menopauzy u kobiet. Tymczasem u mężczyzn jest ono uwarunkowane zmianami hormonalnymi, natomiast u kobiet związane jest z nieuchronnym procesem biologicznym. Męskie klimakterium objawia się obniżeniem popędu seksualnego, zaburzeniami nastroju i zmniejszeniem masy mięśniowej. Leczenie andropauzy nie zawsze jest konieczne – niekiedy wystarczą leki dostępne bez recepty. Czym jest menopauza u mężczyzn, jak sobie z nią radzić?

Według danych statystycznych andropauza dotyczy aż 50 proc. mężczyzn po 50. roku życia. Mimo to przeciwieństwie do menopauzy znacznie rzadziej mówi się o tym zjawisku, które nadal w naszym społeczeństwie pozostaje tematem tabu.

Andropauza u mężczyzn – co to jest?

Andropauza, nazywana również męską menopauzą, jest okresem występującym u mężczyzn powyżej 50. roku życia. Jej bezpośrednią przyczyną jest spadek poziomu hormonów, w tym: testosteronu, dihydrotestosteronu, hormonu wzrostu i melatoniny. Przy czym warto podkreślić, że andropauza u mężczyzn, często porównywana jest do menopauzy u kobiet. Tymczasem to są zjawiska odmienne, ponieważ klimakterium u kobiet jest procesem biologicznym, związanym z wygaszaniem funkcji jajników, natomiast menopauza u mężczyzn, nie jest równoznaczna z utratą płodności i jest ściśle związana z funkcjonowaniem układu endokrynologicznego. Z tego powodu badacze proponują inne nazwy dla andropauzy, w tym: andropenię, męski psychoendokrynologiczy zespół wieku średniego, wiropauzę, męskie klimakterium, częściowy niedobór androgenów u starzejących się mężczyzn.

Menopauza u kobiet jest procesem biologicznym, pociągającym za sobą określone skutki i występującym u każdej kobiety po 40. roku życia. Natomiast andropauza nie występuje u każdego mężczyzny i jest zależna od wielu czynników zewnętrznych, w tym m.in. od stylu życia, diety, a także chorób towarzyszących (nadciśnienie tętnicze, wysoki cholesterol, zawał serca, przerost gruczołu krokowego).

Według badań częstotliwość występowania andropauzy u mężczyzn przedstawia się następująco:

  • 10-20 proc. – po 50. roku życia.
  • 20-30 proc. – po 60. roku życia.
  • 30-40 proc. – po 70. roku życia.
  • 40-50 proc. – po 80. roku życia.

Jak objawia się andropauza u mężczyzn?

Klimakterium u mężczyzn związane jest bezpośrednio z zaburzeniami układu hormonalnego, co pociąga za sobą konkretny zespół objawów. Wśród charakterystycznych objawów andropauzy u mężczyzn można wymienić:

  • Przyrost tkanki tłuszczowej, który pociąga za sobą skutki w postaci zwiększonego ryzyka wystąpienia groźnych powikłań, w tym m.in. ze strony układu krążenia. Przy czym u mężczyzn powyżej 50. roku życia zazwyczaj występuje otyłość typu brzusznego, która jest szczególnie wrażliwa na bodźce hormonalne.
  • Zmiany emocjonalne, które znacząco wpływają na jakość życia. Męska menopauza związana jest ze spadkiem poziomu androgenów, co oddziałuje na funkcjonowanie układu nerwowego i pojawieniem się objawów psychicznych: lęku, nerwowości, rozdrażnienia, zachowań depresyjnych, przewlekłego zmęczenia i upośledzenia pamięci. Oprócz tego może wystąpić zaniżenie samooceny.
  • Obniżenie popędu seksualnego, co budzi wiele negatywnych emocji, w tym m.in. niechęci, agresji, brak tolerancji.
  • Zaburzenia rytmu biologicznego, które pociągają za sobą zmiany emocjonalne, osłabienie sprawności intelektualnej, a także problemy z pamięcią i koncentracją.
  • Podczas menopauzy mogą pojawić się również takie objawy jak:
  • Zmniejszenie aktywności seksualnej.
  • Spadek częstotliwości występowania wzwodów porannych.
  • Ginekomastia – nadmierne gromadzenie się tkanki tłuszczowej w piersiach.
  • Zmniejszenie owłosienia ciała.
  • Zmniejszenie objętości jąder.
  • Zmniejszenie wzrostu.
  • Obniżenie gęstości mineralnej kości, co prowadzi do patologicznych złamań.
  • Zmniejszenie masy mięśniowej.
  • Uderzenia gorąca.

Andropauza a łysienie androgenowe

Andropauza jest zjawiskiem związanym bezpośrednio z funkcjonowaniem układu hormoanlnego. Stosunkowo często towarzyszy jej problem nadmiernego wypadania włosów. Jest to tzw. łysienie androgenowe, które objawia się utratą włosów na szczycie głowy i kątach czołowych. Jego przyczyną jest nadmierna wrażliwość cebulek włosowych na nadmierną produkcję dihydrotestosteronu (DHT).

Najskuteczniejszym środkiem hamującym wypadanie włosów i pobudzającym ich porost są wcierki do skóry głowy z zawartością leczniczej substancji o nazwie minoksydyl. Związek ten stymuluje mikrokrążenie w skórze głowy, usprawnia usuwanie DHT z cebulek i pobudza porost włosów. Działa jednak tylko tak długo, jak długo jest dostarczany do skóry, a kuracja wpływa jedynie na objawy, a nie przyczyny łysienia. Wywiera też szereg działań ubocznych, do których należy m.in. podrażnienie skóry głowy, jej zaczerwienienie, wysypkę czy łuszczenie się naskórka.

Na czym polega leczenie menopauzy u mężczyzn?

Leczenie klimakterium u mężczyzn podejmuje się jedynie wówczas, gdy zachodzą ku temu przesłanki. Do leczenia hormonalnego można zakwalifikować jedynie osoby, które spełniają określone kryteria hormonalne. Należy je podjąć wówczas, gdy występują objawy hipogonadyzmu: zaburzenia wzwodu, zespół metaboliczny, osteoporoza, cukrzyca typu 2, przewlekłe zmęczenia i zaburzenia koncentracji, znacznie utrudniające codzienne funkcjonowanie. Wdrożenie postępowania leczniczego konieczne jest również u mężczyzn z depresją. Wówczas, gdy istnieje prawdopodobieństwo, że wyżej wymienione choroby, związane są z andropauzą, to należy oznaczyć stężenie TT, LH i obliczyć wskaźnik niedoboru testosteronu, a także przeprowadzić badanie urologiczne. Niekiedy konieczne jest również wykonanie biopsji gruczołu krokowego (po konsultacji z urologiem).

Konieczność wdrożenia leczenia andropauzy zachodzi u mężczyzn, których stężenie testosteronu wynosi < 8 nmol/l (2,3 ng/ml). Rozważyć je można również u mężczyzn, u których stężenie tego hormonu mieści się w granicach 8–12 nmol/l (2,3–3,46 ng/m). Przy czym w tym drugim przypadku zazwyczaj wdraża się leczenie próbne, które trwa ok. 3 miesiące.

Podstawowe przeciwwskazania do leczenia andropauzy testosteronem to:

Leczenie testosteronem, przeprowadzane pod kontrolą i z zalecenia lekarza, jest bezpieczne. Jednakże wiąże się z ryzykiem wystąpienia skutków ubocznych, w tym zwłaszcza: nadmiernej tkliwości piersi, wzrostu wartości hematokrytu i erytrocytów. Obecnie w Polsce dostępne preparaty z testosteronem do stosowania domięśniowego, doustnego i przezskórnego. Za najbezpieczniejsze uważa się preparaty przezskórne, które są dobrze tolerowane.

Zobacz też:

18 października obchodzony jest Światowy Dzień Menopauzy i Andropauzy. Święto to zostało ustanowione w 2000 r. przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). Jego celem jest zwrócenie uwagi na problemy związane z klimakterium – zarówno u kobiet, jak i mężczyzn. Jest to szczególnie istotne w kontekście starzejącego się społeczeństwa. Według szacunków do 2030 r. będzie aż 1,2 mld kobiet 1 mld mężczyzn po 50 roku życia.

Tabletki na andropauzę u mężczyzn

Mężczyźni, którzy nie kwalifikują się do hormonalnego leczenia andropauzy, powinni rozważyć stosowanie preparatów bez recepty. Tabletki na męską menopauzę w swoim składzie zazwyczaj mają zioła i substancje mineralno-witaminowe, w tym m.in.:

  • Olej z siemienia lnianego, który stanowi drogocenne źródło nasyconych kwasów tłuszczowych, które pozytywnie wpływają na stan prostaty.
  • Witaminę E, która sprzyja regeneracji komórek układu moczowo-płciowego
  • Mangan, który sprzyja utrzymywaniu funkcji seksualnych.
  • Selen, który poprawia ruchliwość plemników.
  • Ashwagandhę, która znana jest także pod nazwą indyjski żeń-szeń. Sprzyja ona utrzymaniu płodności u mężczyzn.
  • Kurkumę, która ze względu na wysoką zawartość przeciwutleniaczy, pozytywnie wpływa na funkcjonowanie męskiego układu płciowego.

Oprócz tego w tabletkach na receptę dla mężczyzn, zmagających się z andropauzą należy szukać: nasion dyni, mniszku lekarskiego, palmy sabałowej, buzdyganku naziemnego.

Męska depresja czy problemy z testosteronem?

Źródła:

  1. Rzecznik Praw Pacjenta: Światowy Dzień Menopauzy i Andropauzy [dostęp 15.10.2019]
  2. Walaszczek K., Tomala B., Kowalska I., et.al.,Andropauza i proces starzenia się a jakość życia mężczyzn po 50. roku życia. Forum Medycyny Rodzinnej. 2017; 5: 209-215.
  3. Gumuła A., Rabijewski M., Zespół niedoboru testosteronu - rozpoznawanie i leczenie na podstawie norm stężenia testosteronu należnych dla wieku. Seksuologia Polska. 2010;8: 1-16.

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3