Hipokalcemia, czyli niedobór wapnia w organizmie – poznaj przyczyny, objawy i leczenie. Czym może grozi hipokalcemia i jak jej zapobiegać?

Agata Siemiaszko
Agata Siemiaszko
Jednym z objawów hipokalcemii jest zwiększona łamliwość kości.
Jednym z objawów hipokalcemii jest zwiększona łamliwość kości. Ridofranz/GettyImages
Udostępnij:
Niedobór wapnia w organizmie, czyli hipokalcemia, to bardzo niebezpieczna sytuacja, która w znaczący sposób zaburza funkcjonowanie całego organizmu. Kiedy dochodzi do obniżenia stężenia wapnia w surowicy krwi, mogą wystąpić m.in. zaburzenia pracy serca, drżenie mięśni oraz próchnica. Zwiększa się także ryzyko rozwoju osteoporozy. Powstaje pytanie, jak nie dopuścić do niedoboru tego składnika mineralnego w organizmie. Zobacz, jakie są przyczyny i objawy hipokalcemii oraz poznaj główne źródła wapnia.

Spis treści

Czym jest hipokalcemia?

Prawidłowe stężenie wapnia w surowicy krwi powinno wynosić 2,25-2,75 mmol/l. W momencie, gdy poziom tego składnika mineralnego spada poniżej 2,25 mmol/l rozwija się niebezpieczny stan, nazywany hipokalcemią lub niedoborem wapnia. Szacuje się, że nawet 40 proc. ludzi na świecie może mieć niedobór wapnia w organizmie.

Najczęstsze przyczyny rozwoju hipokalcemii

Przyczyn rozwoju hipokalcemii jest wiele. Najczęściej dochodzi do niej w wyniku zaburzeń wchłaniania, nieprawidłowych nawyków żywieniowych oraz unikania produktów będących źródłem wapnia.

Przyczyną hipokalcemii może być także nieprawidłowa praca przytarczyc, czyli narządów, które wydzielają parathormon – substancję regulującą gospodarkę wapniowo-fosforanową. W wyniku uszkodzenia lub usunięcia przytarczyc dochodzi do zmniejszenia uwalniania wapnia z kości, a tym samym obniżenia jego stężenia we krwi.

Również niedobór witaminy D (cholekalcyferolu) może wywołać hipokalcemię. Dlaczego? Ponieważ odpowiada ona za prawidłowe wchłanianie wapnia w przewodzie pokarmowym. Jak dochodzi do niedoboru cholekalcyferolu? Przyczyną może być jego zmniejszona produkcja w skórze na skutek niedoboru światła słonecznego oraz uszkodzenie nerek i wątroby.

Dodatkowo ryzyko hipokalcemii zwiększają leki stosowane na nadciśnienie, które wykazują działanie moczopędne i nasilają wydalanie wapnia z organizmu.

Wśród innych przyczyn niedoboru wapnia w surowicy krwi wymienia się:

  • zaburzenia hormonalne,
  • ostre zapalenie trzustki,
  • hiperfosfatemia, czyli podwyższone stężenie fosforu w organizmie,
  • zaburzenia pracy tarczycy,
  • zaburzenia odżywiania, w tym anoreksja i ortroreksja,
  • celiakia,
  • choroba Leśniowskiego-Crohna,
  • wrzody żołądka i dwunastnicy,
  • otyłość.

Dodatkowo do hipokalcemii może dojść w przypadku nietolerancji lub alergii pokarmowych na produkty bogate w wapń, w tym mleko i produkty mleczne oraz ryby np. sardynki.

Jakie są pierwsze objawy hipokalcemii?

Niedobór wapnia w organizmie przez długi czas może nie dawać żadnych objawów. Pierwsze symptomy hipokalcemii pojawiają się dopiero, gdy stężenie wapnia we krwi jest mniejsze niż 2,25mmol/l i należą do nich ból i skurcze mięśni, mrowienie dłoni i stóp, drętwienie kończyn oraz zwolnienie pracy serca.

Do innych objawów hipokalcemii można zaliczyć:

  • ogólne osłabienie organizmu,
  • próchnicę zębów,
  • ogólne osłabienie,
  • zwiększoną łamliwość kości,
  • obniżone ciśnienie tętnicze krwi,
  • zaburzenia pracy serca,
  • tężyczkę, czyli nadmierne skurcze mięśni,

Poważny niedobór wapnia w organizmie zwiększa również ryzyko rozwoju osteoporozy, czyli znacznego ubytku masy kości. Dodatkowo częstym objawem poważnej hipokalcemii jest zahamowanie wzrostu u dzieci, trudności z chodzeniem oraz wypadanie zębów.

Warto również wspomnieć, że wapń bierze udział w procesie krzepnięcia krwi, a jego niedobór w surowicy może być przyczyną silnych krwotoków z nosa.

Funkcje wapnia w organizmie i zapotrzebowanie na ten składnik

Wapń pełni w organizmie wiele ważnych funkcji, a przede wszystkim jest głównym budulcem kości i zębów. Szacuje się, że w naszym organizmie jest ponad 1 kg tego składnika mineralnego!

Jakie funkcje pełni wapń?

  • aktywuje białka krzepnięcia krwi,
  • aktywuje lipazę, rozkładającą tłuszcz zawarty w pokarmie,
  • usprawnia przepuszczanie składników przez błony komórkowe,
  • zapewnia twardą i zbitą strukturę kości i zębów,
  • opóźnia reakcje chemiczne niektórych enzymów,
  • wspomaga gojenie się ran,
  • wpływa na prawidłowe przewodzenie impulsów nerwowych,
  • wspomaga kurczliwość i pracę mięśni.

Warto wspomnieć, że wapń wspiera również funkcjonowanie układu nerwowego, ponieważ bierze udział w tworzeniu synaps, czyli połączeń między komórkami nerwowymi. Dlatego odpowiedni poziom wapnia w organizmie jest niezbędny do prawidłowej pracy mózgu.

Ile wapnia należy przyjmować wraz z dietą? Zapotrzebowanie ściśle zależy od wieku, płci oraz aktualnego stanu fizjologicznego. Eksperci z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego zalecają, aby dzienne spożycie tego składnika mineralnego wynosiło:

  • dzieci 1-3 lata – 700 mg,
  • dzieci 4-9 lat – 1000 mg,
  • młodzież 10-18 lat – 1300 mg,
  • dorośli 19-50 lat – 1000 mg,
  • dorośli >51 lat – 1200 mg,
  • kobiety w ciąży i podczas laktacji < 19 lat – 1300 mg,
  • kobiety w ciąży i podczas laktacji >19 lat – 1000 mg.

Jak zapobiegać hipokalcemii? Najlepsze źródła wapnia w diecie

Aby zapobiec rozwojowi hipokalcemii najważniejsza jest odpowiednia podaż wapnia z dietą. Niestety w niektórych przypadkach zbilansowany jadłospis nie będzie w stanie pokryć dziennego zapotrzebowania i konieczna będzie konsultacja z lekarzem oraz wdrożenie suplementacji.

W jakich produktach znajdziemy wapń? Porcja 100 g tych produktów jest dobrym źródłem tego składnika mineralnego:

  • odtłuszczone mleko w proszku – 1404 mg,
  • mak – 1438 mg,
  • ser żółty – 867 mg,
  • sardynki w oleju – 351mg,
  • migdały - 250 mg,
  • sardynki w pomidorach – 250 mg,
  • łosoś – 232 mg,
  • jarmuż – 250 mg,
  • orzechy laskowe – 186 mg,
  • jogurt naturalny – 120-170 mg,
  • mleko – 120-150 mg,
  • kefir i maślanka – 100 mg,
  • ser twarogowy – 90 mg.

Dietetycy zalecają również spożywanie suszonych śliwek, które jako źródło witaminy K wpływają na utrzymanie prawidłowej równowagi wapniowo-fosforanowej, a tym samym zmniejszają ryzyko rozwoju osteoporozy.

Wchłanianie wapnia zwiększa się pod wpływem witaminy D, dlatego warto łączyć produkty bogate w ten składnik z żywnością będącą źródłem witaminy D, czyli tłustymi rybami morskimi, jajkami oraz olejami roślinnymi.

Natomiast ograniczenie wchłaniania wapnia powodują produkty bogate w szczawiany, czyli szczaw, szpinak, rabarbar, boćwina, kakao oraz mocna kawa.

Źródła:

Uzupełnij domową apteczkę

miejsce #1

Novama

Pulsoksymetr IMDK C101A3

151,47 zł40,00 zł-74%
miejsce #2

Heel

HEEL Spascupreel tabl. 50 tabl.

35,98 zł17,63 zł-51%
miejsce #3

Esperanza

Esperanza Inhalator Zephyr

137,98 zł73,73 zł-47%
miejsce #4

ZF Polpharma S.A.

Acard 75 mg 60 tabl.

12,49 zł6,86 zł-45%
miejsce #5

Boiron

Stodal 200ml

22,90 zł12,99 zł-43%
miejsce #6

Boiron

Arnicreme Krem 70g

21,75 zł14,99 zł-31%
miejsce #7

Pani Teresa

Opaska Elastyczna Pani Teresa Staw łokciowy M

25,18 zł17,68 zł-30%
miejsce #12

Boiron

Boiron Histaminum 30CH M 4 g

16,79 zł14,10 zł-16%
miejsce #14

Pani Teresa

PANI TERESA PT 0109 Jednostronny pas pachwinowy z pelotą

76,00 zł67,90 zł-11%
Materiały promocyjne partnera

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Jak żołnierz dawca ratuje ludzkie życie

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Strona Zdrowia
Dodaj ogłoszenie