Koagulologia, czyli dziedzina medycyny badająca procesy krzepliwości krwi. Kiedy należy wykonać koagulogram i jakie są normy?

Justyna Śmigaruk
Badanie na krzepliwość krwi wykonuje się obowiązkowo przed każdym zabiegiem chirurgicznym.
Badanie na krzepliwość krwi wykonuje się obowiązkowo przed każdym zabiegiem chirurgicznym. 123rf.com
Koagulologia zajmuje się skomplikowanymi, biochemicznymi procesami krzepnięcia krwi. Podstawowe badanie, jakie wykorzystuje w diagnostyce to koagulogram (układ krzepnięcia). Złożony z wielu różnie dobieranych parametrów, pozwala poznać czas krzepnięcia, a także liczbę płytek krwi i poszczególnych czynników krzepnięcia. Dowiedz się, na czym polega badanie koagulologiczne, kiedy należy je wykonać oraz jakie są normy krzepliwości.

Czym jest koagulologia? Jak i po co bada się krzepliwość krwi?

Koagulologia zajmuje się zagadnieniem krzepliwości krwi. Tworzenie skrzepu to skomplikowany proces biochemiczny, który zależy od wielu składników zawartych w organizmie i jest kontrolowany przez liczne substancje. Badanie krzepliwości krwi, czyli tak zwany koagulogram (układ krzepnięcia), pozwala sprawdzić, czy układ krwionośny regeneruje się dostatecznie szybko i sprawnie. Problemy z krzepliwością krwi mogą polegać nie tylko na zbyt powolnym i słabym tworzeniu skrzepu, ale też na zbyt nasilonych procesach krzepnięcia.

Główną rolę w krzepnięciu krwi odgrywają płytki krwi zwane trombocytami. Także na ich liczbie skupia się analiza próbki krwi w badaniu krzepnięcia. Koagulogram opisuje też czynniki krzepliwości krążące we krwi. Od ich ilości i wzajemnej równowagi zależy, jak sprawnie przebiega proces tworzenia skrzepu. Dlatego wynik rozbudowanego badania zawiera nie tylko liczbę płytek krwi, ale także takie parametry, jak czynniki od I do XIII. Istnieje także podstawowa wersja badania, zawierająca mniej parametrów i pozwalająca wstępnie określić naturę problemu.

Do najpoważniejszych chorób, które charakteryzuje niska krzepliwość krwi, należy hemofilia. Z drugiej strony, zbyt wysoka krzepliwość towarzyszy trombofilii, która jest przyczyną żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej i zwiększa znacząco ryzyko udaru niedokrwiennego.

Czytaj także

Koagulologia – kiedy należy wykonać badanie na krzepliwość krwi?

Koagulologia to dziedzina medycyny, bez której nie mogłaby obejść się chirurgia. Przed każdym planowanym zabiegiem należy wykonać badanie na krzepliwość krwi.

Jeśli jest zbyt niska, przez zabiegiem konieczne jest podanie pacjentowi leków zwiększających krzepliwość. W przeciwnym razie mogłyby wystąpić niebezpieczne dla życia i zdrowia krwawienia. Wśród wskazań do wykonania badania krzepliwości znajdują się też:

  • samoistne krwawienia, np. z nosa,
  • przedłużające się krwawienie po skaleczeniu,
  • bardzo obfite miesiączki,
  • łatwe tworzenie się rozległych sińców i ich długie, trudne zanikanie,
  • podejrzenie nadkrzepliwości, tworzenie się zakrzepów,
  • przyjmowanie antykoncepcji hormonalnej (zawarty w tabletkach estrogen zwiększa krzepliwość),
  • monitorowanie leczenia zmniejszającego krzepliwość (np. przyjmowane w zakrzepicy leki na krzepliwość krwi).

Badanie krzepliwości krwi to pierwszy krok w stronę diagnozy występujących krwawień. Problemy z krzepliwością mogą pojawić się na każdym etapie życia.

Przygotowanie do badania koagulologicznego i jego przebieg

Koagulologia posługuje się koagulogramem jako podstawowym badaniem. Polega ono na pobraniu próbki krwi w laboratorium. Zwykle nie jest wymagane, by pacjent był na czczo, choć lekarz może zalecić inaczej. Krew pobiera się tak, jak do morfologii – z żyły w zgięciu łokciowym. Jeśli problemy z krzepliwością są poważne, należy poinformować o tym osobę pobierającą krew.

Następnie próbka jest poddawana analizom biochemicznym w laboratorium. Czas oczekiwania na wyniki raczej nie przekracza jednej doby. Badanie można wykonać na NFZ ze skierowaniem od lekarza, lub prywatnie. Koszt to około 50 złotych.

Czytaj także

Koagulologia – normy krzepliwości

Koagulologia podaje ustalone normy dla określonych parametrów badanych w ramach koagulogramu. Parametrów tych jest dość dużo, są dobierane w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta lub zaleceń lekarza. Podstawowy układ krzepnięcia krwi zawiera takie parametry, jak dwa czasy krzepnięcia, liczba płytek krwi oraz fibrynogen.

Liczba płytek krwi
Trombocyty odpowiadają bezpośrednio za tworzenie się skrzepów. Zarówno za mała, jak i za dużą ich ilość świadczy o zaburzeniu stanu równowagi. Norma wynosi od 150 do 400 tysięcy trombocytów na milimetr sześcienny krwi.

Czas protrombinowy (PT)
Układ aktywacji protrombiny to jeden z początkowych etapów procesu krzepnięcia. Ten parametr określa, jak szybko aktywuje się i rozpoczyna ten etap. Powinien wynosić od 11 do 14 sekund. Najczęściej opisywany jest jako wskaźnik Quicka – procentowe ujęcie wyniku względem normy.

Czas kaolinowo – kefalinowy (APTT)
To kolejny parametr, który wskazuje na czas aktywowania pewnego etapu krzepnięcia krwi. Norma aktywacji tego szlaku krzepnięcia wynosi od 29 do 34 sekund. Krótszy czas oznacza zbyt intensywne procesy krzepnięcia, a dłuższy – słabą krzepliwość krwi.

Fibrynogen w osoczu
Bez fibrynogenu, wytwarzanego w wątrobie, nie mógłby powstać skrzep. Jego wartość powinna mieścić się pomiędzy 1,8 a 3,5 gramów w litrze surowicy. Zbyt wysoka wartość fibrynogenu może wiązać się międzyi nnymi z chorobami nerek, a za niska z chorobami wątroby.

Fakty i mity na temat krwiodawstwa. Dlaczego warto oddawać krew?

Długi czas krzepnięcia krwi a nadmierna krzepliwość

Koagulologia zajmuje się nie tylko zbyt niską, ale i zbyt intensywną krzepliwością krwi. Nieprawidłowe wyniki koagulogramu powinien interpretować doświadczony diagnosta. Zbyt szybki czas krzepnięcia nie musi od razu oznaczać zakrzepicy, a czas zbyt długi zaburzeń w krzepliwości. Diagnostycznym i ważnym wynikiem jest pomiar liczby trombocytów we krwi pacjenta. Za każdym razem uzyskany wynik należy konsultować ze zlecającym badanie lekarzem, który w razie potrzeby skieruje pacjenta na dodatkową diagnostykę.

Co o zdrowiu mówi nasza krew?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3