Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – objawy, przyczyny rozwoju, sposób diagnozy, leczenie i rokowania u pacjentów

Ewa Zwolak
W czasie pandemii COVID-19, gdy to pulmonolodzy i oddziały chorób płuc stanowiły pierwszą linię walki z zachorowaniami, nastąpiło nasilenie problemów związanych z opieką nad chorymi na POChP. Przewlekła obturacyjna choroba płuc to poważne schorzenie, w którym występują dokuczliwe objawy, m.in. duszności, kaszel i odkrztuszanie plwociny.
W czasie pandemii COVID-19, gdy to pulmonolodzy i oddziały chorób płuc stanowiły pierwszą linię walki z zachorowaniami, nastąpiło nasilenie problemów związanych z opieką nad chorymi na POChP. Przewlekła obturacyjna choroba płuc to poważne schorzenie, w którym występują dokuczliwe objawy, m.in. duszności, kaszel i odkrztuszanie plwociny. nonwarit/123RF
Udostępnij:
Przewlekła obturacyjna choroba płuc (PoChP) charakteryzuje się stopniowym zmniejszaniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe, co zazwyczaj jest następstwem przewlekłego stanu zapalnego. Objawy POChP są nieswoiste i przypominają astmę lub zapalenie oskrzeli. Mogą być także mylone z COVID-19, ponieważ jest to głównie kaszel i odczuwanie duszności. Rokowania pacjentów z POChP uzależnione są od wieku pacjenta i reakcji na terapię. W jaki sposób rozpoznać to schorzenie i jakie są możliwości jego leczenia?

W Polsce na POChP choruje ok. 2 mln osób. Jednak liczba ta w pełni nie odzwierciedla problemu, ponieważ u wielu osób choroba ta pozostaje niezdiagnozowana. To utrudnia zaś podjęcie skutecznych działań w zakresie profilaktyki i leczenia.

– Przewlekła obturacyjna choroba płuc jest jedną z najczęstszych chorób internistycznych. Plasuje się na równi z nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą, astmą. Jej znaczenie społeczne dla zdrowia ogółu społeczeństwa jest bardzo istotne i jest w kręgu tych powszechnie znanych, popularnych chorób – stwierdza prof. dr hab. n. med. Paweł Śliwiński, Prezes Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc, Kierownik Kliniki Chorób Płuc w Instytucie Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie.

Czym jest przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)?

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (w skrócie: POChP) polega na stopniowym zmniejszaniu przepływu powietrza przez górne drogi oddechowe. Zwykle jest ona następstwem przewlekłych stanów zapalnych w obrębie oskrzeli i płuc, których konsekwencją jest zawężenie górnych dług oddechowych.

POChP jest chorobą o postępującym przebiegu, a zmiany jej towarzyszące są ciężko odwracalne. Częstą przyczyną przewlekłej obturacyjnej choroby płuc jest również reakcja organizmu na dym tytoniowy, substancje chemiczne i znaczne zanieczyszczenie powietrza.

Choroba ta zwykle dotyka osób w podeszłym wieku, co związane jest bezpośrednio z naturalnym procesem starzenia się, a dokładniej zmianami zachodzącymi w obrębie układu kostno-stawowego. Charakterystyczne zmiany dla wieku starszego w zakresie funkcjonowania układu oddechowego to: upośledzenie funkcji płuc i natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej, obniżenie pojemności dyfuzyjnej płuc i zmniejszenie objętości oddechowej.

Najpowszechniejsze przyczyny POChP:

  • Dym tytoniowy (palenie tytoniu odpowiedzialne jest za ok. 80 proc. przypadków POChP).
  • Zanieczyszczenie spalinami.
  • Zanieczyszczenie przemysłowe – pył węglowy, pył krzemowy.
  • Drobnoustroje (bakterie i wirusy).
  • Naturalne procesy starzenia się.

Zdecydowana większość zdiagnozowanych przypadków POChP jest następstwem długoletniego palenia papierosów (zarówno czynnego, jak i biernego).

Przeczytaj również:

Jakie objawy daje przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)?

Objawy POChP są na tyle nieswoiste, że często można utożsamić je z innymi jednostkami chorobowymi w tym m.in. astmą i zapaleniem oskrzeli. Ponadto POChP charakteryzuje się występowaniem trzech procesów chorobowych: przewlekłego zapalenia oskrzeli, choroby drobnych oskrzeli i rozedmy. Oprócz tego pojawiają się zmiany w naczyniach płucnych, których następstwem jest nadciśnienie płucne.

Podstawowe objawy POChP to:

  • Kaszel nasilający się w godzinach rannych.
  • Odkrztuszanie wydzieliny wodnej, a następnie – ropnej.
  • Narastająca duszność powysiłkowa.
  • Problemy z oddychaniem.
  • Ogólne osłabienie organizmu.

Sprawdź również:

Jak rozpoznaje się POChP?

Diagnostyka POChP jest stosunkowo trudna, ponieważ chorobie tej towarzyszą nieswoiste objawy, które można utożsamić z innymi dolegliwościami. Występowanie POChP należy rozważyć u pacjentów powyżej 40. roku życia z kaszlem, odkrztuszaniem plwociny i dusznościami. Podstawowym badaniem ułatwiającym rozpoznanie POChP jest spirometria płuc i oskrzeli (pomiar pojemności). Wynik poniżej 65 proc. u osób w podeszłym wieku może świadczyć o zmniejszeniu przepływu powietrza w drogach oddechowych.

Innym badaniem diagnostycznym wykorzystywanym przy rozpoznaniu POChP jest RTG płuc. W przypadku choroby na zdjęciu rentgenowskim klatki piersiowej pojawia się nadmierna jasność płuc, która jest konsekwencją rozedmy płuc. Dodatkowo można wykonać także tomografię komputerową klatki piersiowej, a także EKG i ECHO serca.

Spirometria to badanie czynnościowe płuc, które polega na nabieraniu i wydmuchiwaniu powietrza do specjalnej rurki. Wynik badania uzależniony jest od: wieku, płci, wzrostu i wagi.

Leczenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc

POChP charakteryzuje się postępującym przebiegiem, a zmiany jej towarzyszące są w większości przypadków nieodwracalne. Z tego powodu podstawowym leczeniem jest łagodzenie objawów choroby, poprawa wentylacji płuc, a także zmniejszenie tempa zmian w zakresie ograniczania przepływu powietrza przez górne drogi oddechowe. Leczenie POChP polega przede wszystkim na ograniczeniu czynników, które nasilają objawy choroby. Mowa tu przede wszystkim o: zaprzestaniu palenia papierosów. W leczeniu POChP stosuje się również farmakoterapię, w której stosuje się m.in.:

  • Leki rozszerzające oskrzela: β2-mimetyki pobudzające oskrzelowe receptory; leki przeciwcholinergiczne powodujące rozkurcz oskrzeli.
  • Glikokortykosteroidy.
  • Antybiotyki, które niekiedy zmniejszają stan zapalny występujący w obrębie płuc i oskrzeli.
  • Leki przeciwkaszlowe.

W przypadku zaawansowanej POChP wdraża się tlenoterapię, której podstawowym celem jest wyeliminowanie ryzyka zgonu i przedłużenie życia pacjentowi. Tlenoterapia polega na poddawaniu osobie chorej tlenu za pośrednictwem maski twarzowej przez ok. 15 h na dobę. W tym celu zazwyczaj korzysta się ze stacjonarnych koncentratorów tlenu.

W skrajnych przypadkach POChP konieczna jest transplantacja płuc. Kwalifikowani są do niej pacjenci z pojemnością płuc poniżej 35 procent.

Przeczytaj też:

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – rokowania u pacjentów

W przypadku pacjentów z POChP rokowania uzależnione są przede wszystkim od wieku pacjenta oraz reakcji na zastosowanie postępowanie terapeutyczne. Nie bez znaczenia są również choroby towarzyszące POChP, które znacznie częściej stanowią przyczynę zgonu pacjentów. Wśród tych chorób można wymienić m.in.: choroby układu krążenia, rak płuca i niewydolność oddechową.

Źródła:

  1. Przybyłowski T., Zalecenia Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc dotyczące leczenia POChP – szersze omówienie dokumentu. Nowości w Praktyce. 2010; 12: 12-15.
  2. Sawicka A., Marcinowska-Suchowierska E., Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) w wieku podeszłym. 2011; 5: 435-439.
Już kilka sekund po zapaleniu papierosa na skutek przedostania się nikotyny do mózgu człowieka dochodzi do wydzielania dopaminy – substancji, która odpowiada za uczucie przyjemności. Z kolei dopamina pobudza wydzielanie adrenaliny, która sprawia, że palacze są bardziej ożywieni i energiczni. To uczucie jest jednak chwilowe i żeby je podtrzymać konieczne jest sięgnięcie po kolejnego papierosa — to prosta droga do uzależnienia, którego konsekwencje zdrowotne mogą być bardzo poważne.Aby przestrzec przed negatywnymi skutkami palenia powstał nawet Światowy Dzień Rzucania Palenia, który przypada zawsze na trzeci czwartek listopada. Po raz pierwszy w Polsce taka inicjatywa miała miejsce w 1991 r. Za pomysłodawcę akcji uważa się dziennikarza Lynna Smitha, który w 1974 r. zaapelował do swoich czytelników o to, by rzucili palenie.

Nikotyna niszczy nie tylko zdrowie, ale i wygląd! Zobacz, ja...

Nowe obostrzenia od 15 grudnia!

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie