Pigwa – wartość odżywcza i właściwości zdrowotne. Co zrobić z pigwy?

Agata Orzełowska
Owoce pigwy mają słoneczny żółty kolor
Owoce pigwy mają słoneczny żółty kolor pixabay
Pigwa to niewielkie drzewo lub krzew chętnie sadzone w ogrodach jako roślina ozdobna. Owoce pigwy przypominają jabłka, ale są twarde i niezbyt smaczne na surowo, dlatego wiele osób wykorzystuje je do robienia przetworów (np. dżem z pigwy). Po obróbce termicznej pigwa jest bardzo smaczna, a wyróżnia ją lekko gruszkowy aromat. W formie dżemu pigwa do herbaty nadaje się idealnie na jesienne i zimowe wieczory. Podpowiadamy, co jeszcze można zrobić z pigwy!

Czym jest pigwa?

Pigwa (Cydonia oblonga) nazywana potocznie polską cytryną to gatunek z rodziny różowatych (Rosaceae) i jedyny przedstawiciel tego rodzaju. Kwitnie w maju bladoróżowymi lub białymi drobnymi kwiatami podobnymi do kwiatów drzewa wiśniowego. Owocem jadalnym jest pigwa, która wyglądem przypomina żółte jabłko i waży ok. 200 gramów.

Owoc pigwy ma bardzo twardy, zbity i ziarnkowaty miąższ, który szybko ciemnieje po przekrojeniu owocu. Dawniej z powodu obecności licznych ziarnistości w miąższu, podobne jak w gruszkach, pigwa zaliczana była do tej samej rodziny, co grusze. W smaku surowe owoce są raczej kwaśne i cierpkie, ale przyjemnie pachną. Z tego powodu zbierane wrześniu i październiku przeznaczane są na domowe przetwory.

Pigwa pochodzi z Azji, ale już w starożytności zagościła na południu Europy. Uprawiana jest także w Polsce. Często pigwą bywa mylnie nazywany pigwowiec, który w odróżnieniu od drzewa pigwy jest krzewem. Owoce obu roślin mają podobny wygląd, smak i właściwości oraz nadają się na jesienne przetwory.

Pigwa jest rośliną ozdobną, chętnie sadzoną w ogrodach ze względu na swoje ładne owoce i kwiaty. Wykorzystywana jest też do formowania bonsai.

Surowiec leczniczy to owoce i nasiona pigwy. Nasiona suszy się, a następnie stosuje do naparów i wyciągów wodnych. Nie powinno się ich rozdrabniać, ponieważ wówczas uwalniana jest amigdalina, której wpływ na zdrowie nie jest korzystny.

Wartość odżywcza pigwy

Pigwa nie jest kalorycznym owocem, gdyż dostarcza podobną ilość kilokalorii, co jabłko lub gruszka. W 100 g świeżych owoców pigwy zawarte jest 57 kcal, 15 g węglowodanów, z czego 1,6 g błonnika pokarmowego. Owoc zapewnia również niewielkie ilości białka (0,4 g) oraz tłuszczu (0,1 g).

Pigwa kojarzona jest z wysoką zawartością witaminy C, co znajduje potwierdzenie w wartości odżywczej tego owocu. W 100 g zapewnia ok. 15 mg kwasu askorbinowego, a także 40 UI witaminy A. Jak w przypadku wszystkich warzyw i owoców, również pigwa zasobna jest w potas, dostarczając go 197 mg (na 100 g).

Owoce pigwy wyróżnia wysoka zawartość kwasów organicznych takich jak kwas jabłkowy, winowy, bursztynowy, cytrynowy, chinowy, chlorogenowy, kawowy i fumarowy. Ich obecność usprawnia procesy trawienne oraz zwiększa wchłanianie żelaza i wapnia z pokarmów. Związki te wykazują działanie przeciwutleniające, czyli chronią komórki przed szkodliwym działaniem wolnych rodników. Oprócz tego pigwa zawiera pektyny, garbniki i flawonoidy takie jak np. kwercetyna, antocyjany, czy karotenoidy.

W nasionach pigwy, które można spożywać pod warunkiem nienaruszenia ich struktury, znajduje się ok. 20 procent śluzów oraz nitrylozydy w postaci amigdaliny, która nazywana jest też witaminą B17. Amigdalina jest trująca, dlatego nasiona pigwy można konsumować tylko w całości.

Właściwości pigwy

Nasiona pigwy zawierają sporo śluzów, podobnych do tych wydzielanych przez zalane ciepłą wodą siemię lniane. Nasiona z pigwy można pozyskać z surowych owoców, z których należy wyjąć gniazda nasienne. Następnie delikatnie usunąć miąższ i wyjąć zawarte w nim pesteczki i ususzyć je. Nasiona pigwy stosuje się jako środek przeciwzapalny i przeczyszczający. Ważne jest, żeby stosować suszone nasiona pigwy w całości (nie rozdrabniać ich). Jeśli napar sporządzony z rozdrobnionych uwalnia amygdalinę, która ma działanie podobne do cyjanowodoru.

By przygotować napar, należy łyżkę stołową nasion zalać szklanką wrzącej wody, przelać do słoiczka, zakręcić i przez kilka minut energicznie nim potrząsać, a następnie odstawić. Napar jest gotowy po kilku godzinach.

Śluzowy napar z nasion pigwy jest pomocny przy stanach zapalnych gardła, kaszlu, chrypce, zapaleniu krtani, a także w stanach zapalnych żołądka i jelit. Szerokie działanie wynika z właściwości powlekających błony śluzowe, co pomaga nawilżyć wysuszoną śluzówkę i stwarza barierę ochronną przeciwko szkodliwym substancjom.

Napar z pigwy można stosować przy uszkodzeniach i podrażnieniach śluzówki żołądka, a także przy biegunkach i zaparciach. Łagodzi on też objawy choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, ponieważ śluzy zawarte w pigwie mają właściwości ochronne. Pokrywają śluzówkę przewodu pokarmowego warstwą, która nawilża ją i leczy podrażnienia, zapobiega też powstawaniu kolejnych owrzodzeń.

Czytaj także

Pigwa ma właściwości przeciwzapalne, dlatego napar z jej nasion można stosować do okładów i przemywania cery trądzikowej. Pigwa wskazana jest do skóry suchej i podrażnionej, ze skłonnością do powstawania wyprysków. Napar z owoców i nasion pigwy sprawdzi się także na zmęczone oczy i przy zapaleniu spojówek.

Pigwa oczyszcza też przewód pokarmowy i poprawia apetyt. Wspomaga odchudzanie, reguluje poziom cholesterolu, regeneruje wątrobę, zapobiega wymiotom oraz wzdęciom, a także obniża poziom cukru we krwi. W stanach przeziębienia i grypy świetnie sprawdzi się sok z owoców pigwy z dodatkiem miodu.

Zastosowanie pigwy

Świeże owoce pigwy nie są smaczne i raczej nie nadają się do jedzenia na surowo. Bardzo dobrze smakują za to po ugotowaniu. Lepiej zrobić dżem z pigwy, marmoladę wielowocową, konfiturę lub syrop. Dżem z pigwy ma przyjemny smak, przypominający połączenie jabłek i gruszek.

Surowe owoce pigwy można dodać do herbaty zamiast cytryny. Pigwa do herbaty nie tylko podniesie jej walory smakowe, ale dodatkowo da korzyści zdrowotne. Dobrze smakuje też pigwa podsmażona w syropie z miodu i cukru. Do przetworów z pigwy warto dodać przyprawy takie jak cynamon, kardamon i goździki – dobrze komponują się z jej smakiem. Przetwory z pigwy sprawdzą się w okresie jesienno-zimowym, ponieważ wzmacniają organizm i stymulują układ odpornościowy. Pigwa do herbaty w formie dżemu lub konfitury ożywi smak napoju i poprawi nastrój.

Nalewka z pigwy ma przyjemny, słodki smak. Z uwagi na zawartość wysokoprocentowego alkoholu nie nadaje się dla kobiet w ciąży i dzieci, mimo jej właściwości przeciwdziałających przeziębieniu i grypie.

Przepis na nalewkę z pigwy, czyli pigwówkę, jest bardzo prosty: potrzebujemy 2 kg owoców pigwy, 1 litr spirytusu 70-procentowego oraz 1 kg cukru. Owoce pigwy należy dokładnie umyć, usunąć z nich pestki i pokroić na małe kawałki. Wkładamy je do umytego, suchego słoja, zasypujemy cukrem i zostawiamy na dwa tygodnie. Po tym czasie należy przefiltrować sok i dodać do niego spirytus. Po miesiącu po raz kolejny filtrujemy płyn i przelewamy nalewkę do butelek – powinna odstać się przynajmniej trzy miesiące.

Nietypowe przepisy na domowe przetwory

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3